Aanvrager subsidie heeft alleen adres nodig

Slechts hooguit een kwart van de subsidies voor zonne-energie wordt ook metterdaad aan het beoogde doel besteed...

Frits Verhoef

Op 31 mei ging het subsidieloket voor grotere zonne-energiesystemen open, en na de eerste dag werd al bekend dat de regeling 250 tot 700 maal was overtekend. Ook de regeling voor kleine zonne-energiesystemen, waarvan het loket op 1 maart openging, werd zwaar overtekend. Deze ruime overtekeningen geven zowel een indicatie voor de massale belangstelling voor zonne-energie, als voor de gebrekkige wijze waarop deze regeling wordt geïmplementeerd. Of je wel of geen subsidie krijgt, wordt bepaald door een loterij.

Toen het kabinet in 2007 aankondigde een subsidieregeling voor duurzame energie te introduceren, was er slechts een kleine pot gereserveerd voor zonne-energie. De reden hiervoor is dat de industrie en de installatiebranche kunnen leren en zich kunnen voorbereiden op een toekomst waarin zonne-energie zonder subsidie mogelijk is. De minister had ook enige leerdoelen voor haar eigen ministerie moeten definiëren, want de manier waarop de subsidieregeling nu werkt, is – ondanks de goede adviezen uit de branche – bijna hilarisch te noemen.

In tegenstelling tot alle ons omringende landen moet er in Nederland eerst subsidie worden aangevraagd voordat er geïnstalleerd mag worden. In ons land mag iedereen subsidie aanvragen. Een offerte is niet nodig. Een eigen dak is niet nodig. Enige indicatie van de financiële haalbaarheid is niet nodig. Een naam en adres is genoeg.

Het gevolg hiervan is dat enerzijds goed bedoelende particulieren of bedrijven veel meer subsidie aanvragen dan er ruimte is op hun dak. In onze praktijk zijn we situaties tegengekomen waarbij een particulier voor 15 kWp (ruim 100 m2 op een schuin dak) subsidie toegekend had gekregen, terwijl er ruimte was voor hooguit 4 m2. Deze aanvraag legt dus een onnodig groot beslag op een toch al kleine pot.

Anderzijds wordt er subsidie aangevraagd door partijen die nooit in staat zullen zijn de volledige hoeveelheid waarvoor ze aanvragen te financieren of te bouwen, waardoor er ook onnodig beslag wordt gelegd op de subsidiepot.

In drie jaar is er met suggesties vanuit de branche niets gebeurd, en de trieste paradox is dat de subsidiepot zwaar overtekend is, maar er tegelijkertijd slechts 20- tot 25 procent van het beschikbare geld daadwerkelijk wordt gebruikt.

De grote hoeveelheid aanvragen – waarvan slechts een klein deel metterdaad wordt geïnstalleerd – kost onnodig veel geld. Alle aanvragen moeten immers bekeken worden, krijgen een of meer brieven, en leveren in veel gevallen ook telefoontjes op. Er wordt onnodig geld uitgegeven aan aanvragen voor projecten waarvan het onwaarschijnlijk is dat ze de eindstreep halen.

Een ander gevolg is dat het als bedrijf in deze branche in Nederland onmogelijk is om te groeien en voor stabiele werkgelegenheid te zorgen. Of mijn klanten wel of geen subsidie krijgen wordt door het lot bepaald, niet door ons functioneren.

De keuze om duurzame energie te stimuleren is een politieke. De keuze om in Nederland een totaal andere manier van stimuleren te verzinnen dan in de ons omringende landen is nog steeds onbegrijpelijk, maar in een democratie moet je dat accepteren. Het is echter onacceptabel dat de regeling zo slecht wordt uitgevoerd dat het hele positieve effect teniet wordt gedaan, waarbij ook veel belastinggeld verloren gaat in de bureaucratie er omheen.

Het stemt hoopvol dat leden van een groot aantal politieke partijen gezamenlijk een burgerinitiatief zijn begonnen, www.nederlandkrijgtnieuweenergie.nl. De aanbeveling van dit initiatief is onder andere een stimuleringsregeling naar Duits voorbeeld: geen subsidie uit de rijksbegroting, maar een regeling waarbij de energiebedrijven een vaste prijs betalen voor groene stroom en die mogen doorbelasten aan klanten die grijze stroom afnemen op basis van het principe: de vervuiler betaalt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden