'Abu Ghraib overtrof praktijken Saddam'

Charles Graner zou alleen bevelen hebben opgevolgd. Maar hij genoot volgens getuigen van het martelen van gevangenen. Voor de krijgsraad is zijn proces begonnen....

Mutars op video opgenomen getuigenis werd deze week vertoond tijdens de zittingen van de krijgsraad tegen de Amerikaanse militair Charles Graner (36). Graner wordt gezien als een van de hoofdrolspelers in de martelpraktijken.

Tijdens het proces werd ook een video getoond van een gedwongen groepsmasturbatie en een foto van een vrouwelijke gevangene die gedwongen werd haar borsten te tonen.

Graner werd een van de gezichten van het martelschandaal, door een foto waarop hij grijnzend met de duim omhoog poseert voor een een groep naakte Iraakse gevangenen. Bij de zittingen in Fort Hood in Texas spelen 35 getuigen een rol. Onder hen zijn een aantal reeds veroordeelde militairen en drie voormalige gevangenen, van wie de getuigenissen vorige week op video zijn opgenomen.

De Syriër Ameen Al-Sheikh, die in oktober 2003 in Abu Ghraib belandde, sprak in zijn videogetuigenis van een leidende rol van Graner. Hij dwong hem varkensvlees te eten en alcohol te drinken, wat indruist tegen zijn religieuze overtuiging, vertelde de Syriër. Hij moest Allah vervloeken en Jezus prijzen. Al-Sheikh: 'Die Graner brengt zijn land en zijn mensen schade toe. Ik denk niet dat hij daar ongestraft mee wegkomt.'

Volgens advocaat Guy Womack volgde Graner louter orders op. Met een 'stevige aanpak' zou de wil van de gevangenen gebroken worden, waardoor de ondervragers vervolgens gemakkelijker aan hun informatie zouden komen. Graner zou zijn verteld dat hij levens redde van Amerikanen, als deze terroristen hun geheimen zouden prijsgeven. Maar al zou Graner hebben gehandeld in opdracht van hoger geplaatsten, de militair voerde de martelpraktijken met flair en zichtbaar plezier uit, zeggen getuigen. Een aantal wees hem als hoofdschuldige aan.

Maandag hadden drie soldaten al getuigenissen afgelegd waarin ze Graner een sleutelrol toebedeelden bij het stapelen en aanlijnen van gevangenenen. Ook zij benadrukten dat Graner zichtbaar genoot van de praktijken en regelmatig breeduit lachte.

Ten tijde van dictator Saddam Hussein was Abu Ghraib, 20 kilometer van Bagdad, een van 's werelds beruchtste martelgevangenissen. Nadat de Amerikanen het regime van Saddam Hussein ten val hadden gebracht, bouwden zij Abu Ghraib om tot een Amerikaanse militaire gevangenis. De excessen kwamen aan het licht na publicatie van foto's die de soldaten er zelf van maakten.

Het proces tegen Graner zal zeker een week duren. De jury bestaat uit tien militairen, die allen in Irak of Afghanistan hebben gediend. Graner wordt veroordeeld als zeven van de tien juryleden hem schuldig achten. Hem hangt een verblijf van maximaal 17,5 jaar in een militaire gevangenis boven het hoofd.

De zwaarste straf tot nog toe in het Abu Ghraib-schandaal is acht jaar cel, waartoe sergeant Ivan 'Chip' Frederick in oktober werd veroordeeld. Vier militairen kregen al lichtere straffen voor hun aandeel; drie militairen moeten nog voor de krijgsraad verschijnen. Onder hen is Lynndie England, die eveneens poseert op belastend fotomateriaal. Graner zou de vader zijn van haar kind.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden