Aantijgingen vrouwen lastig aan te pakken

Gescheiden vaders die vals beschuldigd worden van misbruik of mishandeling staan jaren later nog steeds met lege handen. Bovendien wordt de moeder die een onjuiste aangifte heeft gedaan zelden vervolgd. Naar schatting krijgen jaarlijks enkele tientallen vaders hiermee te maken.

AMSTERDAM - In april dient bij de Bredase rechtbank een smaadzaak tegen de ex van Peter. Volgens John Remmerswaal, plaatsvervangend hoofdofficier van het Openbaar Ministerie in Breda, is dit 'best redelijk bijzonder'. In 2008 werd Peter opgepakt omdat zijn ex en kinderen hem beschuldigden van misbruik. De beschuldigingen bleken, na onderzoek door de Landelijk Expertisegroep Bijzondere Zedenzaken (LEBZ), onwaar. Ze komen vrijwel zeker voort uit gesprekken die de kinderen met de moeder hebben gevoerd, aldus het rapport. Volgens de LEBZ stond waarheidsvinding tijdens het politieonderzoek niet centraal.


De LEBZ, die geraadpleegd wordt bij complexe zedenzaken, ziet de laatste jaren steeds meer dossiers waarin de moeder na een scheiding vader vals beschuldigt. Uit wraak of in de hoop de strijd om de kinderen te winnen. In veel van de LEBZ-zaken blijkt dat de beschuldigingen niet gestaafd worden door feiten.


Onlangs zei een Groningse officier van justitie dat degene die een valse aangifte doet voortaan eerder vervolgd wordt. Dat kan alleen bij klip- en-klare zaak, voegde het OM later toe. In praktijk blijkt juist dat het vaak om complexe zaken gaat, waarbij geen of nauwelijks getuigen zijn. 'Je vervolgt mensen als ze willens en wetens een valse aangifte hebben gedaan, anderen hebben beschadigd en een heel justitieapparaat in werking hebben gesteld', zegt Remmerswaal. 'Het is erg lastig om te onderzoeken én te bewijzen of er bij zo'n aangifte volledig of gedeeltelijk gelogen is. Bovendien kan het zijn dat iemand is gaan geloven in datgene wat hij of zij beweert. Kun je zo'n persoon dan verantwoordelijk stellen voor die daad? En wat bereik je met straf?'


In 2010 constateerde Ybo Buruma, destijds hoogleraar strafrecht en nu lid van de Hoge Raad, dat 'valse aangifte nauwelijks wordt aangepakt'. Afgelopen jaren is er wel meer aandacht gekomen voor de herkenning van een valse aangifte. Remmerswaal: 'Jarenlang waren we in dit soort zaken te veel gericht op het verhaal van de aangever. We onderzoeken nu in een zo vroeg mogelijk stadium ook andere scenario's.'


Desondanks blijven de gevolgen voor de slachtoffers groot. Zo werd Fabian - niet zijn echte naam - in 2006 gearresteerd omdat hij zijn ex mishandeld en misbruikt zou hebben. Uit een LEBZ-rapport blijkt dat er geen bewijs is voor deze beschuldigingen. Het OM en de politie geven toe dat er ernstige fouten zijn gemaakt in zijn zaak. Toch heeft de inmiddels vrijgesproken Fabian sinds zijn arrestatie zijn kinderen niet meer gezien.


'Je ziet vaak dat de strafzaak ook op veel andere terreinen effect heeft', zegt Paul van den Eshof van de LEBZ. 'Zo'n strafzaak duurt lang en in de tussentijd zijn er ook civiele procedures opgestart door de ex met betrekking tot de kinderen. Die kun je na de vrijspraak niet meteen weer terugdraaien.' Zo doorloopt Fabian nu al drie jaar zonder resultaat de procedures in de hoop het contact met zijn kinderen te herstellen.


Magazine

pagina's 20 t/m 24


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.