Aanschaffen, uitlezen, weggeven en daarna weer aanschaffen

De komende weken leest cabaretier Jeroen van Merwijk op verzoek van de boekenredactie de eerste tien pagina's van drie net verschenen boeken en geeft op basis daarvan advies.

Jeroen van Merwijk Beeld No Candy
Jeroen van MerwijkBeeld No Candy

1. Nuccio Ordine: Het nut van het nutteloze

Bijleveld, €19,50

De komende weken, beste lezer, ben ik uw gids in de wondere wereld van de zojuist uitgekomen boeken. Laten we hopen dat we op onze tocht vele adembenemende toppen en met name natuurlijk beangstigend diepe dalen zullen tegenkomen.

We beginnen maar gelijk met een hoogtepunt, dan hebben we dat vast gehad: een nieuwe druk van Het nut van het nutteloze van een zekere Nuccio Ordine (wereldvermaard filosoof en kunsthistoricus, nooit van gehoord). Zelf schreef ik ooit een boekje met de titel De lof der Zinloosheid, dat nooit is uitgegeven, volkomen terecht natuurlijk. Dat is met dit boek wel anders. In de eerste - wat is het - vier bladzijden van dit manifest wordt direct al gehakt gemaakt van de marktwerking en meer hout gesneden dan in alle Hollandse lijsttrekkersdebatten van de afgelopen twintig jaar bij elkaar. Een willekeurig citaat: 'Het nuttigheidsdenken verstikt langzaam maar zeker het historische geheugen, de geesteswetenschappen, de klassieke talen, het historische perspectief, het onderwijs, het vrije onderzoek, de verbeeldingskracht, de kunsten, het kritisch denken en elk maatschappelijk vergezicht, terwijl deze zaken juist alle menselijk handelen zouden dienen te inspireren en verheffen naar een hoger plan.'

Zo, leg het daar maar neer. Ik weet niet hoe het met u is, maar na zo'n zin heb ik mijn geld er al uit. Een verademing, zo'n boek! Aanschaffen, uitlezen en weggeven en daarna weer aanschaffen, nog maar een keer lezen en opnieuw weggeven, 'per omnia saecula saeculorum. Amen'.

2. Cat Marnell: Hoe verkloot je je leven

Atlas Contact, €24,99

Gaan we verder met een memoir: Hoe verkloot je je leven van Cat Marnell. Geweldige titel! Ik wou dat ik hem bedacht had. Kan niet stuk, zou je zeggen. Maar dan ken je Cat nog niet.

Hoe is het mogelijk! Met zo'n dijk van een titel zulke slaapverwekkende eerste tien bladzijden schrijven. Bijvoeglijkenaamwoordenkakkerij gecombineerd met gezochte vergelijkingen: 'De wallen onder mijn ogen waren zo dik als airbags en hadden tijdens een fashion week van Mercedes Benz zo de catwalk op gekund.' Wallen onder ogen die een catwalk op kunnen - ligt het nou aan mij dat ik daar niks van snap?

En zo gaat het maar door: 'Mijn haar had ik laten highlighten door Marie Robinson in de Sally Hershberger Salon in het Meatpacking District; op mijn teennagels had ik exclusieve lavendelkleurige nagellak - Versace Heat Nail Lacquer V008 - en ik rook mysterieus en duur.' Dat zal best, Cat. Maar ik ruik met name de goedkope geur van pretentie.

Dat boek had beter: 'Hoe verkloot je een geweldige titel' kunnen heten. Als ik u was, zou ik het niet kopen, maar als ik u was had ik bij de laatste verkiezingen waarschijnlijk ook op iets anders gestemd, dus wat dat betreft kunt u mijn mening gerust naast u neerleggen.

Cat hoeft zich overigens geen zorgen te maken: als ik iets niks vind, is succes vrijwel altijd verzekerd. Wordt vast een hit.

undefined

3. Marleen de Vries: Geen stijl of lange tenen?

Vantilt, €13,50

Komen we bij een essay : Geen stijl of lange tenen? van schrijfster en wetenschapper Marleen de Vries. De eerste zin is meteen al een sententie: 'De mens is een slaaf van zijn emoties.' Daar houd ik van. Het essay gaat over wat de achttiende eeuw ons leert over fatsoen. Heel veel dus, blijkt.

Het is een dun boekje - van echt doorlezen is eigenlijk geen sprake: net als je denkt: zal ik het wel of niet uitlezen?, heb je het al uit. Maar goed geschreven en prachtig uitgegeven met veel 18de-eeuwse illustraties. Plus een notenapparaat en een literatuurlijst, hoe is het mogelijk? Chapeau en tot de volgende week!

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden