Aarzelend offensief tegen Taliban

Achtergrond..

Van onze correspondent Wilma van der Maten

NEW DELHI De nieuwe Talibanleider Hakimullah Meshud kondigde twee weken geleden tijdens een geheime ontmoeting met de pers al een nieuw offensief aan tegen de Pakistaanse staat. Als het leger er niet van afzag het stamgebied Zuid-Waziristan binnen te vallen, zou het een ‘hete herfst’ worden. Er is nog geen militair in het tribale gebied langs de Afghaanse grens gesignaleerd, en toch zijn de Taliban al met de tegenaanval begonnen.

Bij bloedige aanslagen in verscheidene Pakistaanse steden kwamen de afgelopen twee weken meer dan tweehonderd mensen om het leven, voornamelijk politieagenten en soldaten. De jongste aanval was vrijdag op een politiebureau in de grensstad Peshawar, waarbij elf doden vielen.

De aanslagen schrikken het leger af. Legerwoordvoerder Abbas ontkent dat zijn mannen bang zijn voor de Taliban. Hij zegt dat er twee bataljons klaar staan die met ‘deze moeder van alle veldslagen’ voor eens en voor altijd ‘de ratten uit hun holen zullen verjagen’. Maar dat riep de legerwoordvoerder vier maanden geleden ook al. Verder dan met luchtbombardementen is het leger nog niet gekomen.

Volgens militaire analisten durft het leger nog niet, omdat het onvoldoende is getraind in het voeren van een guerrillaoorlog tegen de Taliban. Die kennen blindelings ieder bergpadje in Waziristan.

Het Pakistaanse leger heeft een trauma overgehouden aan eerdere veldslagen tegen de Taliban (2002, 2004). De televisie toonde toen beelden van soldaten die de bergen in paniek afrenden, nadat hun maatjes door de Taliban waren gegijzeld en doodgeschoten. Het Pakistaanse leger verloor bij deze twee militaire offensieven meer manschappen dan de NAVO tot dusverre in Afghanistan.

De toenmalige president, generaal Musharraf, koos in 2005 voor vredesoverleg met de Taliban om het gezicht van het leger te redden. Uiteindelijk liepen de vredesovereenkomsten, waarbij de Taliban werden betaald voor het inleveren van hun wapens, op niets uit.

Het leger beweert de Taliban inmiddels uit de Swat-vallei te hebben verjaagd. Maar in de bergen verschansen zich nog steeds meer dan duizend extremisten. Die gaan door met het ronselen van jongeren in de dorpen in het dal. De zelfmoordenaar die zich afgelopen maandag op een drukke markt opblies, was niet ouder dan dertien jaar.

Het Pakistaanse leger heeft de beste kans op een overwinning laten lopen na de dood van Talibanleider Baitullah Mehsud. Onder diens medestanders brak een gewelddadige broedertwist uit over de opvolging. De militaire top had de Taliban mogelijk de genadeklap kunnen toebrengen, maar zag daarvan af omdat hij meende dat de Taliban zichzelf al voldoende hadden verzwakt.

De Verenigde Staten willen het Pakistaanse offensief tegen de Taliban ondersteunen, maar verbinden hieraan voorwaarden die voor de legertop onaanvaardbaar zijn. Deze week ondertekende president Barack Obama een wet die onder andere voorziet in economische en militaire hulp aan Pakistan. Als tegenprestatie wordt verlangd dat het land een democratie blijft, en dat de burgerregering de controle over het leger en de defensiebegroting houdt.

Het Pakistaanse leger doet de wet af als Amerikaanse bemoeienis, en eist van de Pakistaanse regering dat ze de Amerikaanse eis afwijst. Maar dit kan het bijna bankroete land zich eigenlijk niet veroorloven. Burgergroeperingen hebben de militaire top en de politieke leiders opgeroepen hun geschillen bij te leggen.

De terroristen die donderdag aanvallen in de stad Lahore uitvoerden, maakten deel uit van de nieuwe Talibanfactie uit de provincie Punjab. De Taliban verschansen zich niet langer in de Tribale gebieden, maar hebben kantoren in alle grote steden geopend. Als het antwoord van het leger uitblijft, kunnen de Taliban een dezer dagen de overwinning uitroepen.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden