Aboutaleb stuurt zijn paspoort niet terug

Buitenlandse televisieploegen waren in Rotterdam om te berichten over de benoeming van de nieuwe burgemeester...

De discussie over dubbele nationaliteit, hoe begrijpelijk ook, is een riskante, waarschuwde de nieuwe burgemeester van Rotterdam Ahmed Aboutaleb (PvdA) maandag bij zijn installatie. ‘Uit de chemie weten we dat naarmate je bepaalde stoffen meer roert, het mengsel steeds harder wordt.’

Zo dreigt ook een samenleving verder te verharden wanneer het hebben van twee paspoorten steeds weer (impliciete) loyaliteitsvragen oproept, meent Aboutaleb. ‘Nieuwe Nederlanders zullen zich moeten ontdoen van alle gevoelens van slachtofferschap. Je hebt gekozen om er bij te horen in Nederland en mee te doen. Maar het is niet zo dat je daarbij al je schepen achter je moet verbranden.’

De 47 jaar geleden in het Rifgebergte geboren Aboutaleb reageerde hiermee op de oproep van Marco Pastors van Leefbaar Rotterdam om zijn Marokkaanse paspoort demonstratief op te sturen naar de koning van Marokko. Pastors overhandigde Aboutaleb daartoe, kort na diens beëdiging, een ingelijste, gefrankeerde en geadresseerde enveloppe.

‘Wij vinden dat u van uw vooraanstaande positie in Nederland gebruik moet maken om in Marokko geboren Nederlanders de mogelijkheid te geven het Marokkaanse paspoort ongeldig te laten verklaren’, zei Pastors. ‘U vindt het misschien niet erg aardig van mij, maar uw positie in ons land brengt deze morele plicht met zich mee.’

‘Elke fractie in de Rotterdamse gemeenteraad heeft recht op haar eigen ludieke actie’, vond Aboutaleb. Maar stille diplomatie, onder aanvoering van de minister van Buitenlandse Zaken, biedt volgens hem meer kansen op een doorbraak dan een demonstratief gebaar van een burgemeester.

En, voegde hij er aan toe, met de ambtsketen om zijn schouders: ‘Ik weiger te accepteren dat er na 32 jaar in Nederland vraagtekens worden gezet bij mijn loyaliteit.’ Die opmerking leverde groot applaus op van de aanwezigen – onder wie Aboutalebs voorgangers Opstelten en Peper, de ministers Bos, Donner en Plasterk, en de collega-burgemeesters Van Aartsen (Den Haag), Cohen (Amsterdam) en Wolfsen (Utrecht).

Begin 2007 liep Aboutaleb bij zijn beëdiging tot staatssecretaris van Sociale Zaken in de Tweede Kamer, samen met staatssecretaris Albayrak van Justitie, tegen dezelfde vragen op over zijn dubbele nationaliteit.

Aboutalebs installatie tot burgemeester van Rotterdam (174 nationaliteiten) was vanwege haar historische betekenis internationaal nieuws. In de Rotterdamse raadszaal waren tv-ploegen uit Marokko, Turkije, Frankrijk, België en Duitsland aanwezig. Ook was het veiligheidsprotocol aan de Coolsingel ongewoon strak: tassen en apparatuur van journalisten werden besnuffeld door een politiehond, getraind in het opsporen van explosieven.

Aboutaleb zei niet te verwachten dat de aanhoudende beveiliging rond zijn persoon zijn rechtstreekse contacten met gewone Rotterdammers in de weg zal staan. ‘Ik zal mij onverwachts mengen met werkers, cafébezoekers, ondernemers, tijdens wandelingen in een wijk, of als ik zomaar bij iemand aanbel en vraag om een kop koffie, of een school in loop. Dat gaat gebeuren zonder dat er pers bij is.’

Met waarschuwingen als ‘maak uw borst maar nat’ en ‘geen woorden, maar daden’ maakten diverse sprekers duidelijk dat Aboutaleb het burgemeesterschap zelf moet verdienen. ‘In Rotterdam krijg je niets voor niets’, beklemtoonde partijgenote en locoburgemeester Jantine Kriens. ‘Rotterdammers gaan voor het echie. Ze moeten voelen of hun nieuwe burgemeester ook voor het echie gaat.’

Een handjevol demonstranten meende buiten al te weten wat voor vlees ze in de kuip hebben gekregen. ‘Afgekeurd! Opgepleurd!’, stond er op hun T-shirts.

‘Wantrouwen remt de vooruitgang’, betoogde Aboutaleb in de raadszaal. ‘Dat past niet bij Rotterdammers, want Rotterdammers willen vooruit – dat is altijd zo geweest. En één ding weet ik zeker: als de mensen in een stad elkaar vertrouwen, werpt dat vanzelf een dam op tegen mensen die de samenleving willen ontwrichten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden