Aantal doden door orkanen neemt wereldwijd af; 55 procent minder dan in jaren 70

Orkanen maken over de hele wereld steeds minder dodelijke slachtoffers. Volgens berekeningen van de Amerikaanse analist Indur Goklany, die zijn land vertegenwoordigde bij het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), is het aantal doden ten gevolge van orkanen en andere stormen sinds de jaren zeventig met 55 procent afgenomen.

Overstroomde straten in Orange in de Amerikaanse staat Texas. Foto anp

Natuurlijk, orkanen maken nog steeds slachtoffers. Harvey, die grote delen van de miljoenenstad Houston onder water zette, kostte zeker zestig mensen het leven. Het dodental als gevolg van Irma is inmiddels tot boven de tachtig gestegen. Trieste cijfers, maar ze vallen in het niet bij de vaak vele duizenden doden die in de loop van de vorige eeuw in diverse delen van de wereld vielen als gevolg van orkanen. In de periode tussen 1990 en 2010 lag het jaarlijkse sterftecijfer per miljoen inwoners als gevolg van stormen 24 procent lager dan in de periode tussen 1900 en 1989, aldus Goklany.

De afname van het aantal slachtoffers in de laatste dertig, veertig jaar is volgens Sanne Hogesteeger van het klimaatcentrum van het Rode Kruis te danken aan betere technologie om orkanen te voorspellen en te volgen, betere waarschuwingssystemen, betere schuilplaatsen, infrastructuur die beter is bestand tegen extreme windkrachten en neerslag en betere hulpverlening als een orkaan eenmaal langs is geraasd.

Omstandigheden

De omstandigheden en de dodentallen verschillen echter sterk van land tot land. Grof gezegd: hoe hoger de economische ontwikkeling van een land, des te beter is het bestand tegen natuurgeweld en des te lager blijft het dodental als het door een orkaan wordt bezocht.

In het straatarme Myanmar kwamen in 2008 zo'n 138 duizend mensen om het leven bij cycloon Nargis. Het dodental bij de supertyfoon Haiyan die in 2013 over de Filipijnen raasde lag boven de zesduizend. Hogesteeger: 'Als Irma over Haïti was getrokken, waren er waarschijnlijk veel meer slachtoffers geweest dan er nu zijn gevallen.'

Bartel Van de Walle, hoogleraar beleidsanalyse aan de TU Delft, noemt dit de paradox van natuurrampen. 'In het Westen neemt het aantal slachtoffers van stormen en overstromingen af, maar daar is de economische schade groot. Dat zagen we nu in Houston en Florida. In derdewereldlanden is het omgekeerd: daar is de economische impact vaak beperkter en neemt het aantal dodelijke slachtoffers toe.' Van de Walle wijst op de recente overstromingen in Bangladesh en andere Aziatische landen die veel meer levens eisten dan die in Texas en Florida. Hij ziet in ontwikkelingslanden geen dalende trend in het aantal slachtoffers.

(Tekst gaat verder onder afbeelding).

Een luchtfoto van Sint Maarten laat zien hoeveel schade Irma heeft aangericht. Foto ap

Beter wapenen

Toch zijn er tekenen dat ook ontwikkelingslanden zich beter wapenen tegen natuurgeweld. Nederlandse onderzoekers van de VU en Deltares stelden twee jaar geleden vast dat het verschil in kwetsbaarheid tussen arme en rijke landen afneemt als het gaat om overstromingen. Ter illustratie: cycloon Odisha die gepaard ging met overstromingen eiste in 1999 in het oosten van India meer dan tienduizend levens, terwijl het dodental bij cycloon Phailin in 2013 in hetzelfde gebied onder de vijftig bleef. Dit ondanks de bevolkingsgroei in het getroffen gebied. Waarschuwingssystemen en schuilplaatsen maakten het verschil.

Dat neemt niet weg dat de wetenschappers waarschuwden voor optimisme. Steeds meer mensen gaan wonen in kustgebieden en rivierdelta's die makkelijk kunnen overstromen. Bevolkingsgroei en klimaatverandering maken vooral ontwikkelingslanden extra kwetsbaar voor natuurgeweld.

Meer lezen?

Na Irma moet Sint Maarten nu écht orkaanbestendig worden
Sint Maarten ligt in puin en de wederopbouw gaat jaren duren. De Nederlandse krijgsmacht helpt. Maar wat heeft prioriteit? (+)

Irma was de meesteres op Sint Maarten; 'It's the fucking apocalypse'
Na de storm komen de plunderaars, ziet correspondent Kees Broere. Het zijn bange mensen, wier leven is weggeblazen en die niet weten wat de toekomst brengt. Lees hier het hele artikel. (+)

Bekijk hieronder de video van de Volkskrant over de ravage op Sint Maarten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.