nieuws mbo-docenten

Aantal mbo-docenten in laagste salarisschaal gestegen, ondanks extra geld

Ondanks goede voornemens en extra geld is het niet gelukt om meer mbo-docenten in een hogere salarisschaal te krijgen. Sterker: het aantal docenten in de laagste schaal is toegenomen. Tegelijkertijd groeien de financiële reserves van de instellingen.

Minister Carola Schouten (Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit) wordtgeknipt en gestyled door een kapper en schoonheidsspecialist uit het mbo, voorafgaand aan Prinsjesdag. Hiermee wilden de leerlingen het mbo en de waarde ervan voor Nederland laten zien. Beeld ANP

Dit blijkt uit onderzoek van het Platform Medezeggenschap MBO, de samenwerkende ondernemingsraden in het mbo, dat de personeelsgegevens en de financiën van alle 63 instellingen in het middelbaar beroepsonderwijs analyseerde.

Minister Ingrid van Engelshoven (Onderwijs) wil in gesprek met de MBO Raad over de conclusies van het rapport, laat ze in een reactie weten. ‘Ik neem dit signaal serieus. Het is belangrijk dat de gemaakte afspraken nagekomen worden.’

Felle strijd

De werkdruk, de salarissen en het lerarentekort in het onderwijs zijn onderwerp van een steeds fellere strijd. Onlangs kondigden de vakbonden een nieuwe staking in het basis- en het voortgezet onderwijs aan. Ook in het mbo en in het hoger onderwijs is onvrede onder het personeel.

De problemen zijn niet nieuw. Ruim tien jaar geleden ondertekenden het ministerie, de werkgevers en de vakbonden het Convenant Actieplan Leerkracht van Nederland. Leraren in het basis- en voortgezet onderwijs en het mbo zouden er in salaris en carrièremogelijkheden op vooruitgaan. Dat moest het beroep aantrekkelijker maken en het dreigende lerarentekort tegengaan.

Het ministerie stelde extra geld beschikbaar. Alleen voor het mbo ging het in 2009 om 45 miljoen euro. Dat bedrag loopt op tot 131 miljoen in 2020. Het geld moest volgens het convenant onder meer gestoken worden ‘in meer leraarsfuncties op een hoger functieniveau’. Dat is niet gelukt, blijkt nu uit het onderzoek van het Platform Medezeggenschap MBO. Er zitten nu meer docenten in de laagste schaal dan in 2008.

Ondanks meerdere verzoeken van de Volkskrant wil de MBO Raad niet inhoudelijk reageren op het onderzoek van het platform. Op de eigen website spreekt voorzitter Ton Heerts over ‘aannames’ die ‘onjuist’ zouden zijn en ‘zeer schadelijk voor het mbo’. Om welke aannames het gaat, wil een woordvoerder niet toelichten. Wel nodigde de raad na het verschijnen van het rapport de vakbonden uit voor ‘een spoedoverleg’ later deze week.

‘Heel treurig.’ Zo noemt Rob Nederkoorn, voorzitter van Platform Medezeggenschap MBO, de bevindingen uit het onderzoek. Vooral omdat mbo’s de laatste jaren rijker zijn geworden. Volgens de Dienst Uitvoering Onderwijs (DUO) hadden de instellingen tezamen in 2014 circa 900 miljoen aan liquide middelen. Vier jaar later was dat 200 miljoen meer. ‘Met dat opgepotte geld hadden ze docenten in hogere schalen kunnen plaatsen’.

Nederkoorn wijt de problemen aan de zogeheten lumpsumregeling. Instellingen hebben veel vrijheid om te bepalen waaraan ze overheidsgeld uitgeven. ‘Er is te weinig controle.’ Overigens benadrukt hij dat niet alle mbo-instellingen slecht scoren. Er zijn scholen waar slechts een op de vijf docenten in de laagste schaal is ingedeeld.

Bestuurder Tamar van Gelder van de Algemene Onderwijsbond (AOb) ziet al langer dat een groeiende groep docenten in de laagste schaal wordt ingedeeld. ‘Dat is zorgelijk. Vertrekkende docenten uit hogere schalen worden vervangen door docenten in een lagere schaal. Niet handig als je een aantrekkelijke werkgever wil zijn die kan concurreren met andere sectoren.’

Van Gelder denkt niet dat het probleem opgelost kan worden door de groeiende reserves aan te spreken. ‘Niet al het geld ligt direct voor het oprapen. Soms zit er al een bestemming aan vast, zoals onderhoud van het gebouw.’

DE ONHEILSPELLENDE GRAFIEK VAN HANNES MINKEMA (EN MEER VERHALEN OVER ONDERWIJSFINANCIËN)

Sinds 2012 gaat op Twitter een grafiek rond die moet aantonen dat het onderwijs relatief steeds minder uitgeeft aan leraren en steeds meer aan randzaken. Kaya Bouma en Rik Kuiper probeerden onlangs te achterhalen of die kloof echt bestaat.

En wat bleek? Middelbare scholen besteden een steeds kleiner deel van hun budget aan leraren. Terwijl de overheid de afgelopen twintig jaar flink meer geld voor het voortgezet onderwijs uittrok, is het aandeel dat naar lerarensalarissen gaat in dezelfde periode gedaald: van 65 procent in 1998 naar 57 procent in 2016. 

Eerder publiceerde de Volkskrant ook al een verhaal over de grofweg 6.700 euro die de Rijksoverheid jaarlijks uittrekt voor elke basisschoolleerling. Dat geld komt niet allemaal in de klas terecht. Waar blijft het dan? 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden