Nieuws

Aantal gevaccineerden in ziekenhuis toegenomen, maar kans op opname nog altijd veel kleiner

De kans om in het ziekenhuis te komen vanwege corona is voor gevaccineerden nog steeds veel kleiner dan voor ongevaccineerden, maar het verschil wordt wel iets kleiner. Dit blijkt uit nieuwe cijfers van het RIVM over de vaccinatiestatus van ernstig zieke coronapatiënten.

Serena Frijters
null Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant
Beeld Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Op ic nog steeds veel meer ongevaccineerden

Van de 2.134 patiënten die tussen 1 en 14 november nieuw zijn opgenomen waren er 1.087 niet of gedeeltelijk gevaccineerd, en 1.001 volledig ingeënt tegen het virus. Van de overige 46 is de vaccinatiestatus nog niet bekend. Dit betekent dat 47 procent van de ziekenhuispatiënten volledig gevaccineerd is. De vaccinatiegraad onder Nederlandse volwassenen (kinderen belanden zeer zelden in het ziekenhuis vanwege covid-19) is nu 85 procent. Ongevaccineerden maken een relatief groot deel uit van de ziekenhuispatiënten.

Op de intensive care is het verschil groter: daar zijn van de 331 opgenomen patiënten in november waarover wordt gerapporteerd 94 volledig gevaccineerd. Dat is 29 procent. De afgelopen acht weken bleken vaccins bij 70-plussers 86 procent effectief tegen ziekenhuisopname. Dat was bij de vorige rapportage van het RIVM begin november nog 87 procent, en eind augustus 95 procent.

Een gevaccineerde had in de afgelopen acht weken 25 keer minder kans om op de ic te belanden, en 12,5 keer minder om in het ziekenhuis te worden opgenomen. Wel neemt het effect van vaccins geleidelijk af. In een eerdere studie was de kans om in het ziekenhuis terecht te komen nog 17 keer kleiner, en voor de ic 33 keer. Als mogelijke reden voor deze daling geeft het RIVM dat recentelijk opgenomen patiënten langer geleden hun tweede prik hebben gekregen.

Of de kans op ziekenhuisopname de laatste twee weken, met recordaantallen besmettingen, nog wat hoger is geworden voor gevaccineerden vermeldt het RIVM niet. Cijfers over de effectiviteit worden alleen gegeven over de afgelopen twee maanden in totaal, niet over alleen de maand november. Mogelijk is de laatste weken de effectiviteit dus nog wat verder gedaald.

Ziekenhuispatiënten zijn vaak ouder

Ouderen komen veel vaker in het ziekenhuis terecht vanwege covid-19 dan jongeren. Van de nieuw opgenomen patiënten in november was 53 procent 70 of ouder. Op de intensive care is de gemiddelde patiënt wat jonger, 80-plussers worden niet vaak naar de ic overgebracht. Daar zijn de meeste nieuw opgenomen patiënten tussen de 60 en de 75 jaar oud. De opnamecijfers bij ouderen beginnen die van mei dit jaar te naderen, onder jongeren is het aantal nieuwe opnamen nog steeds relatief laag. In de Nederlandse ziekenhuizen liggen nu 2.110 coronapatiënten, van wie 413 op de intensive care. Dagelijks worden ruim 250 nieuwe patiënten met covid-19 opgenomen.

Hoewel veel ernstig zieke coronapatiënten ook aan overige aandoeningen lijden, heeft het merendeel van de ic-patiënten geen andere ziekte, zoals diabetes, hartklachten of longproblemen. Ruim 61 procent van de patiënten met corona op de intensive care heeft geen andere ernstige ziekte. Bij 27 procent is er sprake van één eerder geconstateerde kwaal, en de overige 12 procent heeft twee of meer ernstige ziekten, dit rapporteert de Stichting Nationale Intensive Care Evaluatie (Nice). De gemiddelde coronapatiënt verblijft ruim twee weken op de intensive care. Op de gewone verpleegafdelingen is de gemiddelde ligduur een stuk korter, een patiënt wordt gemiddeld na een dag of acht uit het ziekenhuis ontslagen.

Boostercampagne begint

Omdat de vaccins na verloop van tijd wat minder goed hun werk doen, heeft de Gezondheidsraad geadviseerd kwetsbare groepen een extra dosis vaccin toe te dienen. Inmiddels hebben zo’n 75 duizend Nederlanders met een ernstige afweerstoornis een boostervaccin gekregen.

Vanaf vandaag worden de 740 duizend 80-plussers in Nederland uitgenodigd voor deze prik. De ongeveer 55 duizend uitnodigingen per dag worden van oud naar jong verstuurd. Ouderen zijn het kwetsbaarst voor het virus, en zij zijn over het algemeen al ruim een half jaar geleden gevaccineerd. Om een dalende effectiviteit van de vaccins tegen te gaan, krijgen zij nu nog een prik met het coronavaccin. Vanaf eind november zijn ook bewoners van instellingen voor onder anderen verpleegzorg en gehandicaptenzorg aan de beurt voor een boosterprik. In deze instellingen worden alle bewoners tegelijk geprikt, dit gaat dus niet op leeftijd.

Boostershots lijken een probaat middel tegen de afnemende effectiviteit van vaccins. Steeds meer landen gaan ertoe over grote delen van de bevolking opnieuw te vaccineren. Israël was hier snel mee. Het land begon in augustus met het toedienen van de boosters, inmiddels is ruim 40 procent van de bevolking voor een derde keer geprikt. Uit een grootschalige studie in Israël door een Israëlische zorgverlener en Harvard Medical School blijkt dat voor ouderen de kans om in het ziekenhuis terecht te komen na een booster veel kleiner is. Indirect is dat ook te zien in de ziekenhuiscijfers, in Israël liggen nu minder dan 200 coronapatiënten in het ziekenhuis. In augustus waren dit er ruim 1.300.

In het Verenigd Koninkrijk worden ook veel boosterprikken gezet, bijna 1 op de 5 Britten is voorzien van een extra dosis coronavaccin. Een recente studie van de Britse gezondheidsautoriteiten laat zien dat bij 50-plussers een derde prik niet alleen de verminderde effectiviteit tegengaat, maar dat de bescherming tegen symptomatische infecties na de booster zelfs hoger is dan direct na de tweede prik.

In een eerdere versie van dit artikel stond dat de effectiviteit tegen ziekenhuisopname in het RIVM-rapport van begin november 89 procent was. Dat ging om de hele periode vanaf juli, de effectiviteit in de 8 weken tot begin november was 87 procent.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden