Aantal vluchtelingen met recht op woning verdubbelt in 2015

Veel gemeenten kampen al met grote achterstanden bij de huisvesting van vluchtelingen met een verblijfsgunning, maar komend jaar moeten ze er nog meer een huis bieden. De ruim vierhonderd Nederlandse gemeenten moeten de eerste helft van 2015 gezamenlijk 14 duizend vluchtelingen een woning geven, ruim twee keer zo veel als in de eerste helft van vorig jaar. Het gaat in 2015 om in totaal ongeveer 29 duizend vluchtelingen die recht hebben op onderdak, schrijft staatssecretaris Fred Teeven (justitie) aan de gemeenten.

De Ijsselhallen in Zwolle: hier verblijven sinds een week ongeveer 400 asielzoekers. Beeld anp

Dat zijn er aanzienlijk meer dan de ruim 15 duizend van dit jaar. Het aantal asielzoekers uit met name Syrië en Eritrea is de laatste maanden flink toegenomen, en een groot deel van hen krijgt een verblijfsvergunning. Zij hebben vervolgens recht op een woning om deel te kunnen nemen aan de Nederlandse maatschappij.

Veel gemeenten lukt het dit jaar al niet om de hen toegewezen vluchtelingen een huis te geven. In de overvolle asielzoekerscentra zitten ruim zevenduizend vluchtelingen met een verblijfsvergunning te wachten op huisvesting.

'Het is dringen voor een sociale huurwoning, behalve de vluchtelingen zijn er meer mensen die een huis willen', zegt een woordvoerder van de gemeente Den Haag. 'Voor zo veel vluchtelingen hebben we niet genoeg woningen als het Rijk ons daarbij niet helpt.'

Gemeenten

Teeven zegt er geen extra geld voor beschikbaar te stellen. Het huisvesten van vluchtelingen met een verblijfsvergunning is, benadrukt hij, een wettelijke taak van de gemeenten.

'Het moet gewoon gebeuren', zegt een woordvoerder van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). 'Maar gemakkelijk is het zeker niet door de toegenomen aantallen, terwijl het aantal beschikbare huurwoningen afneemt.'

Er komen ook minder sociale huurwoningen vrij, door een belastingmaatregel die het Rijk aan de woningcorporaties heeft opgelegd. De corporaties verkopen daardoor meer woningen of verhogen de huur fors.

Het Rijk, de gemeenten en de provincies hebben nu gezamenlijk een Platform Versnelling Uitplaatsing van Vergunninghouders opgericht, dat creatieve oplossingen moet bieden. Dit kan bijvoorbeeld tijdelijke huisvesting in containerwoningen zijn, of in leegstaande verzorgingshuizen.

Ook kunnen gemeenten elkaars taken overnemen, zoals bijvoorbeeld Leeuwarden de huisvesting regelt voor de aan de Waddeneilanden toegewezen vluchtelingen.

Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie Fred Teeven. Beeld anp

Objectief

Teeven ziet niets in de suggestie dat krimpgebieden meer statushouders zouden kunnen huisvesten, om de gemeenten met een grote woningnood te ontlasten. De staatssecretaris wil de vluchtelingen over de gemeenten blijven verdelen op basis van het aantal inwoners. Dat is volgens hem de meest praktische en objectieve manier.

Hiermee wijst hij het verzoek af van de gemeente Amsterdam, die had verzocht ook woningnood te laten meetellen in de verdeling. De stad heeft nu een achterstand van ruim zeshonderd vluchtelingen die op een huis wachten. Amsterdam moet komend jaar nog eens 1.300 vluchtelingen onderdak bieden. Volgens de staatssecretaris benutten de gemeenten nog niet alle mogelijkheden, zoals het onderling verdelen van de vluchtelingen of het huisvesten van meerdere vluchtelingen in één woning.

De provincies moeten er op toezien of de gemeenten voldoen aan de huisvestingsverplichting. Zo heeft de provincie Noord-Holland Amsterdam al op haar vingers getikt vanwege de grote achterstanden. 'We zijn in overleg met Amsterdam', zegt een woordvoerder van de provincie Noord-Holland.

De provincies hebben begrip voor de problemen van de gemeente om deze opdracht uit te voeren, zegt een woordvoerder van het Interprovinciaal Overleg. 'Het Rijk zou moeten meehelpen het probleem op te lossen, de schuld voor de achterstand ligt niet alleen bij de gemeenten.'

In het uiterste geval hebben de provincies de mogelijkheid om de regie over te nemen van de gemeente, als deze in hun ogen in gebreke blijft. Dat is vorige week voor het eerst dit jaar gebeurd. De provincie Groningen heeft toen de druk opgevoerd op de gemeente Zuidhorn, die een achterstand had om twee vluchtelingen te huisvesten. 'Die krijgen nu snel een huis', zegt een provinciewoordvoerder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden