Aangeklaagden met veel noten op hun zang

De familie van Charles Taylor maakt zich grote zorgen over zijn veiligheid. De voormalige president van Liberia, die ervan wordt beschuldigd de rebellen in de burgeroorlog in Sierra Leone te hebben gesteund - berucht om het veelvuldig afhakken van ledematen van burgers - dreigt binnenkort naar het VN-cellencomplex in Scheveningen...

'We weten niet wat ze daar doen voor de slachtoffers overlijden, maar ik weet dat ze meestal zeggen dat ze een natuurlijke dood zijn gestorven. Dat is waarom wij bezorgd zijn', zei zijn jongere zus Thelma Taylor-Saye deze week in de Ghanese hoofdstad Accra. Zij memoreerde ook de dood van de wrede voormalige Sierraleoonse rebellenleider Foday Sankoh, wiens groep Taylor zou hebben gesteund. Die stierf in 2003 in VN-gevangenschap in Sierra Leone. Sankoh wist in de jaren negentig hoe je kansloze jongeren moest aanzetten tot geweld. Maar in de gevangenis kreeg hij een beroerte. Dat hij stierf voor zijn berechting was een klap voor het Speciale Hof voor Sierra Leone, net zoals de dood van Milosevic voor het einde van zijn proces een grote tegenslag was voor het Joegoslavië-Tribunaal.

De wereldgemeenschap zet de laatste jaren vaart achter de berechting van staatslieden met bloed aan hun handen. Het proces tegen Saddam Hussein is in volle gang in Bagdad. Milosevic stond vier jaar terecht tot hij vorige maand overleed in zijn cel. De berechting van deze eens machtige mannen blijkt een moeilijke opgave. Namen ze het zelf voorheen niet zo nauw met de rechten van anderen, voor zichzelf eisen ze die wél op. Tussen de gedetailleerde getuigenissen van martelingen onder het bewind van de Iraakse ex-dictator, klaagde Saddam over onvoldoende schoon ondergoed en slechte sigaretten in zijn detentie. Milosevic diende destijds een - overigens afgewezen - klacht in bij het Europees Hof voor de Mensenrechten, omdat zijn arrestatie in Servië onrechtmatig zou zijn geweest, evenals zijn 'ontvoering' naar Den Haag.

En al bij zijn voorgeleiding begint ook Taylor zich te roeren. Zijn advocaat zei tegen de rechter dat zijn cliënt vreest voor zijn leven in de cellen van de internationale gemeenschap, na de dood van Foday Sankoh en Milosevic. Ook zou Taylor - die bij zijn arrestatie een kofferbak vol bankbiljetten bij zich had - niet genoeg geld hebben voor zijn verdediging.

Taylor heeft weinig te klagen gehad. Hij vergaarde miljoenen dollars met wapen- en diamanthandel en steunde daarmee de verkrachtende en moordende rebellen in Sierra Leone. Na zijn bijdrage te hebben geleverd aan de gruwelijkheden die naar schatting 200 duizend levens hebben gekost in de regio, ging hij in 2003 in ballingschap in een villa in Nigeria waar hij, tot een week voor zijn arrestatie, redelijk rustig kon leven.

In de gevangenis in Freetown, waar Taylor sinds vorige week verblijft, heeft hij een cel voor zichzelf. In de gemeenschappelijke ruimte kan hij tv kijken. Als ontbijt worden hem roerei, warme broodjes en koffie voorgezet, 's avonds krijgt hij geroosterde kip, rijst, vruchtensap en mineraalwater, en soms een cassave-stoofpotje. Beter eten dan 99 procent van de inwoners van Sierra Leone, verklaarde een woordvoerder van de rechtbank.

De internationale gemeenschap wil dat hij wordt overgebracht naar Den Haag voor berechting. Dit omdat wordt gevreesd dat de rechtszaak de regio kan destabiliseren, Taylor als vluchtgevaarlijk geldt en zijn tegenstanders hem zouden willen vermoorden. In Nederland kan hij beter worden bewaakt. De rechtszaak zal dan plaatsvinden in een rechtszaal van het Internationaal Strafhof, maar blijft in handen van het Speciale Hof voor Sierra Leone.

Taylor en zijn familie hoeven zich geen zorgen te maken over zijn verblijf in de gevangenis van Scheveningen. Daar heeft het Internationaal Strafhof een eigen cellenblok, naast dat van het Joegoslavië-Tribunaal, waar de gevangenen beschikken over een laptop, een koffiezetapparaat en een eigen badkamer. In het cellenblok van het strafhof zit nu alleen Thomas Lubanga - een voormalige leider van een Congolese militie die kindsoldaten zou hebben gerekruteerd. De gemeenschappelijke sportfaciliteiten in het VN-cellencomplex zullen op verschillende tijdstippen beschikbaar zijn voor de verdachten uit het voormalige Joegoslavië en die van het Internationaal Strafhof, wist een woordvoerder te melden. Na de dood van Milosevic zullen de artsen ongetwijfeld uiterst nauwgezet toezicht houden op de gezondheid van Taylor. Hopelijk wordt hij in Den Haag zo goed verzorgd, dat hij het eerste ex-staatshoofd zal zijn dat door de internationale gemeenschap gevonnist wordt.

Charlotte Huisman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden