Aarzeling van Kamer kan orders kosten

Nederland kan maar niet beslissen over deelname aan het JSF-project, want wie betaalt de ontwikkeling ervan? 'De JSF is 's werelds beste vliegtuig.'..

Van onze verslaggever

Nederland moet uiterlijk in oktober beslissen of het meedoet aan de ontwikkeling van drieduizend Joint Strike Fighters (JSF's), de opvolger van de F-16. Alleen dan kunnen Den Haag en de industrie maximaal profiteren van de grootste militaire order in de Amerikaanse geschiedenis. Wacht Den Haag té lang, dan mist het een belangrijke kans om te verdienen aan deze Amerikaanse order van 500 miljard gulden voor Boeing of Lockheed Martin.

Dit zegt majoor E. Cordova, de JSF-manager van het Amerikaanse ministerie van Defensie. Cordova is belast met de contacten met Nederland. Hij uit zijn waarschuwing omdat het ministerie van Defensie in Den Haag, na anderhalf jaar onderhandelen met het Pentagon, nog geen besluit heeft kunnen nemen over een partnerschap in het JSF-project.

Het Pentagon maakt in oktober bekend of Boeing dan wel Lockheed Martin drieduizend JSF's mag bouwen voor de Amerikaanse en Britse krijgsmacht. Beide bedrijven hebben een eigen JSF-versie gebouwd, met hulp van onder andere Fokker. De Amerikaanse regering onderhandelt met Den Haag over een partnerschap van 5 procent in de verdere ontwikkeling en productie.

Deze fase begint al in oktober. Nederlandse deelname gaat 3,1 miljard gulden kosten. Volgens berekeningen staat daar een opbrengst voor de Nederlandse industrie tegenover van 25 tot 30 miljard gulden.

Dit bedrag kan nog flink oplopen, omdat verwacht wordt dat wereldwijd nog tweeduizend van deze gevechtsjagers zullen worden verkocht. Defensie kan het echter niet eens worden met onder andere de Nederlandse luchtvaartindustrie wie die 3 miljard moet betalen.

Volgens Cordova zou Nederland er vanaf de eerste dag van de ontwikkelingsfase bij moeten zijn, wil het maximaal profiteren van de eventuele miljardeninvestering. Zo zal binnen 18 maanden het definitieve JSF-ontwerp klaar zijn. Cordova: 'Het zou niet voordelig zijn als partner als je delen hiervan mist. De JSF-trein gaat heel snel.'

Het Pentagon onderhandelt in juni verder met Nederland, maar het is hoogst twijfelachtig of Den Haag er in oktober uit zal zijn. De Tweede Kamer aarzelt vanwege de hoge kosten. Bovendien betekent deelname aan de ontwikkelingsfase vrijwel zeker dat Nederland kiest voor de JSF als vervanger van de Nederlandse F-16's en niet voor de concurrerende Eurofighter. Het is onwaarschijnlijk dat Defensie en de Tweede Kamer zo snel een besluit zullen nemen over deze order van zo'n twaalf miljard gulden, de grootste ooit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden