Abu Wahib, de beruchte beul van IS die geen genade kende

Abu Wahib schopte het van computerprogrammeur tot een van de gezichten van Islamitische Staat (IS). De VS zijn ervan overtuigd dat ze de belangrijke IS-commandant eindelijk hebben geliquideerd. Maar is 'De Woestijnleeuw', zoals de beruchte Irakees werd genoemd, ook écht dood?

Abu Wahib in januari 2014 bij een aanval van IS in Irak. Beeld AFP
Abu Wahib in januari 2014 bij een aanval van IS in Irak.Beeld AFP

Het spookleger van IS kent naar buiten toe, op de talloze propagandavideo's en foto's, slechts drie gezichten.

Op de eerste plaats van de duizenden gemaskerde strijders. Die anonimiteit garandeert hun veiligheid en die van hun familie. Dan is er het gezicht van leider en kalief Abu Bakr al-Baghdadi, ongemaskerd. En ten slotte van Abu Wahib, de eveneens ongemaskerde, publieke beul van het mysterieuze jihadistenleger dat huishoudt in Irak en Syrië.

Het gezicht van 'De Woestijnleeuw', geboren als Shakir Wahiyib al-Fahdawi, stond immer op onverbiddelijk. Of hij nu gewapend was met een luchtdoelraket of een Amerikaans M-4-machinegeweer, de boodschap was altijd hetzelfde. Deze jihadist kent geen genade voor ongelovigen, of je nu sjiiet, yezidi of alawiet bent.

Waarom alleen hij van IS-leider Al-Baghdadi zo herkenbaar naar buiten mocht treden in Irak, is altijd een een raadsel gebleven. Was het simpelweg zijn eigen keuze? Collega-jihadisten in Syrië waren immers ook herkenbaar in beeld bij executies en onthoofdingen.

Of had IS een boodschap met het zo publiekelijk uitdragen van Al- Fahdawi? Was hij in de propagandaoorlog hét gezicht van de jihadisten? Bewonderd door zijn manschappen, gevreesd door de vijanden van IS. Niemand wist het antwoord.

Militaire emir

Het Pentagon zei maandag ervan overtuigd te zijn dat Abu Wahib afgelopen vrijdag is gedood bij een luchtaanval in het plaatsje Rutba in de onrustige provincie Al Anbar.

Hij was de belangrijkste commandant van IS in West-Irak. Wahib zou, als 'militaire emir', de architect zijn geweest van de snelle opmars van de jihadisten in de provincie sinds 2014. 'Het is gevaarlijk om vandaag de dag IS-leider te zijn in Irak en Syrië', aldus een Pentagon-woordvoerder over de dood van Wahib.

De zelfverzekerdheid van de VS over zijn dood is opvallend. Want zo vaak werd de afgelopen jaren zijn dood gemeld. Zoals in de Iraakse stad Hit eerder dit jaar bij gevechten met het Iraakse leger. Dat bleek loos alarm te zijn, zoals de Amerikaanse luchtaanval van vrijdag in Rutba duidelijk maakte.

Wie was Abu Wahib? De afgelopen jaren bleef dat steeds in nevelen gehuld. In tegenstelling tot Al-Baghdadi ontbrak er van hem een lijvige biografie op jihadistische websites. Wel stond hij prominent op de cover van het blad van Al Qaida. Maar toen had zijn beweging Al Qaida in Irak, waaruit later IS voortkwam, nog geen slaande ruzie met Bin Ladens terreurnetwerk. Op de site van het Amerikaanse terrorisme-onderzoekscentrum TRAC waren ook volop foto's te zien waarop hij poseerde met een Belgische jihadist en schoot in de woestijn.

Alawitische honden

Volgens het persbureau AFP, dat in 2013 als een van de weinige media details over Abu Wahib publiceerde, was hij begin dertig en werd hij geboren in Al-Anbar. Wahib zou een bewonderaar zijn geweest van Abu Musab al-Zarqawi, de leider van Al Qaida in Irak die in 2006 door de VS werd gedood bij een luchtaanval in Baquba.

Abu Wahib werd tijdens de Amerikaanse bezetting vastgezet in het enorme Camp Bucca in Umm Qasr. Daarna zou hij door een Iraakse rechter tot de dood zijn veroordeeld. In Amerikaanse gevangenschap zou hij onder andere Al-Baghdadi hebben leren kennen. Wahib wist in 2012 te ontsnappen, waarna hij zich weer aansloot bij het soennitische verzet.

In de zomer van 2013 leerde de wereld hem voor het eerst kennen. Op een video die op jihadistische websites werd gepubliceerd, was te zien hoe Abu Wahib in Al-Anbar drie Syrische chauffeurs ondervroeg. De chauffeurs worden in de video 'alawatische honden'genoemd, Assad-aanhangers. 'Je bent een sjiiet, hè?', vraagt hij aan twee van de chauffeurs op een snelweg in de woestijn. Ze ontkennen en zeggen dat ze soennieten uit Homs zijn.

Wahib, die gewapend is met een AK-47, gelooft ze echter niet. Vervolgens vraagt hij ze hoe vaak er geknield moet worden tijdens het ochtend-, middag- en avondgebed. Als het drietal verschillende antwoorden geeft, is het pleit beslecht. De chauffeurs moeten langs de snelweg knielen waarna ze door Abu Wahib worden geëxecuteerd.

Leeuwen

Dit optreden van Wahib doet zijn ster flink rijzen onder de jihadisten. In de jaren hierna duikt hij op in talloze video's, immer gekleed in het zwart, vechtend tegen het Iraakse leger. 'De leeuwen van Al-Anbar', zo noemde de jihadist zijn strijdgroep in de westelijke provincie.

Maar omdat Wahib, net als zijn leider, makkelijk kon worden herkend, moest hij steeds vrezen voor zijn leven. Elke dag, elke seconde. Zeker toen de Amerikanen in het najaar van 2014, na de blitzkrieg van IS in Irak, met hun MQ Reaper-drones IS-leiders en hun eenheden begonnen aan te vallen. Eén zo'n bombardement lijkt hem nu fataal te zijn geworden. Abu Wahib stierf net als de man die hij zo intens bewonderde, zijn grote voorbeeld Al Zarqawi.

Dit is een bewerkte versie van een Profiel dat eerder in 2014 werd gepubliceerd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden