Aaibaar, romantisch, ovaal

High-tech produkten als de iMac krijgen de vorm van het verleden. Hedendaagse design laat zich inspireren door nostalgie. Wat immers voelt prettiger dan een vorm waarvan alle hoeken zijn bijgevijld?...

AAAI-MAC, zo hoort het nieuwe wonderkindje van Apple te worden uitgesproken. Zo glad als een pasgeboren baby, met de witte kleur van de onschuld, werd hij deze week ten doop gehouden in ShowBizCity, Aalsmeer.

Aaai-Mac, iMac dus, daar zit een kern van waarheid in. De computer is inderdaad aaibaar. Dat is een groot verschil met de bestaande apparatuur die haar waarde ontleent aan snelheid, scherpte van beeld, en pas in de laatste plaats aan menselijk contact. Zo'n grijswitte kloon laat zich hooguit aanraken, niet bevoelen.

Dat aaibare is een wezenlijk onderdeel van het design van de iMac. Een product hoort tegenwoordig menselijk te zijn, het gaat niet om high tech maar om high touch. En wat voelt prettiger dan een vorm waarvan alle hoeken zijn bijgevijld of weggewerkt? Rond of ovaal, ellipsvormig. Soft maar snel. Alsof de iMac geslaagd uit de windtunneltest is geschoten.

De belijning van dit Apple-paradepaardje komt overeen met tal van hedendaagse designproducten die allemaal een beroep doen op nostalgie, waarbij in het midden wordt gelaten of dat verheerlijkte tijdperk nu de jaren vijftig of begin jaren zeventig is. Hoewel er inwendig veel is verbeterd, zijn uiterlijk en kleur romantisch.

Voor een computer is datvreemd. Een computer kijkt vooruit, niet terug. Nog geen tien jaar geleden prezen de design-jaarboeken beeldschermen aan die zo plat mogelijk moesten zijn. Omdat er aan een toren niet veel te ontwerpen viel, werd die onder de tafel weggesmokkeld.

De iMac drijft mee op de modieuze golf waarin bijvoorbeeld ook de Smart Car, de Alessi-ketels en -broodroosters of de Ford Ka ronddrijven. Hun boodschap is: compact, een persoonlijke touch, en hoewel bescheiden van omvang toch nadrukkelijk aanwezig. Dat verlangt de consument immers: hij wil aangesproken worden op zijn goede smaak, en hij wil daar niet te veel ruimte aan opofferen. Zoals de Smart Car van Swatch moeiteloos op het kleinste parkeerplaatsje van het smalste straatje past, zo kan de iMac op de hoek van de eetkamertafel terecht.

Met gemak. De wirwar van snoeren is vervangen door twee kabels, de achterkant is nadrukkelijk óók vormgegeven. En dat heeft de iMac gemeen met de citycar waar zowel voor- als achterkant klare taal spreken.

De toekomst is gisteren, sprak de general manager van Apple Benelux bij de introductie vande iMac. Hij doelde op de nieuwe koers van Apple, maar ook op het herkenbare design. Niet strak en beslist niet zakelijk - vloeiend als een waterdruppel.

Het is maar een kleine stap terug naar de bolvormige televisie van JVC uit 1970 die was geïnspireerd op de helm van astronauten. Uiting van een futurisme zoals dat eind jaren zestig werd vormgegeven. Het is niet toevallig dat zelfs de Wrekers terug zijn, waarbij de catsuits van Emma Peel een blik in de toekomst gaven.

Tegen dat futurisme werd indertijd een beetje meewarig aangekeken, mensen in ruimtepakken, met helmen op, voor beeldschermen die nu antiquarisch aandoen. Maar een nieuwe generatie die dat niet heeft meegemaakt, beschouwt het als camp of als een rustgevend beeld. De maan is toch niet bedwongen, en de mode is overgewaaid. Dat schept ruimte voor nostalgie waar consumptie-artikelen van profiteren. Zoals de opblaasbare stoel is herontdekt, is daar nu ook de quasi-onbeholpen computer.

Pc's zijn er genoeg en zeker goedkope pc's; de iMac appelleert juist aan de behoefte aan vorm. De kunststof look is net als bij de Alessi-ketel essentieel. Kunststof was lang uit de gratie, en zeker gekleurde kunststof. Apple gaat nog een stapje verder terug in de geschiedenis, door transparante kunststof te kiezen. Toetsenbord, muis en monitor: ze laten bij zich binnenkijken. Dan is er nog een kleur blauw, die volgens de pr-peptalk is overgenomen van het Australische surfparadijs Bondi Beach.

Apple had op vormgevingsgebied een naam. De IIc van Apple was van frogdesign, een Amerikaans bureau dat zich als een van de eerste bezighield met de 'verpakking' van de nieuwe media. Die moest stijlvol zijn, stond er in het frog-manifest.

Soms loopt het verkeerd af met zo'n afwijkende vorm. Dat heeft Philips ondervonden met een televisie in de vorm van een brommerhelm, bedoeld voor de tienerkamer. Die helm was zo'n dagelijkse nachtmerrie voor een 16-jarige dat hij daar ook niet nog eens 's avonds naar wilde kijken. De iMac lijkt die dans te ontspringen. Hoewel er een gevaar dreigt: de compacte schootcomputer die nog sneller en mooier wordt.

Jaap Huisman

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden