Aanvallen Syrië gaan door ondanks terugtrekking Russen

Ondanks dat Rusland een eerste groep vliegtuigen en militairen heeft teruggehaald, blijft de luchtmacht doorgaan met het bombarderen van stellingen van terreurbewegingen als IS en al-Nusra. Dat heeft het Russische ministerie van Defensie dinsdag gemeld. Volgens al-Manar, het tv-station van Hezbollah, zijn Syrische troepen dinsdag met behulp van Russische luchtsteun een offensief begonnen ten westen van Palmyra.

Russische piloten beklimmen een gevechtsvliegtuig op de luchtmachtbasis Hemeimeem in Syrië. Beeld ap

De historische woestijnstad met Romeinse ruïnes ligt op bijna 220 kilometer ten noordoosten van Damascus en is sinds mei 2015 in handen van IS. De tv-zender maakt melding van 'zware luchtsteun door Russische toestellen'.

Terugtrekking

De Russische president Vladimir Poetin kondigde maandag onverwachts aan dat Russische troepen dinsdag zouden terugkeren. Volgens de president hebben de strijdkrachten hun doeleinden grotendeels bereikt. Het is dinsdag precies vijf jaar geleden dat de Syrische burgeroorlog begon.

Een onbekend aantal transportvliegtuigen en gevechtsvliegtuigen zijn inmiddels geland op een luchtbasis in het zuiden van Rusland. Het Russische ministerie van Defensie verklaarde eerder dat de militairen waren begonnen met het voorbereiden van vliegtuigen om spullen terug te brengen naar Rusland.

Volgens minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken is de terugtrekking van een deel van de Russische troepen uit Syrië een tactische manoeuvre. Wel kan de stap een positieve uitwerking hebben, zei de minister dinsdag in Brussel.

'President Poetin is een tacticus', aldus Koenders. Volgens hem ziet Poetin in 'dat het gezien de militaire en politieke kosten beter is' de troepen terug te trekken.

Waarom Poetin zijn troepen terugtrekt

Door de aankondiging van de Russische president Vladimir Poetin om zijn troepen uit Syrië terug te trekken, wordt de druk op de Syrische president Assad voor een politieke oplossing opgevoerd. Tegelijkertijd blijft Poetin genoeg militair overwicht houden om de Syrische oppositie af te schrikken. Lees hier meer.

Politieke oplossing

Poetin heeft Assad in een telefoongesprek persoonlijk over zijn besluit geïnformeerd. Volgens het Kremlin zou de Syrische president, wiens familie sinds de jaren zeventig feitelijk de alleenheerschappij uitoefent over Syrië, openstaan voor een 'politieke oplossing'. Dat is opmerkelijk, want tot nu toe heeft Assad altijd gezegd dat hij niet aan aftreden denkt.

Bij de vredesbesprekingen - die volgens VN-onderhandelaar Staffan de Mistura de laatste strohalm zijn voor Syrië, maar door de betrokken partijen daar met grote scepsis zijn ontvangen - is de onverzettelijke opstelling van Assad tot dusver een groot struikelblok.

De Syrische oppositie heeft positief gereageerd op het besluit van Rusland om zich terug te trekken. Dit kan het einde inluiden van 'het dictatorschap en de misdaden' van president Assad, zei woordvoerder Salim al-Muslat van het Hoog Onderhandelingscomité (HNC), een belangrijk verbond van Syrische oppositiegroepen. Hij voegde daaraan toe dat hij niet tegen rechtstreeks overleg met de Syrische regering is.

Een Russische Su-34 dropt bommen boven Syrië. Beeld ap

Tijdspad

Ondertussen is het nog maar de vraag in hoeverre het Russische leger inderdaad zal vertrekken uit Syrië. Hoewel er volgens Poetin een 'tijdspad' is afgesproken voor het vertrek, is over het verloop daarvan niets bekendgemaakt.

Vooralsnog blijft het Russische leger in elk geval aanwezig in de haven van Tartus en op de luchtmachtbasis van de zuidelijker gelegen kuststad Latakia. Dit vliegveld geldt als hoofdkwartier van de Russische aanvallen in Syrië.

Aleppo, keerpunt in de oorlog

Het ingrijpen door de Russen in de Syrische burgeroorlog gaf de strijd een beslissende wending. Wie bestrijdt wie op de strategische plaatsen in het noordwesten van Syrië? Lees dit stuk van Buitenland-redacteur Rob Vreeken.

Terreinwinst

Internationaal zal Poetin druk hebben gevoeld om te zoeken naar een goed moment om uit Syrië te vertrekken. De Verenigde Staten beweren al langer dat de Russische aanwezigheid elke kans op een vredesakkoord verstoort. Ook was er kritiek van Syrische mensenrechtenactivisten: Russische bommen zouden niet de terreurorganisaties IS en al-Nusra treffen, maar juist gematigde oppositiegroeperingen.

Eind september schoot Rusland met zo'n dertig gevechtsvliegtuigen Assad te hulp. De verzwakte strijdkrachten van de Syrische president beheersten nog nauwelijks een zesde van het grondgebied in het land. Met behulp van Rusland wist het regeringsleger terreinwinst te boeken in het noordoosten.

Volgens het Syrische Observatorium voor de Mensenrechten zijn er sinds het begin van de openlijke Russische inmenging in september 2015 vierduizend mensen omgekomen door Russische aanvallen op Syrisch grondgebied. Onder hen zijn ruim 1.700 burgers.

De oorlog in Syrië is deze week precies vijf jaar aan de gang en kostte naar schatting 250 duizend mensen het leven. Volgens VN-hoofdonderhandelaar De Mistura is er voor Syrië 'geen plan B' als de vredesonderhandelingen mislukken, alleen nog meer oorlog.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden