'Aaaah, wat een mooie boppeslach'

Elk jaar op de vijfde woensdag na 1 juli is het in Franeker de dag van de kaatssport. Friezen nemen er voor vrij en passen hun vakantie aan....

FRANEKER ‘Freonen en freondinnen fan de PC – de dei is begûn!’ Met deze magische woorden begint een echt Fries feestje, elk jaar op de vijfde woensdag na 1 juli, dit jaar voor de 156ste keer. Het is de dag van de PC, het Wimbledon van de kaatssport. Van heinde en verre komen Friezen op deze dag naar It Sjûkelân in Franeker. Ze nemen er vrij voor, of passen er hun vakantie voor aan. Om het spel, natuurlijk, maar ook om oude vrienden en bekenden weer te zien. De spanning is nou niet echt te snijden. Kijkers nemen rustig de tijd om even bij te kletsen en de tanden te zetten in meegebrachte krentenbollen. Na het eind van elke partij vullen ze de stand in op papier.

De afgelopen jaren heeft een aantal kaatsgrootheden afscheid genomen. Echt nieuwe legenden lijken zich nog niet te hebben aangediend. Het deert het publiek niet. Op de tribune is het toch wel gezellig. De voertaal is Fries. Wie het niet minimaal passief machtig is, heeft het zwaar.

De echte fans nemen van huis een krukje mee, of als ze tribuneplaatsen hebben: een kussentje. Dat wordt vastgeknoopt aan de houten tribune. Want van acht uur ’s ochtends tot aan de prijsuitreiking, meestal een eind in de avond – dat is een lange zit. En de banken, die zijn hard.

Juist de ondoorgrondelijkheid maakt de PC een exclusief feestje. Maar elitair wordt het nooit.

Bij het kaatsen heten de hoofdrolspelers Tsjibbe, Gert-Anne en Daniël, hun namen worden vaak voorzien van woonplaats. Plaatsgenoten zijn trots, want daar op het heilige gras staan ‘ien fan ús’. Als één man roept het publiek vanaf de bomvolle tribunes ‘ssssssh’ als het spannend wordt en de kaatsers niet mogen worden afgeleid. Of ‘aaaaah’ of ‘oooooh’ bij een mooie boppeslach (de homerun van het kaatsen).

In de vip-tent zit commissaris van de koningin John Jorritsma te stralen. Ook in de tent: de kopstukken van de Permanente Commissie, in jacquet en met een zilveren PC-speld op de revers. Naast Jorritsma zit minister Hirsch Ballin van Justitie, door Jorritsma uitgenodigd voor een dagje Friese cultuur. Eerder waren ze op het Statenjacht naar het skûtsjesilen gaan kijken bij Lemmer. Ook gespot: Jorritsma’s voorgangers Ed Nijpels en Hans Wiegel, diverse Friese burgemeesters en wethouders, de Friese weerman Piet Paulusma, Frits Barend en zanger Syb van der Ploeg.

Al redelijk snel in het spel wordt de favoriet duidelijk: het partuur van Gert-Anne van der Bos, Folkert van der Wei en Daniël Iseger. Iseger werd vijf jaar geleden gekozen tot koning – de beste speler van het winnende partuur, het hoogst haalbare binnen de kaatssport. De 20-jarige Van der Bos wordt wel voorzichtig de nieuwe Chris Wassenaar genoemd, naar de roodharige reus uit Minnertsga – royaal twee meter lang, schoenmaat 53 – die jarenlang de top van de kaatssport bepaalde en vorig jaar stopte.

Het partuur van Van der Bos haalt de finale. Voor de finale begint klinkt het Friese volkslied over het veld, uit de kelen van de fans en instrumenten van de fanfare. Dan is het stil. Wat er precies gebeurt blijft voor buitenstaanders onbegrijpelijk, maar opeens springen de mannen van Van der Bos op en rollen over de grond. Het favoriete partuur heeft gewonnen en de jonge Van der Bos krijgt de zilveren bal omgehangen. Dan barst het feest los met veel bier, muziek, hamburgers en kermis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden