Aanval op Irak zal Jordanië in grote problemen brengen

Café Centraal, in het centrum van Amman, is een echt Arabisch café, waar mannen backgammon spelen, waterpijp roken en over politiek praten....

'We moeten de Irakezen redden, ze worden onderdrukt, hebben honger. De Irakezen zal het een zorg zijn wie regeert, zolang het Saddam Hussein maar niet is', zegt Majed Abed Abbas, een 35-jarige sji'iet die Irak twee jaar geleden is ontvlucht. Hij zegt dat hij als sji'iet werd vervolgd door het soennitische regime van Saddam.

In tegenstelling tot de rest van de Arabische wereld, waar men argwanend staat tegenover Amerikaanse interventie, kunnen de Irakezen hier bijna niet wachten tot het zover is. 'Als de VS ons helpen om van Saddam Hussein af te komen, dan: welkom en hartelijk dank Amerika', zegt Abbas.

Abbas denkt dat hulp van buitenaf nodig is, willen de Irakezen in staat zijn het regime omver te werpen. De Irakezen zijn verzwakt en meer bezig met het vergaren van voedsel dan met het op gang brengen van een opstand. Dit is een gevolg van jaren van sancties en gewelddadige onderdrukking van welke oppositie dan ook. Abbas hoopt ook dat de VS verder gaan dan in 1991, toen een volksopstand mislukte omdat Amerikaanse luchtsteun uitbleef.

Maar Jordanië en de buurlanden van Irak zijn veel minder enthousiast. De Amerikaanse vice-president Cheney was dinsdag in het land voor besprekingen met koning Abdallah. Het bezoek is onderdeel van een tiendaagse reis door de regio om steun te verkrijgen voor acties tegen Irak. Cheney bezoekt ondermeer Saudi-Arabië, Koeweit, Turkije en Israël. Hoewel de plannen vaag zijn, heeft Washington duidelijk laten weten dat het een ander regime in Irak nastreeft. Waarnemers verwachten acties in het najaar.

Zondag waarschuwde koning Abdallah tegen een Amerikaanse aanval op Irak. Dat zal volgens hem 'catastrofale gevolgen hebben voor Irak en de regionale veiligheid en stabiliteit in gevaar brengen'. Hij verwierp ook 'elke aanval op de eenheid van Irak en diens territoriale integriteit'.

De VS zouden er beter aan doen de sancties tegen Irak op te heffen, vindt politiek waarnemer Labib Kamhawi. 'Dat zou de Irakezen weer in staat stellen adem te halen en te beslissen of ze hun regime omver willen werpen.'

Jordanië zit klem tussen twee bronnen van spanning: Irak aan de ene kant en Israël en de Palestijnse gebieden aan de andere kant. De intifada baart Jordanië,waar bijna 60 procent van de bevolking van Palestijnse afkomst is, zorgen.

Tijdens de Golfoorlog waren er massale pro-Saddam demonstraties in Jordanië. Het koninkrijk is in staat gebleken de oplopende gemoederen in goede banen te leiden, maar een aanval op Irak zou weleens te veel van het goede kunnen zijn. Irak is bovendien de belangrijkste handelspartner van Jordanië en zijn enige olieleverancier.

'In deze situatie zijn er geen winnaars', zegt Jawas Anani, oud-minister van Buitenlandse Zaken. 'We zijn ten dode opgeschreven als we de aanval steunen, maar ook als we de aanval niet steunen. Een aanval zal hier niet veel steun krijgen, omdat het veel mensen in hun portemonnee zal treffen.' Anani waarschuwt voor een burgeroorlog in Irak als het regime ten val komt, waardoor Jordanië zal worden overspoeld door vluchtelingen.

Maar ondanks de moeilijkheden die Jordanië mogelijk te wachten staan, wordt verwacht dat het land de campagne tegen Irak zal steunen en opnieuw zal moeten balanceren tussen de betrekkingen met de VS die van vitaal belang zijn voor het land en een boze bevolking.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden