Aal in de slangenkuil

In de bestuurlijke chaos bij Ajax valt steeds vaker de naam Keje Molenaar. De voetballende advocaat zou volgens vrienden de ideale directeur zijn. Vijanden waarschuwen voor de ijdele draaier. Is hier sprake van een ongrijpbare Cruijffiaanse slalom?

Nu nog krijgt de Feyenoordfan buikkramp bij de gedachte aan dat ene moment, 29 jaar terug, waarop de immer onberispelijke haardos van Keje Molenaar ernstig in de war raakt. In het Olympisch Stadion draait Feyenoord Ajax de duimschroeven aan, het wachten is op de onvermijdelijke gelijkmaker, als invaller Molenaar in de 62ste minuut met het hoofd een corner verlengt. De bal vliegt zomaar in de kruising (4-2), de opmaat tot een 8-2 zege voor Ajax.

Mooie voetballer om te zien, prettige verschijning ook voor de dames. Oud-voetballer Keje Molenaar is nu advocaat. Op 53-jarige leeftijd zit er nog steeds geen haartje fout en doet hij het als vertrouwd goed op de tv. Niet dat zijn juridische specialisme (arbeidsrecht, ondernemingsrecht) hem in de schijnwerpers brengt. Zijn veelvuldige mediaoptredens dankt hij aan de almaar voortdurende organisatorische hommeles bij Ajax.

Sinds Molenaar zich in het kielzog van Johan Cruijff is gaan bemoeien met de club waarvan hij het shirt droeg is hij weer volop in beeld. Bijna anderhalf jaar is het 'gedoe' bij Ajax gaande en het eind is niet in zicht. Wie de weg is kwijtgeraakt bij al die bestuurlijke ruzies en rechtszaken, al die opstappende en aantredende besturen en raden van commissarissen, al die beschimpte directeuren en verdeelde ledenraden, hij of zij kan voor uitleg altijd terecht bij Keje Molenaar.

Welbespraakt en rustig. Staat ogenschijnlijk boven de partijen. Weet als advocaat helder te pleiten. Doet in het openbaar niet aan venijnige verbale tackles die zo gebruikelijk zijn in de 'voetballerij'. Dat hij zelf op hoog niveau heeft gevoetbald, hij schopte het tot twee interlands, is uiteraard ook een plus.

Dus schuift hij nu al maanden achtereen aan bij Pauw en Witteman om de nieuwste episode in de Ajax-saga toe te lichten. Ook andere media stelt hij zelden teleur. Als op het parkeerdek van de Arena voor de zoveelste keer een aantal bedrukt kijkende en zwijgende mannen uit een besloten vergadering terugkeert is er altijd eentje die de massaal opgedraafde en hongerige pers wil bedienen.

'Nette man, voorkomend', legt de vriend dat tafereel uit. 'Wat een ijdeltuit, wat een onbeschrijflijke wethouder Hekking!', ziet juist de vijand.

In de slangenkuil die Ajax heet is ook Keje Molenaar niet van onbesproken gedrag. Hij zit als een spin in het web en wordt door menigeen gewantrouwd. De oproep van Cruijff aan oud-voetballers om zich meer met de organisatie van de club te bemoeien is aan hem welbesteed. Sinds anderhalf jaar vertoeft Molenaar minstens even vaak in de vergaderruimtes van de Arena als voor de balie van de rechtbank.

Alles pro deo, beklemtoont het lid van de ledenraad (vertegenwoordigt 70 procent van de aandelen van het beursgenoteerde bedrijf Ajax) dat nooit nee zegt tegen een commissie. Voorjaar 2011 maakt hij deel uit van de commissie die de nieuwe raad van commissarissen (rvc) samenstelt. Als die uit elkaar dreigt te ploffen omdat commissaris Cruijff zijn zin niet krijgt, is hij het eerste lid van een verzoeningscommissie. Knalt de boel alsnog uit elkaar dan is hij ook de beroerdste niet om te zeggen dat die vier andere, door hem aangestelde commissarissen er niets van snappen.

De vraag is nu: waarom wordt hij zelf niet directeur bij Ajax? Met Cruijff is hij inmiddels een lotsverbintenis aangegaan. In de hoop dat ook zijn naam straks van de tribunes rolt, zoals toen tijdens die historische 8-2? Nee, nee, wordt hij niet moe te herhalen, hij past. Als partner bij het gerespecteerde advocatenbureau Brada/Abeln heeft hij het naar de zin.

Hij vermoedt dat hij de laatste tijd veel vijanden heeft gemaakt en dat blijkt een juiste inschatting. Een rondgang in de hypersensibele voetbalwereld maakt de tongen los, wel anoniem natuurlijk. Er zijn er genoeg die twijfelen aan de nobele motieven van Molenaar. Hij heet een 'draaikont'. De permanente verschijning in de media irriteert. Dat haar irriteert! Bij de vijand heeft de geboren Volendammer Cornelis Ignatius Maria Molenaar de bijnaam 'de aal'.

Oud-voetballer en ook nog academisch gevormd en maatschappelijk geslaagd. In de voetbalwereld wordt zo'n combinatie snel als een panacee gezien om een woelige club te leiden. Anderzijds: reputaties tellen niet, de 'voetballerij' hangt aaneen van risico's en stemmingen. Ook bij een niet-beursgenoteerde club. Wetenschappelijke vorming kan ook ballast zijn, wekt argwaan.

De voetballer Keje Molenaar weet er alles van. Hij voetbalde voor FC Volendam, Ajax, Feyenoord en SVV. Nog als Ajacied, begin jaren tachtig, begon hij aan een studie rechten. Hij was dus 'anders'. Bij Ajax kreeg hij te maken met trainer Kurt Linder. Toen die hem in de voorbereiding van een Europa Cup-wedstrijd in het Engelse spelershotel 'betrapte' op het lezen van studieboeken, was de conclusie snel getrokken: niet serieus met zijn vak bezig.

Molenaar is, kortom, niet zo'n geweldige klaverjasspeler geworden - vast tijdverdrijf van toenmalige voetbalgeneratie - maar een succesvol advocaat is hij wel. Hij specialiseert zich in arbeidsrecht, fiscaal recht, ondernemingsrecht. Voetballers met een arbeidsgeschil weten hem te vinden. Hij verdedigt ook klokkenluiders in de geruchtmakende fraudezaak bij woningcorporatie SGBB. Nog onlangs staat hij een ontslagen werkneemster bij die informatie heeft gelekt over een Schijndelse corporatie.

Maar waar is hij bij Ajax op uit? De vijanden binnen en rond de club wijzen eensluidend op zijn rol tijdens de benoeming van de nu terugtredende raad van commissarissen. Juist omdat Ajax behalve club ook bedrijf is zoeken Molenaar en andere leden van de benoemingscommissie naar lieden die helemaal buiten het voetbal staan.

In organisatiekundige Steven ten Have, juriste Marjan Olfers en mediaman Paul Römer denkt de commissie een hecht trio te hebben gevonden dat weerwerk kan bieden aan de nogal manifeste collega-commissaris Johan Cruijff. Ook Molenaar wil aanvankelijk de rol van Cruijff enigszins indammen, verzekeren bronnen. Dat beeld verandert totaal als Cruijff ruzie krijgt met de overige commissarissen. Hij kiest onverbloemd de kant van de man die van alle trainers als enige de voetballer Molenaar kon inspireren.

De wijze waarop hij dat doet wordt door een aantal nauwbetrokkenen niet als chic ervaren. Twee dagen nadat binnen de benoemingscommissie is afgesproken zich niet negatief uit te laten over de leden van de rvc schendt hij die afspraak, zegt er een. En wat zou daar de reden voor moeten zijn? Openlijk voor Cruijff kiezen omdat die nu eenmaal de meeste supporters achter zich weet? Bestaan er wel degelijk ambities om baasje bij Ajax te worden?

Nu het even schijnrustig is bij de club en Cruijff onderwijl een Mexicaanse club aan het saneren is, is er tijd voor reflectie. Op de vraag hoe het optreden van Molenaar te beoordelen zegt een betrokkene dat er in hem twee inborsten schuilen. Enerzijds is hij de jurist die rationeel en koeltjes naar de 'casus-Ajax' kijkt. Maar er is ook de speler van Lucky Ajax (feestelftal van oud-spelers), de man die graag met de voormalige collegae anekdotes ophaalt over toen. 'Twee soorten loyaliteit. Sportvriendschappen zijn emotioneel en heel krachtig.'

Niet-ingevoerden het management van een voetbalclub binnenslepen, dat werkt louterend, vindt Molenaar nog als hij werkt aan de samenstelling van de vijfkoppige raad van commissarissen van Ajax. Inderdaad werkt het soms verhelderend om iemand aan het woord te laten die geen bal weet van de bal. Blijkt op 18 november 2011 als historicus Maarten Rossum, met Molenaar, te gast is in een voetbalprogramma van RTL.

Van Rossum hoort de uitleg van wat er allemaal mis gaat bij Ajax onbewogen aan en wendt zich dan tot Molenaar. Zegt: knap om niet één, niet twee, maar kennelijk vier minkukels voor te dragen voor de raad van commissarissen. Het leidt tot een zeldzaam beeld: een níét minzaam glimlachende Molenaar. Nog erger wordt het als Van Rossum een doodschop uitdeelt: 'Ach, in Volendam is iedereen stapelkrankjorum, dat is algemeen bekend.'

Volendammer Keje, zoon van Kees en Keetje, woonachtig in Broek in Waterland, laat zich niet zo maar uit het veld slaan. Binnenkort, bij het zoveelste drama in de Ajax-saga, draaft hij ongetwijfeld weer op bij Pauw en Witteman. Voor de buis zit dan een aantal mensen dat (vermoedelijk vergeefs) hoopt op nog zo'n Van Rossum-achtige aanpak.

Meer soorten loyaliteit? Ja, hij is vooral loyaal aan zijn eigen ijdelheid, foetert de eigenaar van een evenementenbureau dat met de advocaat mr Molenaar te maken heeft gehad. In een geschil over de doorverkoop van entreekaartjes. Dubieus om voorzitter te zijn van een associatie van 'zwarthandelaren', zegt hij over de advocaat Molenaar.

Hij herinnert zich de hoorzitting van 25 november 2009 waarbij de Tweede Kamer zich buigt over het wetsontwerp om het doorverkopen van entreekaartjes aan banden te leggen. 'Dreigt meneer als voorzitter van die associatie doodleuk met het verplaatsen van de activiteiten naar het buitenland. Om zich zo aan de controle van de Nederlandse staat te onttrekken.' Hoezo, keurige, beminnelijke man?

Er zijn er ook genoeg die vinden dat hij wél een gedroomde Ajax-directeur is. Goed voor de pr, geworteld in de juristerij. Een betaaldvoetbalclub, en al helemaal eentje die beursgenoteerd is, kan niet zonder juridische expertise.

Nee, nee, roept Molenaar dan maar weer eens. Hij geeft zijn partnership bij een landelijk opererend advocatenbureau echt niet op voor zoiets ongewis als een baan in de 'voetballerij'. Met die zogeheten eigen wetten. Feyenoord, voor die club speelde hij trouwens meer wedstrijden dan voor Ajax, heeft ook al eens vergeefs gehengeld.

Ja, ja, mompelen de wantrouwigen. Zij vermoeden tactiek. Is hier sprake van een ongrijpbare Cruijffiaanse slalom? Of, vooruit, een schijnbeweging uit de school Henk Bleker? Die man die in die andere mediamieke wereld ook alleen maar even langs kwam, voor de goede zaak, en toch maar bleef hangen.

De echtgenote van mr C.I.M. Molenaar werkt eveneens in de advocatuur. Ze weet hoe beschadigend de voetbalwereld kan zijn. Vraag het aan Steven ten Have. Vraag aan Keje Molenaar hoe zijn toekomst eruitziet en hij stelt glimlachend vast dat zijn vrouw héél goed is in echtscheidingsrecht.

1958

Geboren in Volendam 1977

Professioneel voetballer bij FC Volendam

1980

Speler bij Ajax

1981

Begin rechtenstudie UvA

1985

Speler bij Feyenoord

1989

Beëindigt voetbalcarrière bij SVV

1989

Beëdigd tot advocaat

2008

Partner bij Brada/Abeln

2010

Lid ledenraad Ajax

2011

Lid benoemingscommissie rvc Ajax

Keje Molenaar woont in Broek in Waterland, is getrouwd en heeft drie kinderen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden