Aanslag komt IRA zeer gelegen

Niet de omgekomen advocate was het doelwit van de jongste bomaanslag in Noord-Ierland maar het vredesproces. Na de aanslag in Omagh was echter al gebleken dat niet langer het oog om oog, tand om tand geldt....

De 40-jarige advocate, moeder van drie kinderen, werd maandag vermoord in haar woonplaats Lurgan. Protestantse terroristen hadden een bom in haar auto geplaatst. Nelson genoot in het katholieke deel van Noord-Ierland groot aanzien vanwege haar inzet voor de nationalistische gemeenschap. Zij stond onder anderen de bewoners van de al acht maanden door Orangistische marcheerders belegerde Garvaghy Road in Drumcree juridisch bij.

De planning van de aanslag, een dag voor cruciale onderhandelingen in Washington, bewees dat de bom die haar leven beëindigde niet in de eerste plaats bedoeld was om af te rekenen met Rosemary Nelson. Haar dood was slechts een cynisch middel, het echte doelwit was het vredesproces. De loyalistische 'Red Hand Defenders', die maandagavond de aanslag opeisten, hopen maar één ding: dat de IRA zal terugslaan.

Als dat zou gebeuren, zou het vredesproces inderdaad dood zijn. Maar de oude wet van oog om oog, tand om tand, lijkt zijn aantrekkingskracht enigszins te hebben verloren. Loyalisten reageerden vorig jaar niet op de door de Real IRA aangerichte slachting in Omagh, vermoedelijk zullen republikeinen zich ditmaal rustig houden na de moord in Lurgan. De mainstream-terroristen zijn tactischer gaan redeneren, slechts de psychopaten in de marge denken uitsluitend nog in explosies.

Hoe cynisch dat ook moge klinken, voor de IRA komt de moord op Nelson - die veel van zijn 'soldaten' in de rechtszaal ter zijde stond - op een zeer gelegen moment. De druk op de organisatie om wapens in te leveren - en daarmee Sinn Fein toegang te verschaffen tot de Noord-Ierse regering - nam de afgelopen dagen geweldig toe. Welk sterker argument voor de IRA dan de moord op een vooraanstaand nationaliste, om nog even met ontwapenen te wachten? Daarnaast, ook niet onbelangrijk, verschoof de wereldopinie na Nelsons dood weer een beetje in de richting van de IRA en de republikeinen.

In het Noord-Ierse steekspel, waar voortdurend sprake is van lichte balanswijzigingen en kleine verschuivingen in het spel van geven en nemen, zorgde de bom van Lurgan ervoor dat het nu weer aan de unionisten van premier Trimble is om een nieuwe opening te bieden om wat op te schuiven in de richting van een compromis.

De dood van Rosemary Nelson vormt voor de Britse minister voor Noord-Ierland Mowlam, de Ierse premier Ahern en de Amerikaanse president Clinton een onverwacht argument in de pogingen de Ierse kemphanen tot inschikkelijkheid te bewegen. De hoofdrolspelers in het Noord-Ierse treurspel (Trimble en Adams) waren dinsdag - St. Patrick's Day, de nationale Ierse feestdag - in Washington, voor gesprekken met Clinton.

Ongetwijfeld hield de president hen voor dat de dood van Nelson een zwarte voorbode van nieuw onheil kan zijn als de twee politici niet op de een of andere manier tot een compromis geraken inzake de ontwapeningskwestie. Dinsdag werd niet verwacht dat dat compromis er in Washington al zal komen. Maar het optimisme over een vergelijk, voor de deadline van 29 maart verstrijkt, overheerste in Londen, Belfast, Dublin en Washington.

Dat zij met haar dood de noodzaak van een vergelijk nog eens onderstreepte, was Rosemary Nelsons laatste bijdrage aan een beter Noord-Ierland. Hopelijk zal de echo van haar naam weerklinken in een gebouw van vrede.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden