EINDEXAMENSBiologie

Ab Osterhaus doet biologie-examen: ‘Volgens mij moet je hier niet te lang over nadenken’

Op verzoek van de Volkskrant doet viroloog Ab Osterhaus opnieuw eindexamen.

Viroloog Ab Osterhaus maakt het eindexamen biologie: 'Gewoon je gezonde verstand gebruiken.'
 Beeld Arie Kievit
Viroloog Ab Osterhaus maakt het eindexamen biologie: 'Gewoon je gezonde verstand gebruiken.'Beeld Arie Kievit

Tussen de vragen over tekenbeten, groenten telen op Mars en pijnstillers bereid uit zeeslakken springt er voor Ab Osterhaus (72) een opgave bovenuit. Vanaf vraag 37 in het biologie-examen gaat het over een schimmel bij vleermuizen. Dat past helemaal in zijn straatje: Osterhaus studeerde in 1974 af als dierenarts. ‘Deze vraag is heel actueel. Ziekte en sterfte bij vleermuizen zijn voorbeelden van de gevolgen van een dramatisch teruglopende biodiversiteit. Het is heel goed dat scholieren een proef kunnen opzetten op een manier die erg lijkt op de praktijk.’

Acht jaar geleden promoveerde een student onder zijn begeleiding op een soortgelijk onderzoek. ‘We deden onderzoek naar het westnijlvirus bij kraaiensoorten in Europa en Amerika. Het onderzoek lijkt op het experiment in dit examen, al is het hier wel wat gesimplificeerd.’ Jammer, maar ook noodzakelijk, vindt hij: ‘Je kunt moeilijk in zo’n examen rekening houden met alle factoren en oorzaken.’ Wel hadden de examenmakers de vragen wat minder stellig kunnen maken. ‘Er staat nu: is dit de oorzaak? Beter zou zijn: zou dit een belangrijke oorzaak kunnen zijn?’

De viroloog maakt het examen met twee vingers in zijn neus. Althans, het begin van zijn antwoord komt overeen met dat in het antwoordmodel, waarna hij bij de meeste vragen een kanttekening zet en maar blijft doorredeneren over niet-genoemde andere factoren. Als hem wordt gevraagd wat er gebeurt als vleermuizen ontwaken tijdens hun winterslaap, zegt hij: ‘Wat nou als die vleermuizen eten gaan zoeken als de voorraden opraken?’ Om dan weer terug te komen bij zijn eerste antwoord: ‘Volgens mij moet je hier niet te lang over nadenken en gewoon je gezonde verstand gebruiken.’

Tip voor natuurkunde

Vwo’ers, let bij het natuurkunde-examen op het werkwoord waarmee de vraag begint, zegt YouTube-leraar Martijn Leensen. ‘Dan weet je wat er van je verwacht wordt. Als een vraag bijvoorbeeld begint met ‘bepaal’, dan weet je dat je informatie moet halen uit een grafiek of een tabel.’

Veel bekeken video’s helpen leerlingen met hun eindexamen

Op de speciale eindexamenspreekuren die de NOS dit jaar voor het eerst organiseert, worden iedere dag prangende vragen van duizenden examenleerlingen beantwoord. Gisteravond kwam het havo-examen biologie, dat vandaag op het programma staat, aan bod. Vragen worden door de leerlingen van tevoren of in de chatroom ingestuurd en beantwoord door de aanwezige leraren.

Tijdens de video over het examen biologie legt docent Katie, na een vraag in de chatroom, erfelijkheid uit aan de hand van een uitgebreid schema op het whiteboard. Leerlingen reageren overwegend enthousiast op de video’s: ‘Dit gaat echt mijn redding zijn morgen, vet handig’, reageert Yinthe Veldman. Gemiddeld kijken er 35.250 mensen naar de video’s. Opvallend is dat er geen video’s zijn over talen als Duits en Engels, maar wel over Nederlands.

De vakken waar per schoolniveau de meest leerlingen eindexamen in doen, zijn door de redactie geselecteerd voor de eindexamenspreekuren. Ook is er van tevoren een enquête uitgegaan onder middelbare scholieren waarin werd gevraagd welke vakken zij het lastigst vinden. Voor de aankomende examendag staan ook weer video’s klaar over de examens aardrijkskunde (vwo), economie (havo) en natuurkunde (vwo).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden