Aanpak kwakzalverij moet zich bewijzen

Vereniging tegen Kwakzalverij en artsenkoepel KNMG zien weinig in zwaardere straffen...

AMSTERDAM ‘Eerst zien, dan geloven’. Dat is in het kort de reactie van de Vereniging tegen de Kwalzalverij (VtdK) op het voorstel van minister Klink van Volksgezondheid om alternatieve genezers harder aan te pakken. Ook de artsenkoepel KNMG zet vraagtekens bij de haalbaarheid van de nieuwe aanpak.

‘Dat is nagedacht over een effectieve wijze om kwakzalvers te straffen, is positief’, zegt bestuurslid Kees van Dam van de VtdK. ‘Maar het grote probleem ligt bij de uitvoering. De Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) is nu al overbelast, heeft onvoldoende personeel om nieuwe zaken bij de kop te kunnen pakken. En, niet onbelangrijk, heeft ook onvoldoende medische kennis. Slechts 10 tot 15 procent van van de IGZ-medewerkers is arts.’

In een brief aan de Tweede Kamer stelt Klink dat hij artikel 96 in de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (BIG) gaat aanscherpen. Kwakzalvers en alternatieve genezers die de gezondheid van patiënten ‘buiten noodzaak’ ernstig schaden, krijgen veel hogere straffen. Niet alleen tegen individuen wordt opgetreden, maar nu ook tegen praktijken. Verder worden misleidende aanprijzingen en namen (het gebruik van de term ‘medisch’ door therapeuten die geen arts zijn) strafbaar.

‘Niet alle maatregelen zijn nuttig’, zegt Johan Legemaate van de KNMG. Het meest verwacht de KNMG van de nieuwe bevoegdheid van de IGZ alternatieve praktijken te kunnen sluiten. Legemaate: ‘Dat is effectief, al is het alleen maar als stok achter de deur.’

Sceptisch is de KNMG over Klinks voornemen harder op te treden tegen misbruik van de term ‘medisch’ en het verstrekken van onjuiste informatie over alternatieve behandelingen. ‘Het is de moeite van het proberen waard’, zegt Legemaate. ‘Maar het probleem is dat pas achteraf kan worden ingegrepen en dat processen lang voortslepen. Niemand heeft zin daaraan te beginnen.’ De VtdK noemt als voorbeeld de zaak-Millecam, waar het Openbaar Ministerie ‘een potje van heeft gemaakt’.

Zowel Van Dam als Legemaate ziet weinig in verzwaring van de straffen. Volgens Van Dam is artikel 96 van de wet BIG vanaf het begin al ‘een dode letter’. Ook Legemaate constateert dat het OM ‘weinig animo’ toont voor zaken met een moeilijke bewijsgraad. ‘Buiten noodzaak schaden is lastig aan te tonen. In de Tweede Kamer werd veel bombarie gemaakt toen de wet werd aangenomen. Maar er is weinig uitgekomen.’

De IGZ wil over de juridische haalbaarheid van Klinks voorstellen niets zeggen, omdat zijn brief is ingetrokken. Door een communicatiefout op het ministerie van VWS was de brief voortijdig gepubliceerd. De handtekeningen van zijn collega’s van Economische Zaken en Justitie ontbraken.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden