NieuwsSpoorwegovergangen

‘Aandacht voor veiligheid op overwegen verslapt’, onderzoeksraad kritisch over ministerie

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I en W) moet meer werk maken van het terugdringen van het aantal ongevallen op spoorwegovergangen. ‘De aandacht en ambitie voor overwegveiligheid is verslapt’, concludeert de Onderzoeksraad voor de Veiligheid in een donderdag uitgebracht rapport.

Op 1 augustus 2017 reed een landbouwvoertuig de slagboom van een spoorwegovergang in het Friese Dronryp kapot. Er vielen geen slachtoffers. Beeld null
Op 1 augustus 2017 reed een landbouwvoertuig de slagboom van een spoorwegovergang in het Friese Dronryp kapot. Er vielen geen slachtoffers.

Hoewel het aantal ongevallen, al dan niet met dodelijke afloop, de laatste decennia fors is teruggelopen, moet het ministerie meer daadkracht vertonen bij bijvoorbeeld het terugbrengen van het aantal onbeveiligde overgangen, vindt de OVV. Dit jaar zijn tot dusverre 23 ongevallen geweest, waarvan zeven met een dodelijke afloop. ‘Onbeveiligde overwegen zijn niet meer van deze tijd’, vindt de onderzoeksraad.

De raad is kritisch over het beleid van I en W als het gaat om het ombouwen van een onbeveiligde overgang tot een beveiligde. ‘Er wordt verlangd van lokale overheden dat zij 50 procent meebetalen, terwijl zij formeel geen verantwoordelijkheid dragen voor overwegveiligheid.’ Ook wil de raad dat het ministerie zich actiever opstelt als er binnen een gemeente groot verzet is tegen sluiting van een onveilige overweg.
Lees verder onder de grafiek

Kritiek ProRail

Ook spoorbeheerder ProRail krijgt kritiek te verduren van de OVV. Die gaat er te makkelijk van uit dat ongevallen zijn toe te schrijven aan roekeloos gedrag van verkeersdeelnemers en dat hun gedrag ‘niet of nauwelijks beïnvloedbaar’ is. Uit analyse van de raad blijkt dat bij een groot deel van de ongevallen geen bewust risico is genomen.

In Nederland vertoont het aantal ongevallen op spoorwegen al jarenlang een dalende lijn, maar de OVV vindt dat er nog veel winst te boeken is. De raad baseert zich daarbij onder meer op vergelijkend onderzoek in Zwitserland en het Verenigd Koninkrijk. De OVV stelde het onderzoek in na drie recente ernstige overwegongevallen.

Nederland telt nog 1923 openbare overwegen op het reizigersnet, waarvan 113 onbeveiligde, zo blijkt uit cijfers van spoorbeheerder ProRail. In 2015 was nog 27 procent van het aantal overwegen onbeveiligd, nu 6 procent. Maar de onderzoeksraad vindt dat er nog steeds te veel ongevallen plaatsvinden op overwegen. ‘Vanaf 2010 is er een duidelijke daling, maar nu vlakt de curve af.’
Lees verder onder de grafiek

Elf doden per jaar

Vorig jaar vonden 29 aanrijdingen plaats op overwegen waarvan vijf met een dodelijk afloop. Dit jaar zijn er al meer slachtoffers gevallen: zeven. In 2007 waren er nog 72 aanrijdingen met 19 doden als gevolg. De laatste tien jaar vallen er gemiddeld elf dodelijke slachtoffers op overwegen. Ter vergelijking: in het hele verkeer zijn dat er twee per dag.

Spoorbeheerder ProRail hief de afgelopen tien jaar op jaarbasis 28 overwegen op. Vaak gaat dat niet zonder slag of stoot. Ook nu woeden in meerdere gemeenten, zoals Velp, heftige discussies tussen voor- en tegenstanders van sluiting van een overweg. Volgens ProRail-directeur Pier Eringa moet regelmatig het streven naar meer veiligheid wijken voor lokale sentimenten.

Eringa: ‘Voor ons geldt: de beste overweg is geen overweg. Wij willen ook best meer werk maken van het beveiligen van onbeveiligde overgangen, al biedt ook dat geen garantie op het uitblijven van ongevallen.’ De spoorbeheerder voert al jarenlang intensieve campagnes om verkeersdeelnemers te wijzen op het gevaar van roekeloos gedrag op spoorwegovergangen.
Lees verder onder de grafiek

Gezond verstand

Eringa: ‘Mensen moeten hun gezond verstand gebruiken. We zijn nu bezig met een campagne specifiek gericht op vrachtwagens.’ Ook oudere verkeersdeelnemers zijn vaker onderwerp van gerichte campagnes. Uit de cijfers blijkt dat percentueel hun aandeel stijgt in het aantal ongevallen.

De spoorbeheerder is pas woensdag laat op de hoogte gebracht van de definitieve rapportage van de Onderzoeksraad voor de Veiligheid. Hoe die tot de conclusie komt dat het met de overwegveiligheid in een land als Zwitserland beter is gesteld, weet de spoorbeheerder niet. Intensiteit van het treinverkeer, de snelheden waarmee wordt gereden, het zijn allemaal elementen die meetellen en die zich niet zo maar laten vergelijken.

In 2017 schreven buitengewone opsporingsambtenaren 1089 processen-verbaal uit voor gevaarlijk gedrag rond het spoor. In nagenoeg alle gevallen ging het om gedrag op overwegen. De eerste zes maanden van dit jaar zijn 784 processen-verbaal uitgeschreven. Sinds kort experimenteert ProRail in Hilversum met flitspalen bij overwegen. Dat heeft in twee maanden tijd tot 500 boetes geleid.

null Beeld null
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden