Nieuws

Abdelkader Benali trekt zich terug voor 4 mei-lezing

Schrijver Abdelkader Benali trekt zich terug als spreker van de 4 mei-lezing, jaarlijks in De Nieuwe Kerk in Amsterdam, voorafgaand aan de Nationale Herdenking op de Dam. Aanleiding zijn uitspraken die Benali in 2006 heeft gedaan over Joden, waarover onrust is ontstaan bij Joodse organisaties.

Abdelkader Benali. Beeld Hollandse Hoogte / Anneke Janssen
Abdelkader Benali.Beeld Hollandse Hoogte / Anneke Janssen

‘Jemig, daar (in Amsterdam-Zuid, red.) blijkt het vol te zitten met Joden’, zei Benali in Libanon tegen oorlogsjournalist Harald Doornbos, die in 2010 over de uitlatingen schreef in het tijdschrift HP/De Tijd. ‘En het vervelendste is: het zijn zo veel Joden. Amsterdamse Joden. Je voelt je als Marokkaan nauwelijks op je gemak. Het lijkt Israël wel. Heel irritant allemaal. Zoveel Joden, dat voelt gewoon gek aan.’

Na een publicatie op maandag van weblog GeenStijl zwol de onrust aan. De Joodse organisatie Centrum Informatie en Documentatie Israël (Cidi) kreeg tientallen verontwaardigde mails. Op dinsdag erkende Benali aan de Amsterdamse krant Het Parool dat hij de uitspraken inderdaad gedaan heeft. ‘Maar je moet het in de sfeer zien waarin we zaten. Er was oorlog, er waren bombardementen en we lagen op de grond, ik dronk een wijntje. We bliezen stoom af tijdens die borrel. Ik zei het in een dronken bui. Het was zwarte humor, ironie en meligheid, achteraf gezien misplaatst.’

Benali wilde zich toen nog niet terugtrekken, maar heeft dat nu, een dag later, toch gedaan. Op Twitter schrijft hij: ‘Ik heb gesprekken gehad met vertegenwoordigers van de Joodse gemeenschappen, pittige maar ook goede gesprekken. Zij waren van goede wil. Helaas moesten ze concluderen dat er niet genoeg draagvlak is voor mijn voordracht. Ik respecteer dat.’ Even later schrijft hij dat er ‘een hetze is gevoerd’ en ‘laster is verspreid’.

‘Kapot en verdoofd’

Tegenover de Volkskrant wil Benali, die in 2003 de Libris Literatuurprijs won voor De langverwachte, niet verder op zijn besluit ingaan. ‘Ik ben kapot. En verdoofd’, schrijft hij op Whatsapp.

‘Ik ben bang dat zijn besluit onvermijdelijk was’, zegt Cidi-directeur Hanna Luden, die met Benali over de kwestie heeft gesproken. ‘Zijn reactie was too little, too late. Dronkenschap is geen excuus. Hij had zich ervan moeten distantiëren, zijn excuses moeten aanbieden en zeggen dat die uitspraken hartstikke fout zijn. Ik hoop dat hij nu toenadering gaat zoeken.’

Luden vertelt dat ze Benali niet heeft verzocht om zich terug te trekken. Ook zegt ze niet te denken dat Benali antisemitische gevoelens heeft. ‘Maar het legt wel pijnlijk bloot hoe er over Joden gesproken wordt. Gekscherend en dronken, maar toch. Het effect van dit soort opmerkingen is veel groter dan men denkt. Mensen voelen zich gekwetst en bedreigd.’

De lezing van Benali, die zou gaan over over een achteroom die als soldaat werd geronseld door de Spaanse dictator Franco, zal wel verschijnen bij uitgeverij De Arbeiderspers, meldt hij op Twitter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden