Aad Jacobs kwam toch goed terecht

'Ach, ik werkte bij mijn zwager. Maar je weet hoe het gaat in familiebedrijven. De een kreeg ruzie met de ander....

Van onze verslaggever

Peter de Waard

DEN HAAG

'Ik heb een sollicitatiebrief geschreven aan dat bedrijf. Mijn voorganger Van Zwol had een gesprek met mij. Hij zei dat ik had gesolliciteerd op een advertentie van de Nationale. ''Maar nu je hier toch bent, mag je wel blijven'', zo zei hij.'

De huidige bestuursvoorzitter van de ING Groep Aad Jacobs trad 33 jaar geleden eigenlijk bij de verkeerde verzekeraar in dienst. Als onvervalste Rotterdammer was hij voorbestemd voor een carrière bij de Nationale Levensverzekerings-Bank. Maar Jacobs kwam terecht bij de Nederlanden van 1845. Nauwelijks één jaar later fuseerde beide tot Nationale-Nederlanden.

Het was het begin van een enorme fusiegolf in verzekeringsland. De afgelopen vijf jaar zijn de verzekeraars zelfs opgegaan in onpersoonlijke giganten als Fortis en ING die het hele palet van financiële diensten aanbieden.

Mogelijk daardoor zijn veel verzekeraars op zoek gegaan naar hun eigen identiteit. Vorig jaar werd de bedrijfsgeschiedenis van Delta Lloyd beschreven. Begin dit jaar kwam een lijvig gedenkboek uit over Amev. En gisteren kreeg minister Zalm van Financiën het eerste exemplaar overhandigd van 'Ondernemend in Risico', een bijna 500 pagina's tellend boek (uitgave Nederlands Economisch Historisch Archief) over de geschiedenis van Nationale-Nederlanden.

De auteurs - de historici J. Barendregt en T. Langenhuyzen - beginnen hun verhaal in Zutphen.

Daar richtten op 12 april 1845 - gisteren precies 150 jaar geleden - de eikeschorshandelaar Gerrit Jan Dercksen en de kruidenier Christiaan Henny hun eigen brandverzekeringsmaatschappij op. Achttien jaar later werd in Rotterdam de Nationale opgericht, die zich vooral concentreerde op levensverzekeringen. Deze beide verzekeraars zouden samen tenslotte uitgroeien tot de grootste verzekeraar van Nederland.

Auteur J. Barendregt stelde bij de presentatie van het boek dat met name één besluit bepalend is geweest voor de toekomst van Nationale-Nederlanden. 'Begin deze eeuw besloot directeur Carel Henny van de Nederlanden van 1845 (de zoon van de oprichter-red.) ook levensverzekeringen te gaan verkopen. Op deze wijze dacht hij kapitaal te kunnen genereren voor de internationale expansie.'

Dit besluit heeft tot de grote groei van De Nederlanden van 1845 geleid. Door gebruik te maken van sterftetabellen zijn de risico's er veel makkelijker in te schatten dan bij schadeverzekeringen. 'Het ondernemingsrisico werd daardoor veel minder groot.'

Na mislukte vrijages met onder meer Nillmij, RVS en Victoria volgde in 1963 de fusie van deze verzekeraars. 'De Nederlanden was de snelste groeier en wilde het marktaandeel verhogen. Bij de Nationale was er een ander probleem. Het bestuur liep leeg', aldus Barendregt. De auteur trok een vergelijking tussen Ajax en Feijenoord. 'De Nederlanden van 1845 was het Ajax van Nederland. Veel talent uit eigen kweek. De Nationale waren meer harde werkers die vooral uitblonken met grote aankopen.'

Het nieuwe Nationale-Nederlanden had een enorme machtspostie, maar het marktaandeel was al snel onderhevig aan erosie. 'Nationale-Nederlanden heeft nooit omzet en winst gezocht door middel van prijsconcurrentie. Niet het marktaandeel, maar het rendement stond altijd centraal. Daarom bleef Nationale-Nederlanden ook achter op de markt voor koopsompolissen.'

Jacobs, topman van de huidige ING Groep - Nationale-Nederlanden fuseerde in 1991 weer met NMB Postbank - constateerde ook een ander cultuurverschijnsel. 'In dit bedrijf is nooit enig nepotisme ontstaan. Dat ging tot op het kinderachtige af. Als vader hier werkte, mocht de zoon er niet in.' Als negatief aspect kwam volgens Jacobs vooral de zelfgenoegzaamheid naar voren. 'Heel lang heeft bij Nationale-Nederlanden de cultuur bestaan dat de klant blij mocht zijn dat hij hier een polis mocht afsluiten. De klant moet niet zeuren. Dat is pas veranderd na de fusie met NMB Postbank. Als we van onze bankcollega's iets geleerd hebben, is het wel dat als je een klant eenmaal te pakken hebt, hem ook nooit meer loslaat.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden