Academische publicatie makkelijk te koop in China

In China is het zorgwekkend makkelijk om tegen betaling in een gerenommeerd wetenschappelijk tijdschrift te worden gepubliceerd. Dit ontdekten medewerkers van wetenschappelijk vakblad Science. Zij benaderden tijdens een undercoveroperatie 27 vertaal- en bemiddelingsbureaus. 22 hiervan zijn corrupt.

Beeld epa

De bureaus verkopen artikelen waar wetenschappers alleen maar hun naam onder hoeven te zetten. Ook recyclen de instellingen oude publicaties die zij presenteren als nieuw onderzoek. Onderzoekers kunnen tevens hun onderzoekdata aanleveren, die het bureau omschrijft tot artikel onder de naam van de wetenschapper. Sommige agentschappen adverteren zelfs openlijk met slogans als: 'Het is ongelofelijk: je kunt SCI-papers publiceren zonder experimenten te doen.' Prijzen lopen uiteen van 1000 tot ruim 19.000 euro. Er werd zelfs gefraudeerd met artikelen over wetenschapsethiek.

'Wat mij vooral schokt is de schaamteloze openheid waarmee dit gebeurt', aldus Huub Dijstelbloem, wetenschapsfilosoof aan de Universiteit van Amsterdam.

Het ging in alle gevallen om publicaties in tijdschriften die voorkomen op de Science Citation Index (SCI), een lijst met officieel genoteerde academische vakbladen.

Carrièreverloop
De druk om te publiceren is groot in China. Veel promovendi moeten in een SCI-genoteerd tijdschrift publiceren om hun titel te behalen. Het carrièreverloop van Chinese wetenschappers is voor een groot deel afhankelijk van hoe veel zij publiceren. Zelfs bij dokters bepaalt het aantal publicaties vaak of zij promotie krijgen, ongeacht het aantal behandelde patiënten.

De Science-medewerkers stellen dat deze misstanden op grote schaal kunnen gebeuren omdat er nauwelijks slachtoffers zijn. Onderzoekers, agentschappen en sommige tijdschriftmedewerkers profiteren allemaal. Ten tweede zijn veel publicaties wel degelijk van academisch niveau. Ze zijn alleen niet door de wetenschapper zelf geschreven. Daardoor blijft de fraude meestal onopgemerkt.

Niet nieuw
Deze misstanden zijn niet nieuw. Al eerder onthulden Chinese journalisten honderden wetenschapsfraudeurs in eigen land. Zij toonden aan dat wetenschappers plagiaat pleegden, onderzoeksdata verzonnen en prijzen op hun cv zetten die ze nooit hadden gekregen. Niet zonder risico: de journalisten worden vaak bedreigd, ontvoerd en aangeklaagd voor laster. Journalist Fang Xuanchang van het blad Wetenschapsnieuws werd zelfs het ziekenhuis ingeslagen.

De nieuwe Chinese president Xi Jinping voert sinds zijn aantreden in maart een harde campagne tegen corruptie. Tot nu doen autoriteiten weinig tegen corruptie binnen de Chinese wetenschap.

Dijstelbloem waarschuwt om deze misstanden niet als een exclusief Chinees probleem te zien. 'Fraude zoals het verkopen van auteurschap komt ook voor in het Westen, bijvoorbeeld bij farmaceutisch onderzoek.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden