A serious request

Nederland heeft de komende winterperiode twee Elfstedentochten nodig om weer een beetje lekker in zijn vel te raken. Twee achter elkaar. Er is schreeuwend behoefte aan feel good belevenissen en heroïek. Zelden ging ons land met een lager zelfbeeld de kerstvakantie in.


Vertrouwen is het woord waar de mond dezer dagen van overloopt. Als we maar weer vertrouwen krijgen. Dan komt het goed. Vertrouwen in de politiek. Vertrouwen in de economie. Vertrouwen in elkaar.


En inderdaad. Het politiek vertrouwen bevindt zich ergens rond het vriespunt. Het met zoveel bravoure gestarte kabinet-Rutte II ging met de staart tussen de benen het kerstreces in. Wat bleef het laatst op het netvlies van de burgers achter? Een in opspraak geraakte staatssecretaris. De tweede. Zeg voorlopig maar dag tegen maatschappelijk draagvlak voor toch al zeer betwist saneringsbeleid. Eerst een Elfstedentocht!


Ook het economisch vertrouwen zit aan de grond. Consumenten vertrouwen hun eigen portemonnee niet langer. De werkloosheid loopt schrikbarend op en de heilige Brusselse 3 procent wordt niet gehaald. De eurocrisis blijft als het Zwaard van Draghi boven onze nek bungelen.


Zelfs met het multicultureel vertrouwen is het slecht gesteld. Allochtone en autochtone Nederlanders kwamen de afgelopen 18 jaar niet of nauwelijks dichter bij elkaar, liet het Sociaal en Cultureel Planbureau ons op de valreep van het jaar nog even fijntjes weten.


Hoe na zo'n vertrouwensdreun het nieuwe jaar fris te beginnen? Hoe weer optimisme en zin voor avontuur terug te krijgen, elixer van alle maatschappelijke vooruitgang? Men kan veel zeggen over Serious Request, maar van die actie gaat tien keer meer positieve energie en moreel leiderschap uit dan van het Unserious Gerommel in de wittebroodsweken van Rutte II. Er zal best iets realo-cynisch zijn op te merken over het actiedoel van Let's have it for the babies in Malawi, maar deze actie deugt al van zichzelf. Eigenlijk ongeacht het doel.


Wat zo'n actie doet, in al zijn simpelheid en sentimentaliteit, is het aanboren van de goedwillende krachten in onze samenleving. Hele dorpen, scholen en kantoren sloven zich uit voor het Goede Doel. Voor de Hulpbehoevende Ander in belabberde omstandigheden. En voor de Vastende 3FM-DJ's. Let's have it for the babies and for Gerard, Giel & Michiel. Wat is er nu helemaal mis met zo'n positieve gemeenschapsspirit? Voorbij het platte eigenbelang. Voorbij het materialisme. Voorbij hedendaags hedonisme. Helemaal niets.


Integendeel. Het is onbegrijpelijk dat een kabinet met de PvdA erin deze krachten van goedwillendheid niet heeft willen ondersteunen, door het geldbedrag dat vanuit de samenleving zelf is opgehaald royaal te verdubbelen met ons aller belastinggeld. Daarmee verzaakt die partij de arbeidsdeling die in de politiek bestaat: het yin en yang van links en rechts.


Daar waar de VVD-bewindslieden Teeven en Opstelten elke week op de trom van Law and Order slaan in de Telegraaf, was de PvdA het aan haar stand verplicht geweest de spirit van Serious Request door het kabinet te laten stimuleren. In navolging van Bert Koenders. Waarom? Omdat de sociaal-democratie het sociale, het niet-individualistische, het niet-materialistische en het internationale wil vertegenwoordigen. Over gemiste kansen op vertrouwensherstel gesproken!


Wat Serious Request in elk geval ontkracht, is het clichébeeld alsof Nederland zich geheel en al achter de dijken zou hebben teruggetrokken in een nuffig, naar binnengekeerd provinciaal chauvinisme. Dat is een heel onscherp beeld. Nederland geeft gul aan Malawi, een land waarvan niemand weet waar het ligt. Belangrijker is dat internationaal onderzoek onlangs uitwees dat Nederland 'the world's most globally connected country' is. Wereldkampioen globalisering, dus. Hoezo verschanst achter de dijken?


In een globaliserende wereld zijn er geen dijken meer. De wereld wordt plat, landen krijgen juist meer reliëf. De wereld wordt een dorp, maar dorpen worden de wereld.


De langzaam aanzwellende Europakritiek tegen de Totale Unie van Van Rompuy c.s., heeft met democratie te maken, niet met chauvinistische bekrompenheid. Zoals de multiculturele ontnuchtering in Nederland ook meer met reële samenlevingsproblemen rond criminaliteit en islam te maken had dan met xenofobie of racisme.


Daarom a serious request: stop met dat valse beeld van 'Nederland achter de dijken'.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden