Aanvoer uit Siberië stut rol Rotterdam als oliecentrum

Met de aanvoer van Russische olie wil de haven van Rotterdam haar rol als oliecentrum behouden. De banden met de Russen zijn innig.

ROTTERDAM - Behalve doorvoerland voor Russisch gas wordt Nederland een steeds belangrijker doorvoerhaven voor Russische olie. Vorige week is een deal beklonken met het bedrijf Shtandart, een joint venture van het Russische bedrijf Summa (75 procent) en het Nederlandse tankopslagbedrijf VTTI (25 procent). Het bedrijf wil 800 miljoen euro investeren in een Rotterdamse terminal en grote hoeveelheden Siberische olie en olieproducten gaan overslaan. Daarmee stijgt het aandeel van de Russische olie in Rotterdam tot 40 à 50 procent van de totale olie-overslag.


Shtandart denkt per jaar achthonderd tankers van de havenstad Primorsk (benoorden Sint-Petersburg, aan de Botnische Golf) naar Rotterdam te sturen. Voor circa driekwart zullen die ruwe olie bevatten, voor een kwart grove raffinageproducten als stookolie. De Russen hebben te weinig (moderne) raffinaderijen om die verder te verwerken tot bijvoorbeeld diesel.


Het zou gaan om zo'n 30 miljoen ton per jaar. De huidige overslag van olie en olieproducten in Rotterdam bedraagt 170 miljoen ton, waarvan al 60 miljoen ton uit Rusland. Een deel van de ruwe olie zal in Rotterdamse raffinaderijen worden verwerkt, een deel zal via pijpleidingen worden getransporteerd naar Zeeland, België en Duitsland. Een deel van de stookolie wordt gebruikt om schepen vol te tanken. Het grootste deel van de olie zal via de terminal worden overgeslagen in supertankers, die het vooral naar Azië zullen vervoeren.


Rotterdam dankt de nieuwe oliehandel in feite aan de ondiepe wateren rond Denemarken. Daardoor kunnen de grootste tankers niet zelf naar Primorsk varen om de olie op te halen.


De deal bevestigt een trend die al een paar jaar gaande is. Kwam tien jaar geleden de meeste olie voor Rotterdam uit het Midden-Oosten, nu komt 30 procent uit Rusland. Shtandart wil de olie tijdelijk opslaan in nieuwe tanks, op een terrein op de Kop van de Beer, op de zuidoever van de Nieuwe Waterweg. Het ligt tegenover Hoek van Holland. Tankopslagbedrijven als Argos en Vopak hadden ook belangstelling, maar visten achter het net.


Bij de concurrentie zou irritatie zijn ontstaan over de innige relatie tussen het Havenbedrijf Rotterdam en Summa, de Russische partij achter Shtandart. Het havenbedrijf heeft met de Russen een strategisch samenwerkingsverband, waarin zij verder kijken naar gezamenlijke projecten elders in de wereld. De man die namens het havenbedrijf in het team zat dat de grond aan de Russen gunde, is nu directeur Europa bij de Russen. 'Zulke samenwerkingsverbanden en zulke overstappen komen vaker voor', zegt een woordvoerder van het havenbedrijf, die benadrukt dat de gunning door accountants is gecontroleerd.


De vraag is of de tanks vol komen. Enkele weken geleden zei de baas van Transneft, de Russische oliepijplijnbeheerder, dat Summa nooit zoveel olie naar Primorsk kan krijgen - en dus niet naar Rotterdam. Als dat klopt zou de terminal tot overcapaciteit kunnen leiden - en dalende prijzen. In Het Financieele Dagblad verklaarden niet nader genoemde bronnen dat de concurrenten zich daarover zorgen maken. Argos en Vopak geven geen commentaar.


Minister Kamp van Economische Zaken zei dit weekeinde dat hij belemmeringen heeft weggenomen om de terminal naar Rotterdam te halen. Hoek van Holland maakt zich zorgen over geluidshinder.


Shell en Gazprom Neft


Het Nederlandse oliebedrijf Shell gaat volgens het Kremlin in zee met Gazprom Neft, de olietak van het Russische gasbedrijf Gazprom, om olie te zoeken in het Noordpoolgebied. De twee partijen zouden olie willen gaan winnen in de Tsjoektsjen- en Pechorazee, meldde de Russische minister van Natuurlijke Hulpbronnen Sergei Donskoi maandag. De overeenkomst zou maandag worden ondertekend, tijdens het bezoek van president Poetin aan Nederland. Shell gaf maandag geen commentaar op de mededeling.


De locatie van de oliezoektocht is saillant. Shell probeert al jaren olie te vinden in het Amerikaanse deel van de Tsjoektsjenzee, bij Alaska, maar is daar gestuit op strenge milieu- en veiligheidsprocedures. Ook liep een boorplatform aan de grond. Een paar weken geleden besloot Shell de boringen (andermaal) met een jaar uit te stellen.


Een woordvoerder van het Wereldnatuurfonds heeft maandag bezorgd op de plannen gereageerd. 'Kennelijk kiest Shell ervoor om opnieuw een risicovolle poging te wagen in een gebied waar de wet- en regelgeving voor veiligheid en natuurbescherming minder streng is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden