Aanslag Oktoberfest blijft mysterie

Er zijn sterke aanwijzingen dat meer dan één dader betrokken was bij de bomaanslag tijdens het Oktoberfest in München, 34 jaar geleden. Slachtoffers willen de zaak heropenen.

Beeld Foto Diether Endlicher / AP

Een advocaat van enkele slachtoffers van de bomexplosie tijdens het Oktoberfest in München in 1980 eist dat er een nieuw onderzoek komt naar de achtergronden van deze aanslag.


De autoriteiten stelden destijds snel vast dat het om één dader uit rechts-extremistische hoek ging. Volgens jurist Werner Dietrich waren er echter meer daders in het spel en hebben de onderzoekers getuigenissen die in een andere richting wezen destijds bewust niet nader onderzocht.


Over tien dagen begint in München weer het jaarlijkse Oktoberfest. Uit geheel Duitsland, maar ook uit veel andere landen, zullen miljoenen bezoekers naar de Theresienwiese in de hoofdstad van Beieren trekken. Zaterdag over een week zal de burgemeester van de stad tijdens de Wiesn-Anstich het 'O'zapft is!' uitspreken, waarna de bierkranen opengaan. Daarna is het meer dan twee weken bal in München.


Op 26 september 1980 om 22.19 uur, 34 jaar geleden, explodeerde bij de hoofdingang van het festivalterrein een zware bom. Dertien aanwezigen kwamen om het leven, meer dan tweehonderd raakten gewond, van wie 68 ernstig.


De politie wees al snel naar één dader, de rechts-extremistische Gundolf Köhler. De man uit Donaueschingen was zelf bij de aanslag omgekomen. Hoewel sommige juristen en journalisten destijds al gaten in het onderzoek schoten, weigerden de autoriteiten af te stappen van hun 'Einzeltäterthese'. In 1982 werd de zaak gesloten.


Onlangs meldde zich een getuige van destijds bij advocaat Werner Dietrich, die optreedt namens enkele slachtoffers. Deze getuige, Ramin A., zegt dat Köhler vlak voor de aanslag contact met andere mannen had, 'die er niet uitzagen als gewone Oktoberfest-bezoekers'. A. werd destijds, zes weken na de aanslag, ook als getuige gehoord, maar al na vijf minuten door de politie weggestuurd.


Ook andere getuigen die suggereerden dat er meer daders waren, werden door de autoriteiten destijds niet serieus genomen, schreef de Süddeutsche Zeitung maandag. Sporen die van Köhler naar rechts-radicale bewegingen leidden, werden nauwelijks gevolgd. Een gearresteerde neonazi die een paar dagen na de aanslag beloofde mogelijke mededaders te noemen, werd op de ochtend van zijn getuigenis hangend in zijn cel aangetroffen.

47 peuken

Ook met andere aanwijzingen deed de politie niets. De auto van Köhler werd 200 meter van de plek van de aanslag gevonden. In de wagen vonden de rechercheurs 47 peuken, van zes verschillende merken. Met en zonder filter, opgerookt op zowel de voor- als de achterbank.


Moderne onderzoekstechnieken hadden uitsluitsel kunnen geven wie daar destijds hebben gerookt, maar de sigarettenpeuken werden in 1997, met andere resten, vernietigd. Daaronder bevond zich ook een afgerukte hand, waarvan niet duidelijk is of die afkomstig is van een dader of een slachtoffer.


De aanslag werd gepleegd tijdens de landelijke verkiezingsstrijd. De minister-president van Beieren, Franz Josef Strauss, kruiste namens CSU/CDU de degens met SPD-bondskanselier Helmut Schmidt. Een dag na de aanslag verweet Strauss het ministerie van Binnenlandse Zaken, waar een liberale FDP-minister aan het hoofd stond, dat het te weinig deed aan de bestrijding van terrorisme. Strauss wees daarbij in de richting van de terroristen van de extreem-linkse RAF.


Opmerkelijk, want Strauss liet als minister-president van Beieren de neonazistische Wehrsportgruppe Hoffmann jarenlang ongemoeid. Niet serieus te nemen, zei hij altijd over deze groepering. Een verbod vond hij overbodig. Gundolf Köhler, de dader van 26-09-1980, bleek lid van deze beweging te zijn geweest.


Volgens advocaat Werner Dietrich, die zich al decennia bezighoudt met het dossier, is er alle reden toe het onderzoek te heropenen. 'Kijken wat er boven water komt', zegt hij in de Süddeutsche Zeitung. 'Als het tot niets leidt, kunnen we het snel weer afsluiten.'


Vorig jaar kwam er in Duitsland al een goed ontvangen film uit over de bomaanslag op de Theresienwiese. Een kritische journalist, Ulrich Chaussy, die zich al jaren vastbijt in het thema, heeft de hoofdrol. Goede titel ook: Der blinde Fleck. De blinde vlek.

Slachtoffers van de aanslag in 1980 worden herdacht. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden