Aalsmeerse IQ-quiz moet BBC populariseren

VROEGER WAS de Britse televisie het grote voorbeeld voor de Nederlanders. Tegenwoordig is het bijna andersom. De Britse commerciële zenders ITV en Channel 4 halen hun grootste publiekstrekkers, bijvoorbeeld Big Brother, uit de pretfabriek in Aalsmeer....

De uitkomst van de quiz - en de vraag of de Britten slimmer zijn dan de Nederlanders - zal door de BBC ongetwijfeld worden gebruikt om bij zichzelf te rade te gaan. Afgelopen week is in Groot-Brittannië een discussie losgebarsten over het dalende niveau van de programma's op de staatszender. BBC-voorzitter Gavyn Davies joeg heel intellectueel Engeland tegen zich in het harnas door de critici af te schilderen als 'de blanke, zuidelijke middle-class' die er met de nationale televisie vandoor wil gaan.

'De Aziatische tieners in de straten van Leicester hebben de zelfde rechten om door de BBC te worden bediend als de leden van het Hogerhuis', weerlegde Davies de kritiek op de popularisering van de BBC. 'Alle aantijgingen zijn afkomstig van een kleine groep: blanke, hoogopgeleide mensen uit het zuiden van het land. Deze groep consumeert al een buitensporig deel van de BBC-diensten - zij krijgen meer voor hun omroepbijdrage dan waarop ze eigenlijk recht hebben', aldus Davies.

De BBC-voorzitter haastte zich een dag later te verklaren dat hij niets tegen de middle-class heeft, maar bleef wel bij zijn standpunt dat het lageropgeleide deel van de natie geen waar voor zijn geld krijgt. Van de omroepbijdrage - 109 pond (160 euro) per jaar - moet daarom een groter deel gaan naar programma's die ook deze groep aanspreken.

Donderdag voegde de BBC bij de presentatie van het voorjaars- en zomerschema ook de daad bij het woord. Het aantal kunstprogramma's is beperkt tot een minimum: alleen de kunstrubriek van Rolf Harris - die hoge kijkcijfers scoorde met onder meer een programma over Van Gogh - blijft gehandhaafd, en voor de rest zal ter gelegenheid van koningin Elizabeths gouden jubileum een klassiek concert uit de tuin van Buckingham Palace worden uitgezonden. Daar tegenover zal een groter aantal amusementsprogramma's en meer populair drama staan, plus uiteraard de IQ-quiz Test the Nation, die de kijkcijferklapper van het zomerseizoen moet worden. Slachtoffer hiervan is bijvoorbeeld het hoog gewaardeerde maar slecht bekeken culturele programma Omnibus geworden.

De BBC, door de Britse schandaalbladen zo vaak van arrogantie beticht, ontkent nu alleen nog tabloidtelevisie te willen maken. Nog steeds worden hoogstaande culturele programma's gemaakt, zij het dat die vooral worden uitgezonden op de nieuwe digitale zender BBC4. Slechts een klein deel van de natie heeft digitale ontvangst.

Het elitaire deel van de natie laat zich dan ook niet zo maar naar dit culturele getto verbannen. Daarnaast beschouwt een grote groep het als de taak van de staatsomroep om op de zenders BBC1 en BBC2 ook programma's uit te zenden die 'de mensen aanzetten tot denken en nieuwe ontdekkingen laten doen'.

Martin Bell, een voormalig BBC-correspondent die vijf jaar geleden onafhankelijk parlementslid werd en nu weer programmamaker is, zei gisteren in The Times dat 'bijna niemand de mooiste BBC-bloemen meer zal zien bloeien'. 'Ik kan zelfs mijn eigen programma's niet meer zien, omdat ik geen digitale televisie heb. Waarom zou de BBC zijn beste producties willen beperken tot een paar duizend gepriviligieerde kijkers?' De popularisering op de beide grote zenders heeft zich volgens hem nu al uitgebreid tot de BBC-nieuwsprogramma's. Het zesuurjournaal - de befaamde Six o'Clock News - is naar zijn zeggen een soap geworden van 'misdaad, monarchie, medische bangmakerij, shownieuws en sport'.

Davies ziet in elke aanval de bevestiging van zijn gelijk. In de kijkercijferrace met de commerciële zenders wint de BBC tegenwoordig zelfs weer terrein. De Nederlandse televisie-intelligentie zal ervoor moeten zorgen dat de BBC de inhaalslag met de commerciële zenders met succes zal kunnen bekronen.

En wie er niet van houdt, of zijn IQ niet wil weten, kan altijd nog zijn toevlucht zoeken in het theater of de concertzaal - als die tenminste nog wel in de buurt zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden