Aanval op Raqqa: voor het eerst groot aantal Amerikaanse militairen in Syrië

De VS breiden hun militaire aanwezigheid in Syrië uit als voorbereiding op de aanval op IS-bolwerk Raqqa. Een paar honderd mariniers zijn geland in het noordwesten van Syrië om IS-posities te bestoken als de langverwachte aanval op de stad begint. Ook overweegt de regering-Trump zo'n duizend militairen in Koeweit te stationeren mochten ze snel nodig zijn in Syrië en Irak.

Amerikaanse militairen bestoken in 2013 Taliban-posities in de provincie Uruzgan met de M777-howitzer. Beeld US Army

Het is voor het eerst dat zo'n grote Amerikaanse gevechtseenheid in Syrië wordt gestationeerd om actief mee te doen aan de strijd tegen IS-strijders.

Amerikaanse commando's zijn nu al in kleine groepjes actief op de grond in Noord-Syrië om Koerdische strijders en pro-Westerse rebellen te trainen en te adviseren bij de strijd tegen IS. Ook helpen ze bij het uitzoeken en verkennen van doelwitten die door de Amerikaanse luchtmacht moeten worden gebombardeerd. Sinds vorige week is ook een groep Amerikaanse militairen bij het Koerdische stadje Manbij gestationeerd, onder andere om te voorkomen dat Koerdische strijders en het Turkse leger in gevecht raken.

De mariniers werden in het diepste geheim vanuit hun amfibisch aanvalsschip USS Makin Island, via Djibouti en Koeweit, ingevlogen in Syrië. Het Pentagon wil niet zeggen om hoeveel militairen het precies gaat en waar ze nu zijn gestationeerd. De mariniers maken deel uit van de snel inzetbare 11de Marine Expeditionary Unit, dezelfde groep die president Trump inzette in januari bij een commando-actie in Jemen die vanaf het begin mis ging.

De artillerie-eenheid moet met M777-howitzers, het modernste artilleriegeschut van het marinierskorps, zware 155mm-granaten afvuren op posities van IS. Met de dodelijk effectieve M777, die voor het eerst in Afghanistan werd gebruikt, kunnen tot op veertig kilometer strijders en bases van de jihadisten worden bestookt. De granaten exploderen op maximaal zo'n tien meter van hun doelwit. In Afghanistan bestookten mariniers in 2012 Taliban-strijders vanaf 36 kilometer, de langste afstand tot nu toe met de M777.

Super Stallion-helikopters van het Amerikaanse marinierskorps transporteren een M777-howitzer tijdens een oefening. De howitzers die nu in Syrië zijn op een nog onbekende basis, werden naar verluidt ingevlogen met MV-22 Osprey-helikopters. Beeld US Marine Corps

Slecht weer

Een belangrijke reden voor de inzet van de mariniers is dat IS-posities nu ook bij slecht weer kunnen worden bestookt. Amerikaanse en coalitievliegtuigen moeten nu missies boven Syrië en Irak afbreken als het slecht weer is. De Syrië-missie gaat lijken op de inzet van mariniers begin vorig jaar ten zuiden van Mosul in Irak. Deze militairen bestookten IS-posities toen met zo'n tweeduizend artillerie-granaten. Bij een tegenaanval van IS-strijders, werd een marinier gedood.

Volgens Pentagon-functionarissen was de inzet van de mariniers al voorbereid onder de regering-Obama, zo meldt The Washington Post. President Trump besloot de uitzending door te zetten. De inzet kwam nu in een stroomversnelling terecht omdat de VS en hun bondgenoten in Noord-Syrië zich opmaken voor een offensief op Raqqa, de hoofdstad van het door IS uitgeroepen kalifaat in Syrië en Irak.

Verwacht wordt dat de aanval begint als het Iraakse Mosul, na Raqqa het belangrijkste bolwerk van IS, valt. Het Iraakse leger heeft al Oost-Mosul heroverd. Koerdische YPG-strijders en andere rebellen zijn al weken bezig om Raqqa af te snijden van de rest van het IS-gebied. De gematigde SDF-rebellenalliantie zei donderdag dat de belegering van de stad 'binnen enkele weken' zal beginnen.

Of de VS zich in de komende maanden zullen beperken tot alleen de inzet van de mariniers op de grond in Syrië of bereid zijn veel meer troepen in te zetten, is niet duidelijk. De regering-Trump buigt zich nu over diverse militaire opties om IS te verslaan. Het Pentagon gaf het Witte Huis vorige week een militair plan nadat president Trump daarom had gevraagd.

Het bestaande plan van de regering-Obama om af te rekenen met de beweging, is nu in de ijskast gestopt omdat het niet snel en voortvarend genoeg zou zijn. Trump beloofde tijdens de presidentsverkiezingen de jihadisten snel te verslaan.

Amerikaanse mariniers schieten met de M777-howitzer. Beeld US Marine Corps

Aanval op Raqqa

Nu de val van de Iraakse stad Mosul een kwestie van tijd lijkt, komt ook het Syrische IS-bolwerk in zicht: Raqqa. Alleen zijn de tegenstanders van IS daar hopeloos verdeeld. Lees in dit artikel van Buitenland-redacteur Rob Vreeken hoe drie verschillende partijen IS willen verjagen.

Apache-helikopters

Wat het nieuwe Pentagon-plan inhoudt, is onbekend. Volgens sommige Amerikaanse media heeft het Pentagon, behalve de inzet van de mariniers, ook voorgesteld om Apache-gevechtshelikopters in te zetten in Syrië om onder andere colonnes van IS te vernietigen. Een ander voorstel is om de inzet van commando-eenheden uit te breiden.

De snel inzetbare eenheid van zo'n duizend man die in Koeweit moet worden gestationeerd, zo meldde het persbureau Reuters donderdag, moet Amerikaanse commandanten meer flexibiliteit geven als de aanval op IS niet volgens plan verloopt. De VS hebben nu al zo'n zesduizend militairen in Irak en Syrië, voornamelijk in Irak.

De meeste van hen zijn militaire adviseurs die het Iraakse leger en strijders adviseren en trainen. De commando's die worden ingezet, zoals nu bij Mosul, mogen niet actief meedoen aan de strijd. Zij staan het Iraakse leger bij met adviezen om de stad te heroveren. De VS zetten ook commando's in, zoals de US Navy SEAL's van de marine en Delta Force van de landmacht, om jacht te maken op het leiderschap van IS.

Tot nu toe zijn ze er echter niet in geslaagd om IS-leider Abu Bakr al-Baghdadi te lokaliseren. Hij werd in 2014 voor het laatst gezien in het openbaar, toen IS in een 'blitzkrieg' Mosul veroverde op het Iraakse leger. Behalve met elite-eenheden, maken de VS ook met MQ Reaper-drones, die bewapend zijn met Hellfire-raketten, jacht op Al-Baghdadi en zijn commandanten.

In het weekeinde doken plotseling Amerikaanse pantservoertuigen op, voorzien van Amerikaanse vlaggen, in het Noord-Syrische Manbij. Het was voor het eerst dat de VS zo openlijk gebruik maakten in Syrië van dit militaire machtsvertoon. Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden