Aangrijpende foto India onmisbaar

Er zijn dagen waarop je de post niet hoeft te openen om te weten waarover de lezers zullen schrijven. Zo'n dag was maandag....

Bij de confrontatie met dat beeld op de vroege morgen moest ook ik een paar keer slikken. Maar al snel volgde de ontroering, het gevoel voor het peilloze leed van de duizenden slachtoffers van de aardbeving. Veel meer nog dan foto's over duizenden verwoeste gebouwen maakte dit serene beeld van een anoniem, overleden kind me bewust van de omvang van deze ramp.

Soms vullen beelden perfect aan, waar woorden tekortschieten. Ik wist dat een aantal lezers geschokt zou zijn en de publicatie van de foto zou afwijzen. Maar voor met de redactie te hebben gesproken over de overwegingen tot plaatsing van de foto, was de legitimatie voor mij al aangetoond.

De reacties van de lezers vielen niet mee. Ongeveer vijftig abonnees reageerden, enkele tientallen zegden boos hun abonnement op. De plaat werd in de krachtigste termen afgekeurd. 'Weerzinwekkend', 'luguber', 'onesthetisch', 'walgelijk'. Wat is de zin van zo'n foto, vroegen zij zich af.

De meeste briefschrijvers willen helemaal niet met dergelijke beelden geconfronteerd worden. Anderen pleiten voor plaatsing op minder prominente plekken, binnen in de krant. Hun argument is meestal dat de kinderen dan niet zo snel met schokkende gebeurtenissen geconfronteerd worden, als zij 's morgens de krant uit de bus halen. Veel lezers suggereren dat het allemaal draait om geld. Inkomsten voor fotograaf en krant.

Ze vragen zich af of de nabestaanden van het kind toestemming hebben gegeven voor de foto. De redactie zou meer respect moeten tonen voor de slachtoffers van de ramp. Sommigen vinden de foto in combinatie met de kop Jasleen, geplet door duizenden kilo's beton onsmakelijk. Door die kop werd ten onrechte de indruk gewekt dat het getoonde kind het meisje Jasleen uit het bijbehorende verhaal was.

Het idee dat de Volkskrant uit sensatiezucht of geldelijk gewin de foto geplaatst zou hebben, is onjuist. De redacteuren die foto's kiezen, hebben geen enkele bemoeienis met de promotie van de krant. Ze worden zelf geen cent beter van welke selectie dan ook. Ze kiezen puur op basis van vakmatige argumenten. Zondagavond is er een weloverwogen, zorgvuldige selectie gemaakt uit de beschikbare foto's. Er was ruim keus, van zeer gruwelijke platen, tot afstandelijke foto's waarop vooral veel puin te zien was.

Een letterlijk en figuurlijk afstandelijke foto zou veruit de veiligste keuze zijn geweest. Maar de redactie voelde zich - terecht - ook verplicht de realiteit van het drama in India zo goed mogelijk in woord en beeld weer te geven. Dat doel bereiken, zonder aantasting van integriteit en goede smaak, is bij gevoelige onderwerpen als de Indiase tragedie de belangrijkste opdracht. Daarin is de redactie volgens mij geslaagd.

De gruwelijkste foto's werden zondagavond terzijde gelegd. Gekozen werd voor het half bedolven kind. 'Deze fotokeuze is bij zo'n onvoorstelbare ramp goed verdedigbaar', zegt Pieter Broertjes, hoofdredacteur van de Volkskrant. 'Dit was hét beeld van een tragedie waarbij tienduizenden mensen onder het puin terechtkwamen. Door in te zoomen op één getroffene, maak je het lot van alle slachtoffers zichtbaar.'

Harde, relevante nieuwsfoto's van de voorpagina weren om kleine kinderen te sparen, zoals lezers voorstellen, lijkt me geen juiste optie. De krant selecteert niet alleen het nieuws, maar brengt ook hiërarchie aan. Generaties krantenlezers zijn grootgebracht met dagbladen die het belangrijkste nieuws op pagina 1 zetten en wel links bovenaan.

Dat heeft tot gevolg dat daar ook de schokkendste mededelingen worden gedaan, inclusief illustraties. Effectbejag mag nooit het motief zijn, maar als de redactie een realistische foto onmisbaar acht om juiste informatie over te kunnen brengen, moet hij op de voorpagina worden geplaatst. Ouders doen er goed aan daar rekening mee te houden.

Niet alleen de Volkskrant, ook het Algemeen Dagblad en de International Herald Tribune kozen in hun edities van maandag voor de foto van het bedolven dode kind. 'Ik zeg uw krant weer op', schreef een lezer die na lang aarzelen net weer een abonnement had genomen. 'Tenzij u me laat weten in het vervolg nooit meer dit soort foto's te zullen publiceren.' Ik verwacht dat de Volkskrant aan die eis niet zal voldoen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden