Aan de wijn met Kim Jong-un

De voormalige kok van de Noord-Koreaanse machthebbers verwachtte wraak nadat hij de Kim-familie had verraden. Hij kreeg vergiffenis en een uniek kijkje in een veranderend Korea.

TOKIO - Jarenlang leefde Kenji Fujimoto, de Japanse sushi-chef die tien jaar werkte voor de Kim-familie in Pyongyang, in angst dat een Noord-Koreaanse spion op zijn deur zou kloppen. Gestuurd om hem te doden omdat hij naar Japan terugkeerde en een boek schreef waarin hij de decadente levensstijl van de regerende familie onthulde.

Dat bezoek arriveerde in juni. Maar in plaats van een wapen trok de inlichtingenagent, die hem verraste in een winkel, een uitnodiging van Kim Jong-un. De nieuwe Noord-Koreaanse leider kende hij nog als die dikke en vroegrijpe tiener. Fujimoto noemde hem toen 'de Prins'.

Kim Jong-un had Fujimoto, overigens niet zijn echte naam, schijnbaar zijn daad vergeven en hij wilde de vroegere chef van de familie weer zien. De kok stemde, met enige angst, in. Tijdens het twee weken lange bezoek dat onlangs werd afgesloten, kreeg hij een zeldzame blik van dichtbij van Noord-Korea's mysterieuze leider.

Als je Fujimoto moet geloven, brengt Kim nu al verandering in de gesloten Stalinistische regering door een meer benaderbare leiderschapsstijl te omarmen. Hij kreeg die indruk tijdens een emotionele hereniging met Kim en zijn modieus geklede vrouw afgelopen maand in Pyonyang. De chef werd onmiddellijk omhelsd door Kim, iets wat ondenkbaar was onder diens vader Kim Jong-il die in december overleed na zeventien jaar aan de macht te zijn geweest.

Fujimoto: 'De kameraadgeneraal lachte en hij zei: 'Je verraad is nu vergeten'. De kok wil zijn echte naam en zijn leeftijd niet geven. Hij is bang dat hij het doelwit wordt van rechts-extremisten in Japan omdat hij op goede voet staat met een land dat Japanse burgers in de jaren zeventig en tachtig ontvoerde.

Het is niet goed mogelijk te doorgronden of Fujimoto's behandeling slechts een propagandastunt is, bedoeld om het imago van Noord-Korea op te poetsen. Zo zeggen Noord-Koreanen die onlangs zijn uitgeweken dat hun nieuwe leider een wrede onderdrukking is begonnen van burgers die het verpauperde land proberen te vluchten.

Hoe dan ook, Fujimoto's verhaal biedt aanwijzingen voor de aspiraties van Kim Jong-un. Noord-Korea-experts die willen weten wat er in het gesloten land verandert, zijn nu aangewezen op zaken zoals de lengte van de vrouwenrokken en een recente muziekshow op de staatstelevisie met daarin Mickey Mouse. Zelfs de leeftijd van de nieuwe leider, die op een middelbare school in Zwitserland zou hebben gezeten, is onduidelijk. Volgens Fujimoto is hij 29, volgens anderen 28 jaar.

Deskundigen zeggen dat Fujimoto's verhaal het beeld bevestigt dat Kim bereid is het uiterlijk, mogelijk zelfs het beleid, van het laatste Stalinistische bolwerk in de wereld te veranderen.

'Kim Jong-un heeft twee kanten', zegt Cheong Seong-chang, een deskundige van het Sejong Instituut in Zuid-Korea. 'Naar Zuid-Korea toe toont hij de harde militaire lijn, terwijl hij tegelijkertijd ook kan overkomen als een grootmoedig leider voor zijn volk.'

Op foto's lacht Kim, die met zijn vrouw tegenover Fujimoto zat, warm naar zijn Japanse gast. Een ander hoogtepunt van de reis was Fujimoto's hereniging met zijn Noord-Koreaanse vrouw en 20-jarige dochter. Hij liet ze achter in 2001 toen hij Noord-Korea ontvluchtte. Hij zei toen dat hij vis ging inkopen in Japan. Fujimoto keerde niet terug omdat hij zag dat steeds meer Noord-Koreaanse kennissen 'verdwenen'. De chef was bang dat hij de volgende zou zijn. Hij liet ook de extravagante leefwijze van de regerende familie achter zich: de chique villa's met bowlingbanen en rijen geïmporteerde auto's en de diners waarbij vrouwelijke boksers voor het vermaak zorgden.

Fujimoto zag al wat vooruitgang tijdens zijn bezoek dat op 21 juli begon. Hij was verrast om winkels te zien met volop groenten en vlees. Een noodlerestaurant dat hij ooit geregeld bezocht, was nu vaak druk. Het meeste voedsel, zegt hij, zou uit China komen. Een andere verrassing was de toename van het aantal mobiele telefoons. Vooral onder jongeren in Pyongyang waren mobieltjes razend populair. 'De mensen zijn nu vrolijker', zegt de sushi-chef. 'Ze zijn niet meer bang om een opgewekt gezicht te laten zien.'

Het aangrijpendste moment vond hij de drie uur lange lunch met Kim, de dag na zijn aankomt. Kim kwam binnen gekleed in een zwart Mao-pak met naast zich zijn vrouw Ri Sol-ju. Zij had een stijlvolle zwarte blouse aan en een zwarte rok. Fujimoto zegt dat hij verrast was dat ze zo'n prominente rol had. De vader van Kim nam zelden een van zijn drie vrouwen mee naar dit soort bijeenkomsten. Kim leek relaxter en opgewekter dan zijn vader ooit is geweest.

Terwijl ze over de goede oude tijd spraken, rookte Kim Franse sigaretten en schonk hij Bordeaux, zijn favoriete wijn. 'Hij luisterde naar alles wat ik zei. Hij knikte zelfs toen ik hem verzocht het land open te gooien', vertelt Fujimoto. Tijdens de lunch dankte Kims vrouw hem voor zijn komst. Ze vertelde dat haar man 'altijd over je sprak wanneer hij begon te drinken'. De sushi-chef is van plan jaarlijks diverse malen naar Noord-Korea terug te gaan. Voornamelijk om bij zijn gezin te zijn. Hij hoopt Kim weer te zien. 'Het is een andere plek geworden', zegt hij over Noord-Korea.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden