Aandeelhouders kijken of terugdraaien loonstijging Delta-baas juridisch kan

Een boze provinciale staten heeft het Zeeuwse provinciebestuur vrijdag gedwongen er nogmaals bij de raad van commissarissen van energiebedrijf Delta op aan te dringen de 'onaanvaardbare' salarisverhoging van Arnoud Kamerbeek terug te draaien. President-commissaris Cees Maas had eerder gezegd de loonsverhoging van de directeur - van 400 duizend naar 520 duizend euro in 2015 - ongemoeid te zullen laten.

Luchtopname van de kerncentrale van Borssele, voor 70 procent eigendom van Delta.Beeld anp

De aandeelhouders van Delta, naast Zeeland negentien gemeenten en twee provincies, komen woensdag bijeen om te onderzoeken wat desnoods juridisch mogelijk is om de loonstijging alsnog terug te draaien. Dit maakte de verantwoordelijk gedeputeerde Carla Schönknecht (VVD) vrijdag bekend tijdens de bijeenkomst van de provinciale staten van Zeeland. Woensdag bleek dat de centrale ondernemingsraad van het bedrijf 'grote moeite' heeft met de 'significante loonstijging', stond in een intern vergaderverslag dat in handen is van de Volkskrant.

Hoofdaandeelhouder Zeeland (50 procent) was niet op de hoogte van Kamerbeeks loonstijging in 2015, die bij zijn aanstelling in 2014 werd overeengekomen. Schönknecht sprak haar ongenoegen uit tegenover Maas, maar tijdens de statenbijeenkomst werd unaniem een motie aangenomen waarin zij wordt opgeroepen de raad van commissarissen nogmaals aan te spreken op de 'onaanvaardbare' loonstijging en een 'morele oproep' te doen er alsnog van af te zien.

Cees Maas, president-commissaris van Delta.Beeld anp

Reddingsplan

De discussie over de hoge beloning voor Kamerbeek overschaduwde de werkelijke reden om vrijdag in het provinciehuis van Middelburg over Delta te praten. Op de agenda stond aanvankelijk alleen de grondige herstructurering van het bedrijf, dat in grote financiële problemen verkeert.

Gedeputeerde staten is bereid namens de provincie een lening af te sluiten van maximaal 200 miljoen euro om werkgelegenheid bij het noodlijdende Zeeuwse bedrijf (met ongeveer 1.800 werknemers) in ieder geval voorlopig veilig te stellen. In de voorgestelde financiële constructie dienen het winstgevende waterbedrijf Evides (50 procent eigendom van Delta) en het netwerkbedrijf Enduris als een soort onderpand om het geld bij een bank te kunnen lenen. Het geld wordt vervolgens doorgesluisd naar de verlieslatende productietak.

Binnen de mogelijkheden die dit zogenoemde 'toetsingskader' van de provincie biedt, moet Delta vervolgens gaan werken aan een toekomstscenario. De consultants van McKinsey & Company (oud-werkgever Kamerbeek) en de Boston Consulting Group zijn al in gesignaleerd bij Delta, dat in april met een eigen 'voorkeursscenario' voor herstructurering komt. Voor september zullen zij er dan samen met de provincie definitief uit moeten komen - gedeputeerde Schönknecht wil dan een door de provinciale staten goedgekeurd herstructueringsplan voor Delta hebben liggen dat kan worden geïmplementeerd.

Delta maakt verlies

CDA Zeeland sprak tijdens de statenbijeenkomst van 'zwarte humor' nu het salarisnieuws samenvalt met de hulpvraag van gedeputeerde staten voor Delta. Provinciale staten ging vrijdag desondanks akkoord met de garantstelling die de lening van 200 miljoen euro mogelijk maakt.

De vraag blijft hoeveel zin het heeft omgerekend tienduizenden euro's per arbeidsplaats te steken in bedrijfsonderdelen die op sterven na dood zijn. Moet er niet gewoon grondig worden gesaneerd? 'Dit zal ongetwijfeld ook gebeuren bij de herstructurering', zegt Schönknecht. 'Maar om de aandeelhouderswaarde veilig te stellen is herstructureren nu slimmer dan verkopen, en daarvoor is dit geld nodig.'

Het 70 procentaandeel in de kerncentrale vormt het grootste probleem voor Delta, dat ook in tijden van lage energieprijzen verplicht is de dure kernstroom af te nemen. Als onderdeel van haar uiteindelijke 'totaaloplossing' voor Delta is Schönknecht al langer in gesprek met de regering vanwege de kerncentrale. In een strategisch document dat via de Volkskrant uitlekte staat dat voor de toekomst van EPZ, de holding waar de kerncentrale onder valt, 'een bijdrage vanuit het Rijk onontbeerlijk is voor een oplossing'. In 2033 is een half miljard nodig om de kerncentrale te ontmantelen en het is maar de vraag of die pot vol komt.

Splitsing

Op de achtergrond van alle problemen bij Delta speelt de splitsingswet. De Hoge Raad bepaalde, na een juridische en diplomatieke strijd van Delta sinds 2008, dat ook het Zeeuwse energiebedrijf de elektriciteitsnetten moet afsplitsen van de productieorganisatie. Ook is een Kamermeerderheid voor splitsing. Medio 2017 moet van de toezichthouder ACM de knip bij Delta zijn gemaakt.

De kredietwaardigheid van Delta gaat dan verder omlaag en het bedrijf zal in delen worden verkocht, is de verwachting. Dit rampscenario, zo waarschuwde Kamerbeek sinds zijn aanstelling, gaat honderden banen kosten onder de circa 1.800 medewerkers.

De VVD Zeeland wilde er vrijdag in het provinciehuis niet aan dat de dreigende splitsing de problemen heeft veroorzaakt bij Delta. Ja, door de energiemarkt is Delta in slecht weer geraakt, maar ook interne perikelen spelen een rol, zo meent coalitiepartij VVD. 'Er is kostbare tijd verloren gegaan door het verzet tegen de splitsingswet.' De VVD verwerpt het SP-voorstel om de splitsing uit te stellen. 'De splitsingswet wil voorkomen dat kostbaar bezit wordt meegesleurd in commercieel handelen', zegt de VVD. 'Dit is precies wat nu gebeurt bij Delta.'

Sinds het aantreden van Kamerbeek daalde het netto resultaat voor de aandeelhouders van Delta naar 3,8 miljoen euro aan het einde van 2014. In de drie jaar ervoor lag het netto resultaat jaarlijks boven de 75 miljoen euro. De lening van maximaal 200 miljoen euro die de provincie Zeeland bereid is af te geven aan Delta, belooft weinig goeds voor het boekjaar 2015. In april komt Delta met het jaarverslag.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden