Aanval op Nederland subsidieland geopend

Driehonderd organisaties moeten subsidie inleveren omdat hun doel is verouderd én de overheid bezuinigt. De komende weken wordt bekend waar de klappen vallen....

Verschillend als ze zijn in doelstelling en werkwijze hebben de organisaties één gemeenschappelijk kenmerk: alle ontvangen subsidie van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS).

De lijst met instellingen die VWS subsidieert, is erg lang. Verbazingwekkend is dat niet, hij weerspiegelt immers de maatschappelijke rimpelingen en rampen sinds de Tweede Wereldoorlog. Verzuiling, Molukkers, verslaving, emancipatie, vrouwenhandel, homo's, vluchtelingen, vrouwenhandel en aids, bij ieder onderwerp paste steevast een nieuw subsidiepotje, zo leert de lijst. Een betere staalkaart van emancipatie en verzet in Nederland is nauwelijks denkbaar.

De nieuwe minister van Volksgezondheid, Hoogervorst, kampt met een ander probleem: geldgebrek. Driehonderd clubs heeft hij op het oog die bij elkaar ruim een kwart (127 miljoen euro) van hun jaarlijkse subsidies (450 miljoen euro) moeten inleveren.

Keuze zat, blijkt uit het financiële overzicht 2003 dat de Volkskrant via de Wet Openbaarheid Bestuur in handen kreeg. Neem de RK Stichting Moederschapszorg ten behoeve van de Vroedvrouwenschool, die dit jaar bijna 3,9 miljoen euro aan subsidie incasseert. Daarnaast bestaat de Stichting Kweekschool voor Vroedvrouwen (5,4 miljoen euro), de Stichting Rotterdamse Opleiding tot verloskundige (3,4 miljoen euro) en natuurlijk de Koninklijke Nederlandse Organisatie van Verloskundigen (169 duizend euro). Samen ontvangen zij bijna dertien miljoen euro.

De jeugdbewegingen op religieuze grondslag zullen geenszins aan het kritisch oog van de VVD'er Hoogervorst ontsnappen. De Pinkster Jeugbeweging (87.390 euro), de Hervormd Gereformeerde Jeugdbond (354.960), de Jeugdbond Gereformeerde Gemeenten (149.393), de Doopsgezinde Jeugd Centrale (87.390) en Samen op Weg Jeugdwerk (512.000), zijn maar een paar van de godsdienstige jongerenorganisaties die VWS financieel overeind houdt.

Sportbonden vormen eveneens een eenvoudig doelwit: van klootschieten tot karate, van voetbal tot korfbal en van schaatsen tot sjoelen, allemaal eten ze uit de subsidieruif van VWS. Het kost de belastingbetaler miljoenen per jaar.

Politiek veel gevoeliger, maar uit oogpunt van bezuinigen wél lucratief, is het indammen van de geldstroom die vloeit naar herdenkingen van de Tweede Wereldoorlog en de opvang van oorlogsslachtoffers. De Stichting 40-45 (1 miljoen), Centrum 45 (200 duizend), Icodo (hulpverlening; 1,2 miljoen), Nationaal Monument kamp Vught (371.860), kamp Westerbork (363 duizend), kamp Amersfoort (182 duizend), stichting Herdenking 15 augustus 1945 (herdenking van de Japanse capitulatie; 10.155), Herdenking capitulaties Wageningen 45 (9000), het is nog niet de helft van de desbetreffende organisaties met subsidie.

De komende weken bepalen Hoogervorst en staatssecretaris Ross waar de klappen gaan vallen. De dossiers van alle gesubsidieerde clubs zijn inmiddels gelicht. De leidraad voor de bewindslieden is de vraag of de doelstelling van de organisaties nog wel past bij deze tijd. Vervolgens wordt bezien of het geld niet efficiënter (minder versnipperd) kan worden verstrekt en - niet onbelangrijk - op welke juridische problemen subsidieverlaging of -beëindiging stuit.

En dat is dan pas de eerste ronde: 127 miljoen snijden op 450 miljoen euro. In totaal geeft VWS twee miljard euro per jaar uit aan subsidie, alle ministeries tezamen zelfs 22 miljard. Mogelijk valt hier nog goed werk te verrichten voor de stichting Nazorg (25.700 euro).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden