Abortus?

Volgens de wet is abortus toegestaan in een noodsituatie. Dat begrip blijkt nogal rekbaar. Is elke smoes bruikbaar voor deze nog steeds omstreden ingreep?...

H. Dupuis, hoogleraar medische ethiek in Leiden: 'De nadelen van de wet wegen niet op tegen de voordelen. Het is in Nederland gewoon heel goed geregeld. We hebben het laagste abortuscijfer van de wereld. Toen de wet werd ontwikkeld, is er eindeloos gestudeerd op de mogelijkheid om het begrip noodsituatie binnen kaders te vangen. De eensgezinde conclusie was dat dat niet mogelijk is. Je kunt niet voor iemand anders bepalen of iets een noodsituatie is. Het belangrijkste is dat de overheid op de noodzaak van goede anticonceptie blijft hameren.'

R. Berghmans, wetenschappelijk medewerker van het instituut voor gezondheidsethiek in Maastricht: 'De artsen die in dat programma Zembla aan het woord komen, nemen het zelfbeslissingsrecht van vrouwen heel serieus. Ze plaatsen geen twijfels bij de beweegredenen van de vrouwen. Dat doen ze niet omdat het heel moeilijk is om voor een ander te beslissen. Wat dat betreft is er een parallel met de euthanasie-discussie. Wat voor de een ondraaglijk lijden is, is dat voor de ander niet. Dat geldt ook voor het begrip noodsituatie. Als het geslacht van het kind niet bevalt, vind ik dat geen reden voor abortus. Maar wie ben ik? Iedereen heeft andere maatstaven.

'We moeten ons niet gaan focussen op zo'n dokter die zegt dat hij ook vrouwen helpt die een abortus willen omdat het regent. Die man probeerde alleen maar iets duidelijk maken. Ik kan me niet voorstellen dat het echt zo gaat. Er moet vooraf serieus worden gepraat over de redenen voor een abortus. Uiteindelijk geven de wensen van de vrouw de doorslag. Dat is goed. De moraal van de arts moet niet centraal staan.'

M. den Boer-Neele, directeur van de Vereniging ter Bescherming van het Ongeboren Kind: 'Ik wist al dat het begrip noodsituatie tegenwoordig heel ruim geïnterpreteerd wordt. Maar tegen beter weten in blijf je hopen dat het meevalt. Daarom ben ik toch geschokt.

'Om te beginnen moeten vrouwen natuurlijk hun eigen verantwoordelijkheid nemen. Volgens mij heeft de arts daarna ook nog wel wat te zeggen. Zembla wekte de indruk dat die artsten zich geroepen voelen alle wensen van hun patiënten uit te voeren. Maar hakken ze ook mijn arm af als ik daar om kom vragen?

'Ik vind die afzijdige houding heel merkwaardig. Zijn ze bang dat ze betuttelend overkomen of zo? Artsen hebben toch zeker hun eigen ethiek. De regels hoeven niet veranderd te worden. Ze moeten gewoon worden nageleefd. Het belangrijkste is dat vrouwen die in de problemen zitten, goed begeleid en gesteund worden. Ze moeten alle mogelijkheden goed overwegen. Zeggen dat abortus de makkelijkste oplossing is, noem ik geen steun.'

J. Smit, voorzitter Stimezo: 'Ik ben buitengewoon ontstemd over de manier waarop dit in het nieuws is gekomen. Artsen zeggen wel meer rare dingen. Het is jammer dat zij het op deze manier hebben verwoord.

'Het uitgangspunt is toch dat de wens van de vrouw gerespecteerd wordt. Dat zegt de wet ook. In de praktijk worden mensen die twijfelen of niet met goede redenen komen, begeleid. Wellicht is het begrip noodsituatie aan een herziening toe. We moeten alleen niet proberen om het in regels te vangen. Toen de wet tot stand kwam, is gebleken dat dat niet kan. Wij willen rust op het abortusfront. Die mag niet door dit soort opgewonden discussies worden verstoord.'

H. Leenen, emeritus-hoogleraar gezondheidsrecht: 'We hebben het begrip noodsituatie indertijd heel bewust opengelaten. Je kunt nood niet definiëren. Dat kan in het strafrecht ook niet. Een definitie werkt verstarrend. Ik schrik er wel van dat het oordeel van de arts kennelijk niet belangrijk is. Het is heel riskant als artsen geen positie innemen. Zo is het niet bedoeld.'

F. Wong, voert al 23 jaar abortussen uit in Amsterdam: 'In Zembla wordt een uitzondering tot norm verheven. Er wordt geheel voorbijgegaan aan het feit dat een abortus een heel vervelende ingreep is en dat vrouwen èn artsen dat niet zomaar doen. Als een vrouw zegt dat ze een abortus wil omdat ze op ski-vakantie moet, geloof ik dat niet. Dan zijn er dieper liggende redenen. Je moet proberen daar achter te komen.'

Pamela, huisvrouw te Amsterdam: 'God, het is al weer twaalf jaar geleden. Wat ik me kan herinneren is dat het vrij gemakkelijk ging. Er werd niet moraliserend gedaan bij het intake-gesprek. Mijn motief? Ik wilde het kind absoluut niet. Ik zou het alleen moeten doen, zonder vader, en ook nog zonder geschikte woning. Natuurlijk werd ik daar stevig over aan de tand gevoeld, maar toen ik mijn argumenten met klem bracht, was er geen probleem. Een wintersportvakantie als argument? Ik kan me niet voorstellen dat een kliniek dat pikt.'

Raoul du Pré

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden