Nieuws Afghanistan

Aanslag in Kabul in aanloop verkiezingen laat machteloosheid Afghaanse regering zien

Bij een aanslag in de aanloop naar de Afghaanse presidentsverkiezingen ontsnapte zondag de ‘running mate’ van president Ashraf Ghani ternauwernood aan de dood. Het laat zien hoe wankel de positie van de regering is. Intussen werken de Amerikanen aan een deal met de Taliban.

De plek van de zelfmoordaanslag die de aanval inluidde waarbij zondag in Kabul zeker 20 mensen werden gedood. Beeld EPA

De aanval in de Afghaanse hoofdstad Kabul begon zondag met een zelfmoordaanslag met een autobom op het hoofdkwartier van politieke partij Groene Trend in het centrum van de stad. Drie zwaarbewapende extremisten bestormden daarna het gebouw en verschansten zich er. Bij een daaropvolgend zes uur durend vuurgevecht met veiligheidstroepen werden zeker twintig mensen gedood en raakten meer dan vijftig mensen gewond.

Vermoedelijk doelwit was de bij de aanslag gewond geraakte Amrullah Saleh, partijleider van Groene Trend en kandidaat-vicepresident van president Ashraf Ghani. Saleh, een voormalig inlichtingenchef en vertrouweling van de vermoorde Tadzjiekenleider Ahmad Shah Massood, richtte Groene Trend in 2010 op toen hij werd ontslagen door Ghani’s voorganger Hamid Karzai. Groene Trend is tegen elke vorm van islamitisch extremisme.

De aanval van zondag was maandag nog niet opgeëist, maar zowel Taliban als Islamitische Staat (IS) plegen geregeld aanslagen in Afghanistan, tot in het zwaarbeveiligde hartje van Kabul. Vorige week claimden beide partijen er samen drie, met in totaal elf doden en veertig gewonden. Gezien het doelwit en de timing van de aanval, op de eerste dag van de verkiezingscampagne en aan de vooravond van een nieuwe gespreksronde tussen de Taliban en de Amerikanen, is het aannemelijk dat de Taliban erachter zitten.

De Taliban – tussen 1996 en 2001 aan de macht in Afghanistan – strijden tegen de aanwezigheid van alle buitenlandse troepen in het land en tegen de door de Navo-bondgenoten gesteunde regering-Ghani, die zij zien als marionetten van Washington. Van door het Westen gesteunde verkiezingen moeten ze ook niks hebben. In het verleden vielen ze stembureaus aan en bedreigden ze kiezers.

De boodschap van de Taliban met de aanval van zondag zou dan vermoedelijk zijn: wij hebben meer dan de helft van het land in handen en kunnen jullie overal treffen, dus hou rekening met onze wensen. En: wij willen deze regering en deze verkiezingen niet. De aanslag is olie op het vuur in een Kabul dat toch al nerveus is over de chaotische aanloop naar de verkiezingen en de dreigende terugtrekking van Amerikaanse troepen.

Zittend president Ashraf Ghani houdt zondag in Kabul op de eerste dag van de presidentsverkiezingen een toespraak. Beeld REUTERS

Stembusfraude

De nu voor 28 september geplande presidentsverkiezingen werden al tweemaal uitgesteld. Ze vloeien voort uit de chaotische, gewelddadige en volgens waarnemers ook frauduleuze parlementsverkiezingen van oktober vorig jaar, waarvan de officiële uitslag pas mei dit jaar werd bekendgemaakt. Waarnemers vrezen dat de komende verkiezingen voor de krachteloze regering-Ghani nauwelijks te organiseren en te beveiligen zullen zijn.

President Ashraf Ghani, in 2014 aan de macht gekomen na ook al door verdenkingen van stembusfraude omstreden verkiezingen, wil eind deze maand een tweede ambtstermijn in de wacht slepen en dan naar eigen zeggen eindelijk vrede brengen in het land. Hij moet het opnemen tegen elf andere kandidaten, onder wie Hanif Atmar, een andere oud-inlichtingenchef, en de voormalig strijdheer Gulbuddin Hekmatyar.

Het Afghaanse conflict draait echter niet hoofdzakelijk om de verkiezingen, maar om de vredesonderhandelingen die de regering-Trump sinds vorig jaar voert met de Taliban – met de regering-Ghani weigeren de Taliban vanouds te praten. Volgens diplomatieke bronnen zijn de partijen dicht bij een doorbraak. Komende weken worden de gesprekken hervat. Washingtons Afghanistan-gezant, Zalmay Khalilzad, is al in Kabul.

De regering-Trump wil na een Amerikaanse militaire aanwezigheid van 18 jaar weg uit Afghanistan. Als het aan Trump ligt was dit ook allang gebeurd, maar ex-minister van Defensie Jim Mattis en oud-Navo-bevelhebber in Afghanistan John Nicholson staken daar vorig jaar een stokje voor. Maar terugtrekking blijft het doel, en daarvoor is een vergelijk met de Taliban onontbeerlijk.

Een Afghaanse regeringssoldaat inspecteert de plek van de aanslag van zondag in Kabul. Beeld REUTERS

De deal zou dan zijn: de Amerikanen trekken zich terug en laten Afghanistan aan de Taliban als die beloven van het land geen broeinest van internationaal terrorisme te maken, en dus afrekenen met IS. De Taliban zijn weliswaar islamitische extremisten net als IS, maar alleen gekant tegen buitenlandse indringers en hun vazallen, niet tegen sjiieten en westerlingen wereldwijd, zoals IS. Bovendien zijn de Taliban militair sterker dan IS.

De aanslag van zondag werd behalve door president Ghani en de Amerikaanse gezant Khalilzad ook veroordeeld door buurland Pakistan, dat sinds jaar en dag verdacht wordt van het steunen van de Taliban. De Pakistaanse premier Imran Khan was vorige week op bezoek in Washington. Hij vertelde president Trump dat de Pakistaanse invloed op de Taliban sterk is geslonken en dat Pakistan het vredesproces van harte ondersteunt.

Rechters van het Internationaal Strafhof wezen in april het verzoek af om een onderzoek te openen naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid door de Amerikanen en andere strijdende partijen in Afghanistan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden