NieuwsCoronateststraat

Aantal Nederlanders dat corona meeneemt uit buitenland stijgt

Het aantal Nederlanders dat het coronavirus tijdens een vakantie heeft opgelopen en mee naar Nederland heeft gebracht, is afgelopen week sterk gestegen. De GGD heeft bij 170 mensen vastgesteld dat zij het virus op reis hebben opgelopen, tegenover 113 afgelopen week.

Reizigers uit risicogebieden worden op Schiphol direct door de GGD verwezen naar de coronateststraat.Beeld ANP

Bij nog eens zes reizigers bestaat het vermoeden dat zij tijdens hun vlucht zijn besmet. Het totale aantal besmettingen loopt juist terug. Na besmetting door een huisgenoot, is besmetting op reis nu de meest vastgestelde bron van het virus.

De kans is groot dat veel meer mensen het virus in het buitenland hebben opgelopen. Van ongeveer 70 procent van alle positieve gevallen heeft de GGD de oorzaak niet kunnen achterhalen. Maar het aandeel besmette mensen dat aangaf de afgelopen twee weken in het buitenland te zijn geweest, steeg in een week van 18 naar 25 procent, (bij nog eens een kwart is de reishistorie onbekend).

Vooral onder Spanje-gangers is het aantal vakantievierders-met-een-besmetting omhooggeschoten: van 184 naar 278. 

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

De cijfers betekenen vooralsnog niet dat de GGD reizigers die terugkeren uit oranje gebieden zoals Spanje strenger gaat controleren. Zo blijft de teststraat op Schiphol ’s avonds dicht, ook nu het aantal vluchten uit corona-risicogebied fors is toegenomen. Dat meldt een woordvoerder van GGD Kennemerland, die de coördinatie over de teststraat voert. ‘Wij hebben nog geen verzoek gehad langer open te gaan.’

In de teststraat kunnen reizigers die afkomstig zijn uit een ‘code-oranje-gebied’ (of code rood) zich vrijwillig laten testen op het coronavirus, maar alleen tussen 6 uur ’s ochtends en 18 uur ’s avonds. Tot maandag stapten ongeveer vijfduizend passagiers per dag in een risicogebied in een vliegtuig naar Schiphol, maar nu de overheid voor heel Spanje en delen van Frankrijk code oranje heeft afgekondigd, komen daar dagelijks duizenden reizigers bij.

Susanne van Houdt vloog ’s ochtends om 5.00 uur terug met haar partner, vertelt ze terwijl ze de aankomsthal verlaat. ‘We hebben een heerlijke vakantie gehad, maar ze gaan daar heel anders met de regels om. Er zijn dan wel veel mondkapjes, maar veel Spanjaarden omhelzen elkaar gewoon.’

Zich laten testen op Schiphol doet van Houdt niet: ‘We hebben beide geen klachten en ik heb gehoord dat de testen dan niet altijd even effectief zijn. We blijven de komende dagen binnen. Zodra we ergens last van krijgen, bellen we de GGD.’

Van Houdt is niet de enige die de coronatest op Schiphol laat schieten. Bij de teststraat staat nauwelijks een rij. Veel extra drukte verwacht de veiligheidsregio Kennemerland niet, omdat er relatief weinig vliegverkeer is vandaag.

Ruimte voor meer

Toch kwamen alleen op Schiphol dinsdag zeker 24 vluchten aan uit steden die tot maandag nog niet tot code oranje behoorden. Daaronder vijf vluchten uit Malaga, vier uit Nice, vier uit Alicante, drie uit Valencia en vier van de Canarische eilanden. Dertien daarvan landden na 18 uur ’s avonds.

Op de vliegvelden in Eindhoven en Rotterdam (geen teststraat) kwamen tot gisteren duizend passagiers per dag uit een risicogebied binnen. Ook daar lopen de aantallen vanaf dinsdag fors op, met zes extra vluchten in Eindhoven en vier in Rotterdam.

‘Idealiter’, zegt epidemioloog Amrish Baidjoe, ‘zou je elke terugreiziger uit een oranje regio testen. Iedereen die terugkomt met het virus en niet is gedetecteerd, heeft kans het virus te verspreiden.’ Dat gebeurt nu bij lange na niet, dagelijks laten op Schiphol zo’n duizend mensen zich testen. Vrijwillig bovendien, er is Nederland (nog) geen wet die een testverplichting mogelijk maakt, zoals in Duitsland.

De teststraat op Schiphol is een voorbeeld van het tweeslachtige Nederlandse beleid, vindt Baidjoe. ‘Wat is onze stip aan de horizon? Sturen we erop dat de ziekenhuizen en ic’s de vraag aankunnen of willen we terug naar nul besmettingen? Onze strategie is in alles wat we doen niet overtuigend. Of het nu het opschalen van laboratoriumcapaciteit of bron- en contactonderzoek is.’

Toch snapt hij ook dat dagelijks duizenden passagiers testen zonder klachten nu niet de prioriteit heeft. ‘We moeten hopen dat reizigers zich ook zonder test strikt aan de quarantaine houden. Misschien gaan er straks weer tekorten aan testmaterialen ontstaan, nu overal ter wereld de vraag ernaar weer oploopt. De herfst komt eraan, en dus zal het aantal mensen met corona-achtige symptomen enorm toenemen. Dat gaat een gigantische belasting betekenen, dan wil je niet nu al door je voorraden heen branden. Dus moet je testprioriteiten stellen.’

Of iedereen daadwerkelijk in quarantaine gaat, is volgens de GGD onmogelijk te controleren. Op Schiphol zijn de passagiers die dinsdagochtend bereid zijn met de Volkskrant te praten zich in ieder geval bewust van het belang van de quarantaine. ‘Het was zo druk in Nice, je weet maar nooit of je besmet bent’, zegt Joshua Stolkenborg.

Aan het eind van de teststraat staat de Zuid-Afrikaan Haaike van Merwe bij te komen van zijn coronatest. ‘Ik wist niet dat ze dat ding zo ver in mijn neus deden’, zegt hij lachend. Na acht maanden in Spanje blijft hij de komende tien dagen alleen in zijn kamer van het Studenthotel. ‘Ik heb nergens last van hoor, maar je doet het toch vooral voor de veiligheid van anderen.’ Dan kijkt hij bedenkelijk voor zich uit. ‘Nou ja, en mijn baas met corona-angst wil mij de komende dagen echt niet op werk zien.’

Coronateststraat Schiphol: reizigers uit risicogebieden staan nog niet te dringen
Donderdag was op Schiphol de eerste testdag voor teruggekeerde reizigers uit risicogebieden. Het merendeel bleek de luchthaven zonder test te hebben verlaten.

Importeren we corona met het vliegtuig?
Nu de besmettingen in binnen- en buitenland rap toenemen, rijst de vraag of het coronabeleid op Nederlandse luchthavens streng genoeg is. Doen we genoeg om te voorkomen dat reizigers het virus uit brandhaarden meenemen, zoals ook in de eerste golf gebeurde? Vijf vragen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden