Aberdeen, klerestad waar het altijd regent

Honderd kilo waardeloze massa met een baard. Het soort gezicht dat normaal onder een natte steen wordt aangetroffen: met rubberachtige lippen, flodderig Hugh Grant-kapsel, kraaloogjes. John Lennon-bril, mollige wangen, kort rossig krulhaar, een hamster in een houthakkershemd. Een gezicht verwrongen door littekenweefsel, eilandjes van plukkerig baardhaar, een kruising van Freddy Krueger en het Michelinmannetje.


Het zijn geen mooie mensen die de straten bevolken van Aberdeen, een klerestad waar het altijd regent. Mokkende gebouwen, met grijze muren, gevlekt door de motregen. Op de autoradio zingt Annie Lennox - Aberdeens favoriete plaatselijke beroemdheid - over 'lopen op gebroken glas'.


De man die op het vliegveld als laatste uit de Eastern Airways Jetstream 41 stapt, wordt door inspecteur Steel begroet met: 'Jij bent een verkrachtende kleine strontzak.' Zoals altijd drukt ze zich grof uit, wat in dit geval niet onbegrijpelijk is. De politie is opgezadeld met Richard Knox, die uit Newcastle naar Aberdeen wordt gebracht, waar hij wenst te wonen in het huis van zijn overleden grootouders.


Na bijna zeven jaar gevangenisstraf is hij voorwaardelijk vrijgelaten, maar hij staat 24 uur per dag onder toezicht. Hij werd veroordeeld voor vrijheidsberoving en verkrachting van een demente, 68-jarige man, die hij in een kelder vastketende, drie dagen herhaaldelijk seksueel mishandelde, en dwong hondenvoer te eten. Tijdens het proces zei Knox dat de man seksueel gewillig was en wel van ruig hield. Minstens zes andere aanvallen op oudere mannen konden niet bewezen worden.


De Schotse auteur Stuart MacBride heeft een naam op te houden op het gebied van rauwe verhalen, met zulke zwarte randen als omlijsting van menselijke minderwaardigheid dat de goeden vaak niet van de slechten te onderscheiden zijn. Zijn humor heeft ook rafelranden, die niet in comics zouden misstaan. De titel van een vorig succesvol boek, Slachthuis, was letterlijk te nemen. Vlees dat in stukken werd gehakt, maar dan mensenvlees. In het pas verschenen Eindspel (Dark Blood) vormt de zaak rond Richard Knox - spichtig God-is-mijn-copilootuiterlijk - het belangrijkste onderdeel in een web van elkaar kruisende verhaallijnen.


'Mandy van Sacro lag op de badkamervloer, haar bruine krulhaar met iets donkers en kleverigs aan haar hoofd geklit. Een rode plas op het linoleum onder haar. . . Harry, de andere Sacro-vrijwilliger, was met zijn gezicht omlaag aan het bed vastgebonden; een stapel kussens stutte zijn achterwerk omhoog. Naakt. Aangekoekt bloed op de lakens rond zijn gehavende gezicht, zijn rug bezaaid met scharlakenrode striemen, bijtafdrukken, sigarettenbrandwonden.'


Twee vrijwilligers van Sacro, een organisatie die pedoseksuelen bij terugkeer in de maatschappij begeleidt, worden zwaargewond aangetroffen in de vervallen woning waar Knox urenlang voor de kapotte straalkachel geknield zat. Hij heeft zijn schuld aan de maatschappij ingelost. Nu bad hij tot God die hem verlost heeft van het kwade. Maar Knox is verdwenen.


Inspecteur Steel, scheldend, vuilbekkend, rokend; brigadier Logan McRae, gewezen held en overlevende, die zich onder protest door haar laat commanderen, en andere collega's, hebben hun handen vol aan deze kwestie, die niet alleen heftige reacties oproept - van onder meer familieleden van Knox' slachtoffers - maar vreemd genoeg ook tentakels heeft die tot de maffia reiken. Een juwelendief met kind in wandelwagentje, de omloop van vals geld, gestolen auto's, een potloodventer op de begraafplaats - het aantal onopgeloste zaken loopt alarmerend op.


Complexe personages, keiharde tot bizarre misdaden, gevat in zeer directe taal, en het antwoord op de vraag waar een door de overheid gesubsidieerde masterclass in hoe je ongestraft kunt moorden toe leidt.


Stuart MacBride: Eindspel.


Uit het Engels vertaald door Jaap Sietse Zuierveld.


Unieboek/Het Spectrum; 415 pagina's; € 18,99.


ISBN 978 90 475 1557 9.


Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden