'Aanslag Suruç bezorgt IS enorme problemen'

Turkije was tot nu toe laks in de strijd tegen IS. Nu grijpt de luchtmacht in en gaat de grens echt dicht.

Slachtoffers van de zelfmoordaanslag, gepleegd in de Turkse plaats Suruç, worden naar hun graf gedragen. Beeld anp

Geen slimme zet van Islamitische Staat, was de reactie van Paul Levin, directeur van het Institute for Turkish Studies in Stockholm, nadat maandag in de stad Suruç een zelfmoordaanslag was gepleegd op een bijeenkomst van pro-Koerdische jongeren.

Turkije had het gevaar van IS lange tijd onderschat, zei Levin, maar na deze ongekende gewelddaad - 32 doden, ruim honderd gewonden - moest Turkije krachtiger optreden.

Drie dagen later blijkt dat inderdaad te gebeuren. De Verenigde Staten mogen voortaan hun militaire basis bij Incirlik gebruiken voor luchtaanvallen op IS, en de Turkse luchtmacht bestookte vrijdag doelen van IS in het noordwesten van Syrië.

'Voor IS is dit slecht nieuws, erg slecht', zegt Levin. Incirlik ligt slechts 250 kilometer van Raqqa, de informele hoofdstad van het 'kalifaat'. De Syrische stad wordt nu beter bereikbaar voor de Amerikaanse toestellen.

Ook de Koerdische strijders in Noord-Irak kan eenvoudiger luchtsteun worden geboden. Hun YPG-milities zijn de capabelste tegenstanders van IS in het noorden van Syrië. Zij hebben al tweederde van de Turks-Syrische grensstrook in handen.

Een vrouw huilt naast de kist van een slachtoffer. Beeld anp

Nauwelijks toegan

IS heeft nog slechts toegang tot een klein deel van de grens, in het westen van Syrië. Via die route konden tot nu - mede dankzij Turkse laksheid - strijders en wapens het kalifaat bereiken. Turkije gaat deze grensstrook eindelijk strenger controleren, zegt Levin. 'Als ook de laatste grensovergang op slot gaat, heeft IS een enorm probleem.'

Van Amerikaanse zijde is de (telefonische) overeenkomst tussen de presidenten Obama (VS) en Erdogan (Turkije) al als een game changer beschreven. 'Maar daarmee zou ik een beetje voorzichtig zijn', zegt Levin. Het is bijvoorbeeld de vraag of Turkije zich volop zal voegen in de campagne van de internationale coalitie tegen IS.

Bovendien zat de beleidswijziging eigenlijk al in het vat. De hardere aanpak van IS zette dit voorjaar in, en over het toelaten van bomvluchten vanuit Incirlik werd sinds begin juli serieus gesproken. De aanslag in Suruç gaf de Turken het laatste zetje.

No-flyzone

Levin is gefascineerd door een mogelijk informeel onderdeel van de afspraken tussen Turkije en de VS: een no-flyzone.

Turkse noch Amerikaanse woordvoerders hebben er iets over gezegd, maar in Turkse kranten werd het plan - een oude wens van de Turken, die het liefst een 'bufferzone' zouden zien - vrijdag gereanimeerd.

De zone zou vanaf de Turkse grens 40 tot 50 kilometer diep zijn en lopen van de stad Jarabulus (aan de rand van de Koerdische enclave) tot aan de westpunt van de grensstrook in handen van IS.

'Stel dat er zo'n zone komt, dan kan in de toekomst een interessant conflict ontstaan over de vraag tegen wie zij is gericht. Wat de Amerikanen betreft alleen tegen IS. Maar wat de Turken betreft ook tegen de Koerdische milities en tegen het regime van Assad - nog altijd hun voornaamste vijand in Syrië.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden