Aanklacht Braziliaanse politicus Cunha kan domino-effect teweegbrengen

Een nieuwe veldslag in de Braziliaanse politiek heeft voormalig Kamervoorzitter Eduardo Cunha de kop gekost. Dinsdagochtend is de conservatieve evangelist zijn parlementszetel verloren, omdat hij de Kamer heeft voorgelogen over zijn Zwitserse bankrekeningen. Cunha speelde een sleutelrol bij het tot val brengen van oud-president Dilma Rousseff, en loopt nu zelf kans in de gevangenis te belanden.

Eduardo Cunha tijdens zijn afzetting Beeld null
Eduardo Cunha tijdens zijn afzetting

Begin 2015 werd Cunha nog met een overweldigende meerderheid tot Kamervoorzitter gekozen, tot grote ergernis van de vlak daarvoor herkozen president Dilma Rousseff, die een andere kandidaat voor ogen had. Cunha zette van het begin af aan alles in het werk om de regering van Rousseff tegen te werken, en was de grote aanjager van de afzettingsprocedure. Door zijn sluwe machtsspelletjes kwam hij bekend te staan als de 'Braziliaanse Frank Underwood'.

Vorig jaar brachten aanklagers in een corruptieschandaal de eerste scheurtjes in de ijzeren machtspositie van Cunha. Ze beschuldigden de politicus ervan zo'n 40 miljoen dollar aan smeergeld te hebben aangenomen, het geld te hebben witgewassen via een evangelische megakerk, en een deel ervan te hebben gestald op Zwitserse bankrekeningen. Cunha ontkende alles, inclusief het bestaan van de rekeningen, maar de Zwitserse autoriteiten kwamen met overtuigend bewijs.

450 tegen 10 stemmen

Dinsdag heeft de Tweede Kamer met 450 tegen 10 stemmen Cunha uit zijn ambt gezet. In mei had het hooggerechtshof al besloten dat de conservatieve politicus de Kamer niet langer mocht voorzitten. Met zijn parlementszetel verliest Cunha ook zijn immuniteit. Hij kan nu berecht worden door een reguliere rechtbank, en de kans is groot dat hij wordt opgepakt op verdenking van onder meer fraude, corruptie, witwassen en belastingontduiking.

Zelf ontkent Cunha alle aantijgingen. 'Dit is de prijs die ik betaal voor het feit dat ik het land heb bevrijd van de Arbeiderspartij', zei hij in een reactie op zijn nederlaag, refererend aan de afzetting van Dilma Rousseff. Cunha is niet alleen zijn zetel kwijt, hij mag zich de komende acht jaar ook niet verkiesbaar stellen voor publieke functies.

Lees ook

Rousseff zegt dat met haar vertrek de democratie uit Brazilië verdwijnt. Is dat zo? (+)

Er is een klopjacht geopend op corrupte Braziliaanse politici en bedrijven bij het grootste corruptieschandaal dat ooit aan het licht kwam in Brazilië: dat rondom staatsoliebedrijf Petrobras (+).

Corruptieschandaal

De aanklacht tegen Cunha vormt onderdeel van een immens corruptieschandaal rondom (semi) staatsoliebedrijf Petrobras. Bouwbedrijven betaalden smeergeld aan Petrobras in ruil voor lucratieve opdrachten, de directie van het oliebedrijf deelde de opbrengst met politici van onder meer de PMDB, waar zowel huidig president Michel Temer als Cunha toe behoren.

Verdachten in die corruptiezaak krijgen strafvermindering als ze een boekje opendoen over anderen. Op die manier is ook Cunha erbij gelapt. Als Cunha besluit zijn mond open te trekken, zou dat een nieuw domino-effect teweeg kunnen brengen onder Braziliaanse politici. Dit zou problemen kunnen opleveren voor Michel Temer, die sinds de afzetting van Rousseff twee weken geleden is aangetreden als president.

Ook Arbeiderspartij PT is tot de nek toe betrokken bij het Petrobras schandaal. Verschillende kopstukken zijn al veroordeeld, en ook oud-president Luis Inácio Lula da Silva behoort tot de verdachten. Hij heeft geld aangenomen van Petrobras om de verkiezingscampagne te financieren, aldus de aanklagers. Verder zou Lula hebben geprobeerd Nestor Cerveró, oud-Petrobras directeur en veroordeelde in de corruptiezaak, het zwijgen op te leggen.

Kamerleden vieren de afzetting van Cunha. 'Cunha weg!', staat er op hun spandoek. Beeld null
Kamerleden vieren de afzetting van Cunha. 'Cunha weg!', staat er op hun spandoek.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden