Aandachttrekkerij of ongebruikelijk nieuwsfeit?

De week van de hoofdredacteur

Thierry Baudet en Theo Hiddema van Forum voor Democratie. Beeld Freek van den Bergh

Vorig weekeinde stelde de rechtse populist du jour ons voor een inmiddels vertrouwd dilemma: hij deed een kansloze aangifte tegen vicepremier Ollongren. Moet je dat behandelen als een ongebruikelijk nieuwsfeit, of moet je het grotendeels negeren omdat het slechts lege aandachttrekkerij is waar de media niet aan mee moeten werken? Ik neigde aanvankelijk naar het laatste.

Politici als Baudet provoceren, spelen het slachtoffer als ze kritiek krijgen en ontlopen vervolgens de vragen daarover. Dat gebeurde zaterdag weer allemaal in een notendop. Een vorm van politiek belletje trekken waar onze democratie niet beter van wordt, als je het mij vraagt. Media moeten bedacht zijn op de rol die ze zelf spelen in dit mechanisme.

Bovendien weet ik van tevoren hoeveel kritiek de krant krijgt als we er wel aandacht aan besteden. Er is een groep lezers die we een plezier doen door niet over Baudet te schrijven. Het was dus verreweg de comfortabelste beslissing geweest dit af te doen met een bericht achter in de nieuwskrant.

Maar zo makkelijk lieten de nieuwschef en anderen met wie ik hierover overlegde mij niet wegkomen. Chef politiek Raoul du Pré, die aanvankelijk ook met tegenzin naar het nieuwste Baudet-capriool had gekeken, had met verslaggever Gijs Herderscheê een uitstekende analyse geschreven die juist dit ongrijpbare gedrag van Baudet doorprikte en vergeleek met de effectieve slachtofferrol van de oerpopulist Fortuyn.

De anderen betoogden dat het wel degelijk belangrijk nieuws is als een vicepremier een Kamerlid verwijt met racisme te flirten en deze vervolgens terugslaat met een aangifte. Achteraf gezien is de poging van de toenmalige D66-leider om Fortuyn met Anne Frank te pareren ook een betekenisvol moment geweest in Fortuyns opkomst.

Moet een krant doen alsof dat niet van belang is, omdat de politicus in kwestie misschien baat heeft bij die publiciteit? Hoe verleidelijk dat ook is als het om een clowneske provocateur gaat, ik heb daar principieel moeite mee. Je weegt je verslaggeving dan niet meer journalistiek, maar politiek, bedacht op het mogelijke effect en je morele oordeel daarover. Als we zo verslag gaan doen, kan een heleboel niet meer. Helpen we Mark Rutte aan een verkiezingsoverwinning door aandacht te besteden aan zijn 'Pleur op' aan het adres van de Turken, een minutieus voorbereide campagnezet? Als we voor de verkiezingen de sensatie van Jesse Klavers meet-ups beschrijven, maken we de zorgvuldig opgebouwde hype rond hem dan groter? Moeten we het daarom niet doen? Daar kom je niet uit. Het is uiteindelijk toch het beste gewoon verslag te doen, maar wel gedoseerd, kritisch en met analyse, zodat lezers vervolgens zelf kunnen nadenken.

Ook als het om de provocaties van Baudet gaat. Zijn strijdmethoden en zijn ideeën kun je afkeuren, hij is de snelst groeiende politicus in de peilingen en in ledenaantal. Hij spreekt een aanzienlijk deel van het electoraat aan dat diepe onvrede voelt over de politiek. Dit soort populisme zet overal in de westerse wereld de politieke verhoudingen op hun kop. Dat gaat echt niet weg als de Volkskrant er minder over bericht. Ik wil het zelf als lezer juist beter begrijpen. Als mijn krant zou besluiten het slecht mondjesmaat te behandelen - misschien met de nobelste bedoelingen - zou ik me slecht bediend voelen.

'Oké, doe dan maar', eindigde mijn telefoongesprek met de nieuwschef op zondag. 'Dan ruim ik volgende week de shit wel weer op.' Die kwam uiteraard, inclusief de beschuldiging, in de eigen kolommen, dat de krant 'gek op ophef' zou zijn en hier daarom aandacht aan had besteed. Ik hoop dat u uit mijn verslag van ons handenwringen kunt opmaken dat dit niet klopt. Met de uitkomst kun je het uiteraard oneens blijven, maar wij hebben een serieuze journalistieke afweging gemaakt.

Reageren? p.remarque@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.