'Aan advocaten zijn ze meer kwijt'

Hij zat er altijd, John Zinhagel. Maar na het vonnis van de Rotterdamse rechtbank is de bouwfraude voor hem nog niet afgelopen....

John Zinhagel zit er weer, omdat hij er altijd zit. Dat was al zo tijdens de parlementaire enquête naar de bouwfraude en dat is ook zo geweest tijdens dit megaproces voor de Rotterdamse rechtbank dat volgde op de enquête: deze oerklokkenluider heeft weinig zittingen gemist.

Hij zit er rustig, daar op de publieke tribune, en maakt wat aantekeningen met een potlood op lijntjespapier. Uit zijn aktetas haalt hij zo nu en dan een zakje pepermuntjes en zwijgt. Zinhagel is een stille getuige die niks ontgaat, precies zoals de Rotterdamse dichter C. B. Vaandrager het ooit in zijn Beknopte Opsporingsleer (1967) verwoordde: Verwijder nieuwsgierigen. Houd getuigen bij de hand.

Tot gisteren dus. Want net nadat de voorzitter van de Rotterdamse rechtbank, P. Hofmeijer-Rutten, aan het einde van haar vier uur durende voordacht tot de slotsom komt dat geen van de fraudeurs gevangenisstraf verdienen, kan hij zich niet langer inhouden.

'Belachelijk', roept Zinhagel, en staat op van zijn kuipstoeltje. 'Een belachelijk lage straf. Wat een teleurstelling. Ik had verwacht dat er toch meer uit zou rollen dan zo'n taakstraf. Als je de totale boete optelt kom je tot 263 duizend euro. Nou, aan advocaten zijn ze meer kwijt.'

Het was Zinhagel die zich als eerste, als hoofd administratie bij Strukton Prefab Bouwbedrijf, opwond over misstanden in de bouwwereld. Hij kreeg na jarenlange trouwe dienst een conflict met zijn chef en kwam terecht bij KSS, een gelegenheidscombinatie voor de bouw van de Schipholspoortunnel.

Vanaf 1992 zag hij een stroom valse facturen passeren in dit project en die weigerde hij te tekenen. Nadat hij melding maakte van een grootschalige fraude, werd hij weggezet als een dwarsligger. Maar hij liet het er niet bij en de kwestie kwam bij het Openbaar Ministerie terecht dat de zwendel vaststelde.

Het was bouwfraude, nog voor de bouwfraude-affaire. Maar toen net na de onthulling van Ad Bos in november 2001 ook de sjoemelende ondernemingen met justitie tot een schikking kwamen, was er geen houden meer aan: justitie, het parlement en de Nederlandse Mededingingsautoriteit gingen aan de slag .

Het maakt Zinhagel tot de aartsvader van de bouwfraude, al houdt hij zich op de achtergrond, net als hier op de tribune, en al eerder in de oude zaal van de Tweede Kamer tijdens de parlementaire enquête waar hij niet in het openbaar verhoord wilde worden. Ja, zeggen vrienden wel eens tegen hem, we zien altijd die Ad Bos. Waarom zien we jou niet? Zo is John met de gouden handjes, zoals hij vroeger in de bouw werd genoemd, nou eenmaal.

Hij noemt zich een geïnteresseerde betrokkene in deze affaire en tijdens het voorlezen van het vonnis mmmmmmt hij soms instemmend, of zegt opeens: 'Zo! Goed werk van die rechtbank!'

Na zijn loopbaan in de bouw werkte hij bij De Koninklijke Nederlandse Munt om de productie van de euro administratief te begeleiden, maar inmiddels is hij, op zijn 60ste, werkzoekende. Zijn achtergrond geldt nergens als een aanbeveling .

Als na de uitspraak een van de verdachten in tranen uitbarst en bouw-topman Wim van Vonno spreekt van een wijze rechtbank, gaat Zinhagel hoofdschuddend richting station.

Nee, de bouwfraude-affaire is voor hem nog niet afgelopen. Hij bereidt een boek voor om de bouwfraude van binnenuit te beschrijven. Als dat af is, dan kan het boek van de bouwfraude pas echt dicht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden