Aanslag!

Onze burgerrechten staan op het spel. Daarvan willen twee gerespecteerde schrijvers ons overtuigen, in het pamflet Aanslag op de vrijheid (de Geus; € 16,90).

Ilja Trojanow (1965) en Juli Zeh (1974) zijn de klokkenluiders, die met overvloedig feitenmateriaal bewijzen dat overheden de privacy van de burger geweld aandoen, inspelend op de angst voor terrorisme en onder het mom van vrijheidsbescherming.


Dacht u dat niemand uw gangen nagaat, omdat u niemand kwaad doet? 'Verplicht lezen voor iedere politicus en iedere burger', maant de betrouwbare thriller-schrijver Charles den Tex in het voorwoord. Geen ontkomen aan. Ik las. Alles kwam over me heen: we worden afgeluisterd, vinden preventief fouilleren prima, gaan straks gedwee door de naaktscanner, worden bewaakt door video-camera's, en wat te denken van klantenkaarten, pinpassen, mobieltjes en e-mails? Alles wordt door databanken opgeslagen.


We zijn transparant. Vogelvrij. Ik dacht even aan de roman De weldoener van P.F. Thomése, waarin een Nederlandse componist dagen met een vermist meisje rond zeult. Niemand die hem oppakt. Zoiets kan alleen in een roman. Daarbuiten waren die twee al lang gesignaleerd. Geruststellend idee.


Neehee, dát is verontrustend, roepen Trojanow en Zeh. Om hun betoog kracht bij te zetten, verstrekken ze cijfers: de slachtoffers van aanslagen vallen in het niet bij die door verkeer, hittegolven en griep. 'Nog nooit in de hele wereld hebben mensen zo veilig geleefd als bij ons de voorbije twintig jaar.'


Even brak de zon door. Dat terrorisme is zo'n dreiging niet. Neehee, roepen de twee, daarom moeten u en ik tekeer gaan tegen privacyschending en retoriek. 'We moeten een bewustzijn ontwikkelen, en dat moet de omvorming van onze huidige maatschappij bepalen (¿) Het is nog niet te laat.'


Ik durf het haast niet te zeggen, maar dat is óók retoriek. En dat ik die gedachte mag uiten, is vrijheid. Druk maar af, sla maar op. Nu het nog kan, koester ik mijn onnozele transparantie.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden