Aardige jongens, maar wat heb je aan ze

‘Salaam aleikum!’ roepen de Nederlandse soldaten als zij met hun militaire voertuigen stapvoets door de dorpjes van Uruzgan rijden. Ze lachen vriendelijk naar de mannen en kinderen langs de weg en zwaaien af en toe met een brandwerende handschoen....

Al dat lachen en wuiven is niet spontaan. Het is bedoeld om de sympathie van de bevolking te wekken. WHAM in militair jargon: winning the hearts & minds. Net als bij eerdere, kleine, koloniale oorlogen, probeert in Afghanistan een buitenlandse strijdmacht de bevolking en de guerrillastrijders te scheiden.

Door de burgers veiligheid en welvaart te bieden, moet die uiteindelijk de kant van de westerse militairen kiezen.

Ongeveer eenderde van de militairen heeft daadwerkelijk contact met de bevolking. Niet iedereen van hen doet even enthousiast mee met de WHAM-aanpak. Sommige soldaten kunnen het al snel niet meer opbrengen, een enkeling gooit met stenen om diefstal uit zijn voertuig te voorkomen. Maar over het algemeen geldt: de Nederlandse soldaat is aardig tegen de dorpelingen onderweg.

Op een hoger niveau zoekt het provincial reconstruction team naar snel uitvoerbare, zichtbare projecten. Een waterput slaan, een brug repareren, een nieuw schooldak. Zo wordt de indruk gewekt dat het leven verbetert. De echte, duurzame ontwikkeling moet komen van hulporganisaties en van de overheid in Kabul.

De bewoners van Uruzgan zijn vooralsnog opvallend negatief, ook in vergelijking met de rest van het land. Dat bleek uit een geheime peiling van ISAF. 58 procent van de Uruzgani’s staat negatief ten opzichte van ISAF. Dat is veel meer dan de volgende op de lijst: de provincie Wardak (35 procent).

Het gaat niet om wat Nederlandse militairen doen, maar om wat Nederlandse militairen niet doen. Dat blijkt uit gesprekken met bewoners van Tarin Kowt. Ze vinden de Nederlandse militairen doorgaans sympathiek. Maar ze klagen dat ze er niet in zijn geslaagd hen meer veiligheid te bieden.

Die conclusie wordt ondersteund door de peiling. Bijna 60 procent van de bewoners vindt dat het met de veiligheid slecht gesteld is in Uruzgan. In het eveneens zeer turbulente Helmand vindt 40 procent van de bevolking dit.

Het optreden van Australische special forces maakt ISAF ook niet geliefd. Zij worden onder meer ingezet om Talibancommandanten op te pakken of uit te schakelen. Bij huiszoekingen worden vaak onschuldige burgers opgepakt. In acht maanden tijd waren dat er zeventig, stelt gouverneur Assadullah Hamdam. De meeste Uruzgani’s maken geen onderscheid tussen de uniformen van Australiërs en Nederlanders.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden