Aanpak Antillen: niet te hard, niet te zacht

Nu de top van de Nederlandse politiek weer in Den Haag vertoeft en op de Antillen het regeerprogramma nagenoeg rond is, kan het besturen beginnen in Den Haag en Willemstad....

Alleen, de opgave waarvoor beide landen in het koninkrijk zich gesteld zien, lijkt een schier onmogelijke. Hoe kan een koninkrijksdeel met een populatie van amper 210 duizend zielen maar opgescheept met een schuld van zo'n 2 miljard dollar, van de ondergang worden gered?

De fractievoorzitters zijn zichtbaar onder de indruk van de penibele situatie op de Nederlandse Antillen, maar tot deze conclusie hadden ze al kunnen komen vóór hun tiendaagse reis. Als Willemstad op de huidige voet doorgaat, zo waarschuwde immers een commissie onder leiding van president Emsley Tromp van de Bank Nederlandse Antillen in juli, zullen de Antillianen in 2010 een schuld hebben opgebouwd van maar liefst 5 miljard dollar.

Uitzonderlijk hoog voor zo'n klein land. Hoe de bijna bankroete Antillen te redden? Minister De Graaf van Koninkrijksrelaties zal de komende maanden een zware dobber hebben aan deze opgave. Zeker nu de contouren van het Antilliaanse regeringsbeleid zichtbaar worden. Met meer financiële steun van Nederland, zonder al te strenge eisen van Den Haag zoals inschakeling van het IMF, denkt de regering-Godett de levensgrote problemen te lijf te gaan.

Het is een recept voor fikse botsingen tussen Den Haag en Willemstad. Tenzij de door de Frente Obrero (FOL) gedomineerde regering alsnog een pragmatische koers gaat varen en bereid is om, samen met Den Haag, een saneringsbeleid uit te voeren dat leidt tot herstel van de lamgeslagen economie. Die kans is echter gering.

FOL-leider Anthony Godett staat onder grote druk van zijn aanhang, 34 procent van de Curaçaose kiezers, om snel verbetering te brengen in hun penibele situatie. Deze verpauperde groep staat niet te wachten op de zoveelste ronde bezuinigingen en ontslagen. De grote vraag is, gezien de hardere houding die minister De Graaf inneemt ten aanzien van de Antillen, hoe Willemstad denkt te regeren.

Want Nederland heeft er geen trek meer in om geld te blijven storten in de bodemloze Antilliaanse put. Als het aan Den Haag ligt, kiest Willemstad daarom zo snel mogelijk voor de aanpak die gezaghebbende Antillianen, zoals Centrale Bank-voorman Tromp, voorstaat. De vijf eilanden, oppervlakte 960 vierkante kilometer, koersen volgens de bankier af op een 'diepe financiële crisis' als niet snel wordt ingegrepen. Begrotingsdiscipline, lees niet meer ongebreideld uitgeven en lenen, is volgens Tromp nodig om de oplopende schuld van de overheid te beperken.

Door sanering van de begroting, investeringen in de exportsector, verhoging van de productiviteit en hulp voor de armsten zouden de Antillen er weer bovenop kunnen komen, mits 'krachtig leiderschap' wordt getoond. Tromp verwacht ook hulp van Nederland. Den Haag zou kunnen helpen bij het 'herfinancieren' van dure leningen, zoals het nu ook met Suriname doet, en met extra financiële steun.

Waar Tromp met de regering-Godett in verschilt, is dat de Haagse steun pas zou moeten worden gevraagd als de Antillen hun begroting keurig op orde hebben gebracht. Anthony en premier Mirna Godett, die streven naar minder bemoeienis van Nederland, zeggen nu in feite: geef ons het geld, op ónze voorwaarden, en wij besteden het wel op de juiste wijze. Den Haag voelt daar uiteraard niets voor.

De Graaf zal zich er ongetwijfeld bewust van zijn dat een té harde opstelling risicovol is. Als de huidige patstelling in de relatie met de Antillen echter niet wordt doorbroken en geen vooruitzicht bestaat op verbetering van de situatie van de allerarmsten, zal dat leiden tot een nog grotere leegloop van de eilanden. Den Haag zit in een lastig parket. Té hard optreden kan averechts werken. Maar een té softe aanpak is ook niet wenselijk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden