Aandelenstress in de 17de eeuw

Handel in opties en aandelen, gezwendel en een beurscrisis. Niks nieuws aan. Het begon eeuwen geleden al in Amsterdam. Lodewijk Petram (30) beschrijft in zijn boek 'De bakermat van de beurs' de opkomst van de aandelenhandel in de 17de eeuw.


Hoe begon de aandelenhandel?

'De VOC had bij de oprichting in 1602 kapitaal nodig en daarom werd besloten aandelen uit te geven. Er waren al eerder ondernemingen met aandelen, maar die bestonden steeds maar een paar jaar. De VOC wilde langer aanwezig zijn. Daarom werd afgesproken dat de aandelen overdraagbaar moesten zijn. Met meteen al 1143 investeerders ontstond er snel een levendige handel.'


Welke parallellen met het heden zie je?

'Er was natuurlijk alleen het VOC-aandeel, maar er kwamen al snel termijncontracten en later ook ingewikkelde transacties als opties. Net zoals nu. Ook vertrouwen speelde een grote rol. Aandelenhandel is risicovol en je moet erop vertrouwen dat de tegenpartij afspraken nakomt.'


Lijken de beurshandelaren van nu ook op die uit de 17e eeuw?

'Een beetje wel. Ik vertel in het boek over de beurstransacties van koopman Jeronimus Velters, een echte zenuwenlijder. Als hij iets hoorde, een gerucht of een nieuwtje uit Den Haag, ging hij meteen handelen. Net zoals de handelaren van tegenwoordig, die nerveus worden van het kleinste gerucht over een rentewijziging door de Amerikaanse centrale bank.'


Hoe werd er vier eeuwen geleden door de buitenwereld naar die beurshandel gekeken?

'De grootste kritiek was dat die mannen niet nuttig bezig waren. Het idee dat het alleen maar om schuiven met geld ging, voor eigen gewin en zonder iets toe te voegen aan de economie, heeft lang stand gehouden.'


Is er iets geleerd van de zaken die in de 17e eeuw misgingen?

'Eigenlijk niet. Handelaren namen toen al veel te grote risico's. Net zoals nu weer is gebeurd. Mensen maken elkaar gek, gaan op grote voet leven, lenen te veel en dan komt er een crisis.'


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden