Column

Aan 'fractiediscipline' doen zonder fractie is het treurigst

Beeld de Volkskrant

Het is uiteindelijk nummer 19 geworden. Ik bedoel niet het gerecht van de Thai, ook niet het parfum van Chanel, maar de kandidaat die op plaats 19 stond op de kieslijst voor de VVD. Dilan Yesilgöz, vrouw, Nederlands-Turkse, die zich sterk maakt voor de liberaal-democratische beginselen. Dat kan geen kwaad als je door je afkomst direct te maken krijgt met een Turks-Nederlandse cohorte. Ik zeg 'Turks Nederlands' omdat ze met hun eendrachtige steun voor Erdogan zelf hun nationale prioriteiten hebben gesteld. Dat mag. Wat niet mag: dat een Nederlandse burger, van Turkse komaf, door diezelfde cohorte wordt geïntimideerd.

Eerst maakte ik me plaatsvervangend kwaad dat Yesilgöz in 'eigen kring' de verradersrol krijgt toebedeeld. Nu bedreigt Erdogan heel Europa - dus dat plaatsvervangend kan ik schrappen. Het idee is dat in een pluralistische rechtsstaat de veelheid van meningen is gegarandeerd, ook als die mening dwars door kleur, afkomst, seksualiteit en nog zo wat snijdt.

Bijkomend voordeel is dat Yesilgöz door alle politieke wateren is gewassen. Ik onthul geen geheim als ik vertel dat zij eerder actief is geweest voor de SP, de PvdA en GroenLinks. Je kunt zo iemand van opportunisme verdenken, en wat is er bevredigender dan dat, maar voor mij weerspiegelt haar gang langs linkse partijen de emancipatie van de migrant.

Ik herinner me nog goed hoe links in de jaren tachtig meende 'de allochtoon', zoals het toen nog heette, te kunnen annexeren, zoals ze vroeger de arbeiders hadden opgeëist. Het was een dure plicht van 'de allochtoon' op ze te stemmen en daarna zou het partijbestuur, niet te zeer gehinderd door zijn multiculturele stemmers, voor ze opkomen.

Hoe treurig het enorme verlies van de sociaal-democraten ook is - voor 15 maart jongstleden heetten ze trouwens nog gewoon PvdA - het is het overspringen naar steeds weer een andere achterban die veel PvdA-stemmers, groep na groep heeft vervreemd van de partij.

Ander voorbeeld van gestaald groepsdenken, nu 'van onderop', zoals dat veelbelovend heet. Een Nederlands-Surinaamse vriendin heeft zich sterk gemaakt voor GroenLinks, en stemde op Jesse Klaver. Dat liet ze de wereld, althans haar wereld via haar Facebookpagina weten, waarna een andere Nederlands-Surinaamse haar gepikeerd vroeg waarom ze niet op Sylvana Simons had gestemd, van Artikel 1.

Antwoord van vriendin: 'Omdat ik op Jesse Klaver wilde stemmen.'

Zo simpel kan het zijn.

Er zijn twee manieren waarop de Nederlandse burger in de tang wordt genomen. Allereerst zijn er de politieke partijen, die aan een doelgroepenbeleid doen en er baat bij hebben de verschillende groepen zo monolithisch mogelijk voor te stellen. De VVD heeft z'n 'hardwerkende Nederlander' - al weet iedereen dat het hier om een heel divers gezelschap gaat. De PVV heeft 'de moslims' als afzet- en antigroep gekozen: een enorme strik rond salafisten, gewone gelovigen, en in-naam-moslims. Denk werpt de lasso op gelijke wijze, maar nu is de migranten- en moslimachtergrond voor de kiezer de verplichtende reden om juist op die partij te stemmen.

Enfin, iedereen begrijpt dat politieke partijen er belang bij hebben de zaken zo overzichtelijk mogelijk voor te stellen, maar treuriger is de grassrootsbeweging van 'de mensen zelf', die aan 'fractiediscipline' doen zonder fractie. Eenheid is vereist in Surinaamse, Turkse, christelijke of feministische gelederen. 'Solidariteit' noemen ze dat.

Afwijken doe je maar achter gesloten deuren, daar kan je die individuele mening van je mooi parkeren. Maar in het openbaar: één front.

En het klopt nooit.

Moslims heten homofoob te zijn, en zeker Nederlands-Marokkaanse moslims.

Uit het leven gegrepen: er is een beveiliger in de supermarkt waar ik kom, een knappe man, met wie ik op groetende voet verkeer. Handshake, praatje, alles. Hij zal van Marokkaanse komaf zijn, maar zijn Amsterdams is zo puur, dat het alleen nog in Purmerend wordt gesproken. Nu meldt zich een blanke Brit annex zwerver, ongeschoren, ongewassen, dat kan je op afstand ruiken, met een onduidelijke hoeveelheid plastic tassen. Hier moet de beveiliger achter aan, dit vertrouwt hij niet. Zodra hij de tasjesman aanspreekt, krijgt hij een stortvloed over zich heen, waarin de woorden 'faggot' en 'Arab' de weerkerende thema's zijn.

Nee, dé Nederlandse identiteit bestaat niet, weten we van koningin Maxima. Maar hét Nederlandse paspoort wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden