Aanrandingen Keulen zetten Duitse politiek op scherp

Het Openbaar Ministerie in Keulen onderzoekt de grote reeks aanrandingen en berovingen in en bij het station rond oud en nieuw als georganiseerde misdaad. Justitie heeft woensdag laten weten dat de beschrijvingen van de daders en de manier waarop ze te werk gingen 'op zijn minst niet uitsluiten dat het hier gaat om een georganiseerde daderstructuur'.

Het plein waar de aanrandingen plaatsvonden. Beeld ap

Het aantal aangiften passeerde vandaag de grens van 150. In een kwart van de gevallen zou het gaan om aanranding. Nog twee vrouwen hebben aangegeven te zijn verkracht. Van de vier verdachten zijn er volgens de politie twee van Noord-Afrikaanse komaf. Er zou bewijs zijn dat zij personen hebben beroofd. Of een of meer van de vier verdachten ook van aanranding wordt verdacht, wilde de Duitse politie niet zeggen. Het team dat de zaak onderzoekt, is uitgebreid naar tachtig agenten.

Dat is de stand van zaken op de zesde dag na de nog altijd door een zweem van mysterie omgeven massa-aanranding rond het centraal station van Keulen. Op het bij dergelijke escalaties onvermijdelijke zijtoneel van de bestuurlijke schuldvraag, wordt de zwartepiet de Keulse korpschef Wolfgang Alberts toegespeeld. Dat Alberts gisterochtend alvast preventief tegen televisiezender WDR zei dat hij onder geen beding zou aftreden, tekent de penibele positie waarin hij verkeert.

Herhaling van zetten

Dat hij de situatie verkeerd heeft ingeschat lijkt niet de voornaamste reden dat hij onder druk staat. Het gaat er vooral om dat Alberts heeft gezegd dat de politie juist heeft gehandeld.

Dat deed hij al eens eerder: bij de beruchte demonstratie 'Hooligans tegen Salafisten' in oktober 2014. De politie had dit protest ernstig onderschat. In plaats van 1.500 verschenen er 6.000 hooligans. De politie raakte in paniek. Ook toen stelde Alberts in eerste instantie dat zijn mannen juist hadden gehandeld en de zaak onder controle hadden.

Volgens Der Spiegel zou Alberts nog enig krediet hebben. Maar bronnen in de Keulse mediawereld vermoeden dat zijn positie onhoudbaar is geworden, omdat Ralf Jäger, de minister van Binnenlandse Zaken van Noordrijn-Westfalen en verantwoordelijk voor de politie, hem publiekelijk is afgevallen. Het is een publiek geheim is dat Alberts en Jäger privé goed bevriend zijn.

Op landelijk niveau ontpopt minister van Binnenlandse Zaken Thomas de Maizière zich als grootste criticus van de voorvallen in Keulen en in het bijzonder van het handelen van de politie. Hij zei woensdagavond dat de regering moet overwegen de drempel voor het uitzetten van criminele asielzoekers te verlagen. Minister van Justitie Heiko Maas sprak van een 'beschavingsbreuk ­veroorzaakt door een ontketende horde'.

Meer over de incidenten

Wat gebeurde er precies in Keulen? Een reconstructie door correspondent Duitsland Sterre Lindhout.

Hoewel er 'geen enkele aanwijzing' is dat er onder de daders vluchtelingen waren, is op straat al te merken dat het drama het debat over hen beïnvloedt.

Nederlandse reactie

PVV-leider Geert Wilders schreef dinsdag op The Post Online dat dergelijke incidenten ook in Nederland kunnen gebeuren. De eerste tekenen daarvoor zijn er al, volgens Wilders. Ook verweet hij premier Rutte, die woensdag terugkeerde van vakantie, nog niet heeft gereageerd op de gebeurtenissen. Dat deed hij woensdag wel: 'Ik hoop dat de Duitse autoriteiten erin slagen de daders zo snel mogelijk te identificeren en op te pakken. Dit moet afgestraft worden', aldus de minister-president. 'Natuurlijk moeten we in Nederland alert blijven. Dat zijn we ook. Wat niet helpt is olie op het vuur gooien. Daar ga ik dus niet aan meedoen.'

Vicepremier Lodewijk Asscher stelt op Facebook dat burgemeester Reker een 'compleet verkeerd signaal' afgeeft. Zij stelde dinsdag voor om jonge vrouwen voorlichting te geven over hoe zij zich kunnen weren tegen criminele of handtastelijke mannen tijdens grote evenementen als Oud en Nieuw. Vrouwen zouden op een armlengte afstand moeten blijven van vreemde mannen. Die suggestie kon rekenen op een storm van kritiek in Duitsland: het is de omgekeerde wereld. Of zoals WDR-journaliste Sonia Mikich het verwoordt: 'Pardon? Wie moet er nu eigenlijk nieuwe gedragsregels aanleren? Jonge vrouwen, of de mannen die hen lastigvallen?'

Asscher schrijft erover: 'Het zal vast goed bedoeld zijn van de Keulse burgemeester Reker, maar het is een compleet verkeerd signaal. Iedere vrouw heeft het recht op vrijheid en veiligheid in onze samenleving en nadat zoiets ergs gebeurd is past het niet ook maar de suggestie te wekken dat de slachtoffers er zelf iets aan hadden kunnen doen.'

Ook de Duitse Justitieminister Maas hekelt de uitspraak van burgemeester Reker. 'Het zijn niet de vrouwen die de verantwoordelijkheid dragen, maar de daders', laat hij via Twitter weten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.