Aantal gevallen euthanasie daalt fors

Het aantal gevallen van euthanasie is de laatste jaren scherp gedaald. Tegelijkertijd is de bereidheid van artsen om euthanasie te melden, toegenomen....

Van onze verslaggevers Marc van den Eerenbeemt en Marc Peeperkorn

Dat blijkt uit de evaluatie van de Wet toetsing levensbeëindiging op verzoek en hulp bij zelfdoding (WTL), die vandaag wordt gepresenteerd.

De wet trad in 2002 in werking. Een jaar eerder werd naar schatting in 3500 gevallen euthanasie gepleegd: het toedienen van een dodelijk middel door een arts op uitdrukkelijk verzoek van de patiënt. Vier jaar later, in 2005, was dat aantal gedaald naar ruim 2300 gevallen.

In dezelfde jaren steeg het aantal gevallen van palliatieve sedatie van 8500 naar 9700. Daarbij wordt een patiënt die nog zeer kort te leven heeft, in diepe slaap gebracht zodat die het stervensproces en het daarmee gepaard gaande lijden niet meer bewust meemaakt.

Nadere toelichting
Artsen meldden in 2005 80 procent van de gevallen van euthanasie bij de regionale toetsingscommissies, zo schatten de onderzoekers. Dat was in 2001 nog maar 54 procent. De toetsingscommissies vroegen in 6 procent van de gevallen de melder om een nadere toelichting ‘omdat er onduidelijkheid of twijfel bestond over een of meer zorgvuldigheidseisen’.

Het aantal gevallen van levensbeëindiging zonder uitdrukkelijk verzoek van de patiënt, daalde van 950 naar 550 gevallen. Hulp bij zelfdoding kwam in 2001 300 keer voor, vier jaar later nog maar 100 keer.

‘Intensivering van pijn- of symptoombestrijding met bespoediging van het levenseinde als mogelijk neveneffect’ kwam in 2001 29 duizend keer voor, tegen bijna 34 duizend keer vier jaar later. Het aantal gevallen van ‘afzien van potentieel levensverlengende handeling’ nam af van 28 duizend naar ruim 21 duizend gevallen.

SP en VVD zijn niet verrast over de verschuiving van euthanasie naar palliatieve sedatie. ‘Die trend zag je al langer’, stelt VVD’er Van Miltenburg. ‘Het lijkt erop dat palliatieve sedatie de plek van euthanasie heeft ingenomen.’

Zorgen over keuzevrijheid
De twee partijen maken zich wel zorgen over de keuzevrijheid van de patiënt in zijn laatste dagen. SP-Kamerlid Kant: ‘Voor artsen is palliatieve sedatie een makkelijker weg. Er is geen controle door de euthanasiecommissie en ook is het emotioneel makkelijker. Maar het mag niet zo zijn dat artsen palliatieve sedatie opleggen voor hun eigen gemak.’ Van Miltenburg: ‘Artsen mogen de weg naar de euthanasie niet afsnijden.’

De ChristenUnie is tevreden met de afname van het aantal gevallen van euthanasie. ChristenUnie-parlementariër Wiegman: ‘Daar zijn wij altijd voor geweest.’

De wet voldoet aan de verwachtingen, stelt de commissie vast. Zij heeft ‘een positief beeld’. De wet biedt meer rechtszekerheid aan betrokken artsen, en heeft de praktijk rond levensbeëindiging transparanter gemaakt. ‘Dat neemt niet weg dat 20 procent van alle uitgevoerde gevallen van levensbeëindiging op verzoek niet wordt gemeld.’ Desondanks functioneert de controle ‘naar behoren’.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden