'Aan afscheid van de euro ben ik nog niet helemaal toe'

PvdA'er Cuperus haalde handtekeningen op voor een referendum over Europa. Is een sterke EU nu niet juist heel hard nodig?

Met medestanders als Thierry Baudet en Ewald Engelen leverde Volkskrant-columnist en PvdA-medewerker René Cuperus (53) dinsdag 56 duizend handtekeningen af bij de Tweede Kamer. Doel: verdere machtsoverdracht aan Brussel tegengaan door de politiek te bewegen tot een referendum. Maar Europa staat onder druk - zowel economisch als politiek.

Is een sterke, centraal aangestuurde EU nu niet heel hard nodig?

'Dat klopt als de wereld een tekstboek zou zijn. Maar er is geen diverser gebied ter wereld, met zoveel verschillende volkeren, talen, culturen - noem maar op. Het is de vraag of je dat sterker maakt door een grotere eenheid te creëren; de bewijslast daarvoor ligt bij de voorstanders. Voorlopig koersen we volgens mij af op een zwak Europa en uitgeholde natiestaten. Dat is het slechtste van beide werelden.'

Maar is meer eenheid dan niet het logische antwoord? Amerikaanse en Chinese experts die Europa bestuderen, vinden een beweging de andere kant op onbegrijpelijk.

'Ik ken die internationale kritiek, maar daaruit blijkt onvoldoende respect voor onze diversiteit. Die is onze zwakte, maar ook onze kracht. Ik geloof in sterke natiestaten die op een slimme manier samenwerken. Een sterk Europa is een sterk Zweden, een sterk Finland, een sterk Duitsland enzovoort. Maar nu hangen we met zijn allen aan de moederborst van de Duitse economie. We houden ons met Cyprus bezig, maar zouden ons om India en Brazilië druk moeten maken. Het is toch zonde dat de Duitse minister van Financiën twee weekenden achter elkaar over Cyprus moet nadenken?'

U bent tegen de overdracht van bevoegdheden, maar voor oplossingen als het noodfonds en streng toezicht vanuit Brussel op begrotingen bestaat toch geen alternatief?

'Dat is de vraag. De zakenbank Goldman Sachs heeft onlangs nog gesteld dat een begrotingsunie geen goed idee is, wil je nationale economieën prikkelen tot hervormingen en innovaties. Dus onder economen bestaat verschil van inzicht of de euro wel een begrotingsunie vereist. Er zijn dus wel degelijk alternatieven denkbaar.'

U zegt af te willen van 'de monetaire opsmuk' in Europa. Dus afscheid van de euro?

'Zover ben ik nog niet, want de economische gevolgen daarvan zijn aanzienlijk. Maar als de euro gepaard gaat met technocratisch toezicht, een transferunie en de monetaire kolonisering van Zuid-Europa, dan wil ik hem niet. Ik vrees zeer voor het draagvlak van de euro.'

Tegenstanders zeggen dat referenda een antwoord opleveren op een vraag die niet is gesteld: burgers zijn boos over bezuinigingen en reageren dat af met een 'nee' tegen Europa. Is dat geen gevaar?

'Dat werd bij het referendum in 2005 ook gezegd, maar naderhand bleek uit onderzoek dat er wel degelijk over Europa is gestemd en niet tégen Balkenende, zoals de mythe wil. Ik vind het een bekrompen Hollandse discussie. Kijk naar de grote landen om ons heen - die vinden een referendum vanzelfsprekend.'

De Europese verkiezingen van volgend jaar worden toch al een soort referendum over Europa?

'Maar die gaan over het Europees Parlement en niet over de kern van de zaak, de overdracht van bevoegdheden. Ons initiatief mist helaas momentum, want we moeten wachten tot er een Europese verdragswijziging komt en dat gaat nog zeker drie tot vier jaar duren. In dat licht zou het wel goed zijn wanneer de Europese verkiezingen leiden tot het indringende Europa-debat dat ons voor ogen staat.'

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden